Hac Ümmeti Yıllık Olarak Ayağa Kaldıracak Bir Bilinçlendirme Projesidir

Kur'an-ı Kerim açısından Hac sadece bireysel bir ibadet değildir; insanlığın bilinç, yöneliş ve ümmet şuuru etrafında yeniden ayağa kalkışıdır. Çünkü “Hac” kelimesi Arapçada yalnızca ziyaret etmek anlamına gelmez. Kelimenin kökü olan:
“ح ج ج” aynı zamanda:
* delil ortaya koymak,
* bilinçli yönelmek,
* hakikati savunmak manalarını da taşır.
Aynı kökten gelen:
“حُجَّة” (hüccet) “delil” demektir.
Kur’an’da:
“أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْرَاهِيمَ فِي رَبِّهِ”
“Rabbi hakkında İbrahim ile tartışanı görmedin mi?” Bakara Suresi, 258. ayet
Buradaki:
“حَاجَّ” kelimesi delille tartışmak anlamındadır. Bu bile Hac kavramının içinde bilinç ve fikir hareketi olduğunu gösterir. Kur’an Haccı sadece tavaf olarak anlatmaz.
“وَأَذِّن فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ”
“İnsanlar arasında haccı ilan et.” Hac Suresi, 27. ayet
Bu çağrı bütün insanlığadır.
Devamında:
“لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ”
“Kendileri için faydalara şahit olsunlar.” Hac Suresi, 28. ayet
Kur’an burada sadece ibadet sevabı değil; “menfaatler/faydalar” ifadesini kullanır. Bu:
* ilmi,
* ekonomik,
* kültürel,
* siyasi,
* sosyal,
* ümmetsel
faydaları da içine alan büyük bir medeniyet çağrısıdır.
En dikkat çekici ayetlerden biri de şudur:
“جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيَامًا لِّلنَّاسِ”
“Allah Kâbe’yi insanlar için bir kıyam merkezi yaptı.” Maide Suresi, 97. ayet
Buradaki: “قِيَامًا” (kıyamen) çok derin bir kelimedir.
Kıyam:
* ayağa kalkmak,
* doğrulmak,
* dirilmek,
* bilinçlenmek,
* canlılık kazanmak anlamlarına gelir.
Demek ki Kâbe sadece dönülen bir bina değil; ümmeti ayağa kaldıran merkezdir.
Hac, ümmetin her yıl yeniden:
* bilinç kazanması,
* birbirini tanıması,
* dünya meselelerini konuşması,
* ilim üretmesi,
* ekonomik iş birlikleri kurması,
* insanlığa mesaj vermesi için kurulmuş büyük bir diriliş organizasyonu olabilir.
Bugün dünyada:
* Davos,
* küresel ekonomi zirveleri,
* bilim kongreleri,
* uluslararası forumlar insanlığı ortak fikir etrafında topluyor.
Fakat Hac, bunların çok daha üstünde ilahi merkezli bir insanlık kongresi potansiyeli taşır.
Ne var ki bugün Hac çoğu zaman yalnızca bireysel ibadet boyutuna indirgenmiş durumdadır. İslam dünyasının siyasi ve kurumsal yapıları, özellikle de Suudi Arabistan yönetimi, Haccın:
* ilmi,
* fikri,
* ümmetsel,
* medeniyet kurucu ruhunu yeterince ortaya koyamamaktadır.
Oysa Hac:
Sadece gelip tavaf edip dönmek değil;
Ümmetin yeniden kendini inşa ettiği yıllık büyük bir bilinç hareketi olmalıdır.
Çünkü ihram bile:
* makamları söküyor,
* sınıfları kaldırıyor,
* insanları eşitliyor,
* insanlığı ortak bir kimlikte topluyor.
Hac aslında:
ümmetin dünya sahnesinde yeniden ayağa kalkma provasıdır.
Kâbe: Sadece taş bina değil, ümmetin kalbidir.
Ve “kıyamen linnas” ifadesi, Haccın insanlığı ayağa kaldıracak:
* ahlaki,
* siyasi,
* ekonomik,
* kültürel,
* bilimsel
bir diriliş merkezi olması gerektiğine güçlü bir işaret taşımaktadır.