Yıllardır süregelen yani 1961'den günümüze kadar, insanlığın inkişaf sürecine ışık tutacak Malatya'nın Orduzu Mahallesinde bulunan Arslantepe Höyüğündeki kazı çalışmaları 2020 yılı itibariyle el'an Roma La Sapianza Üniversitesinden Prof. Dr. Francesca Balossi Restelli başkanlığında yürütülmekte. Arslantepe Höyüğü'nün 26/7/2021 tarihinde UNESCO Dünya Kültür Mirası Kalıcı Listesine alınmasıyla hem ülkemiz hem de Malatyalılar olarak büyük bir sevinç yaşamıştık.
Tarihte kaydedilen ilk toplu ve kurallı yaşamanın gerçekleştirildiği bu topraklarda paha biçilemez kültür mirasının sahibi ve de korunması sorumluluğu altındaydık.
Arslantepe'yi çocukluk dönemindeki ziyaretlerimi saymazsak son 6 yıl içerisinde tam 4 kez ziyaret ettim.
Her defasında gördüğüm ilkelliklere hayıflanarak Arslantepe'den üzüntüyle ayrıldım. Dünyanın, insanlığı ilgilendiren yedi bin yıllık tarihi gelişimine dair en ilginç objeleri ve en nadide eserleri içinde barındıran bu alanı ıssız bir dağ başı ilgisizliğine maruz bırakmayı esefle belirtmeliyim ki, bu şehrin yöneticileri adına utanç verici ihmalkârlık olarak değerlendiriyorum... Hatta ihmalkârlığı da aşan bir diğer kaygı verici acı husus da sahibi bulunduğu değerin farkında olamayacak kadar tarihi bilgiden mahrum oluştur.
Elin İtalyanı binlerce kilometre mesafeden kalkıp gelmiş yazın bunaltıcı ve kavurucu sıcağında toz toprak içinde kan ter dökerek çalışsın, kafa patlatsın, sen sahibi bulunduğun bu mücevher değerindeki varlığın için kılın kıpırdamasın, sorarım olacak iş mi? Bu mu "Vatan Millet Malazgirt" sevgisi!
Bu fakir sıradan bir vatandaş gözlemiyle Arslantepe'nin ziyaretine ilişkin farklı önerilerini yıllar önce yazmıştı.
Kısaca tekrar edecek olursam, Arslantepe en az yedi bin yıllık geçmişe uzanan tarihi bir mekân. Burayı ziyarete gelenler önce karşılama binasına alınarak dinlendirilmeli, sosyal ve kişisel ihtiyaçları giderilmeli. Karşılama binası derken sakın betonarme bir yapıdan söz ettiğimiz anlaşılmasın, bu yapı yedi bin yıl önceki gibi kerpiçten bir yapı olmalı. Daha sonra ziyaretçilere görsel ve işitsel anlatım yöntemleriyle hem 1961 yılından bu yana kazı hikayesi anlatılmalı hem de elde edilen bulgu ve bilgiler sergi bölümlerinde bilgilerine sunulmalı. Arslantepe'nin ziyarete açık alanlarının yürüme yolları çok dar olduğundan grup halde gelen ziyaretçi kafileleri yerinde gerektiği kadar inceleme zamanı bulamıyorlar. Bu durum göz önüne alınarak ziyaretçilere karşılama binasında fotoğraflarla gerekli bilgilendirmeler yapılmalıdır. Kabaca Arslantepe'yi ziyaret seremonisi yani Türkçe ifadesiyle adabı hakkında söyleyeceklerim bunlar, Bir ilgili çıkar da (çıkmayacağından adım gibi eminim) görüşlerimizi sorarsa seve seve konu hakkındaki düşünce ve önerilerimizi paylaşmaktan iftihar ederiz.
Hamasetle Peynir Gemisi Yürütmek
Ne teessüf ki, Malatya'da hamasetin gördüğü işi hiçbir sağduyulu teklif göremiyor.
Bunu bilen siyaset erbabının ağzından da sürekli "Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik / Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik" nakaratı eksik olmuyor. Yiğidim, aslanım söylemiyle Malatyalının gönlü iki seksen yerlerde ve emre amade!...
Şairin dediği gibi "Kimselerin vakti yok durup ince şeyleri anlamaya", Malatya ahalisi de hamaset diline pek itibar ediyor ve işin derinliğini bırakın akletmeyi, her şeyi an içerisinde unutup gidiyor.
Bu sebepledir ki, Dar-ül Rıfatımız, mümtaz ve müstesna şehrimiz, canımız ciğerimiz, yere göğe sığdıramadığımız, gözbebeğimiz, tarımıyla, ticaretiyle, sanayisi ve siyasetçileriyle "Mazisine Layık İstikbale Dört Nala Koşan" Malatyamız, geçtiğimiz 17-20 Eylül tarihleri arasında eskilerin deyimiyle "Beynelmilel Melita'dan Malatya'ya Arslantepe Buluşması" etkinliklerini 2 saatlik bir programa sığdırarak Malatya Kongre ve Kültür Merkezinde gerçekleştirmeyi başardı.
Gerçekten dört günlük bir program şehrimizi temsilen görevlendirdiğimiz siyasilerce atılan nutuklar sayesinde tamamına ermiş oldu.
Geçtiğimiz Cumartesi gününün sabah saatlerinde Malatya Kongre ve Kültür Merkezi açıldığı tarihten bu yana en kalabalık günlerinden birini yaşıyor ve Melita'dan Malatya'ya Arslantepe Buluşması Etkinliğinin açılış konuşmalarına ev sahipliği yapıyordu. Kongre salonuna girdiğimde her yer hınca hınç dolu yer bulmanın imkânı yok mecburen ayakta takip edeceğim.
Bereket versin M. B. Belediyesinde görevli bir daire başkanı tanıdığın vasıtasıyla bir koltuğa ilişiverdim. Konuşmaların ana teması "Malatya Malatya Bulunmaz Eşin / Gönülleri Coşturur Ayla Güneşin" edasındaydı ve çok can sıkıcıydı. Her fırsatı ganimet bilen siyasiler her konuda fikir beyan etmeseler sanki yan giderdi...
Bu fakirse madem Uluslararası Arslantepe Buluşması deniliyor acaba hangi ülkelerden kimler geldi diyerek onları dinlemek amacıyla etkinlik mekânına gitmiştim. Konuşmaların ardından aynı salonda bir Panel yapılacağı duyurulmuştu. Siyasilerin ve başkanların konuşmaları hitama erince bindirilmiş kıta izleyicileri başkanlarının peşine takılıp salonu boşalttılar...
Meğerse salonu dolduran kalabalık halk değil de alkış görevlileriymiş...
Panel başladığında salonda ön sırayı bile doldurmayacak kadar tek tük izleyici kaldı.
Paneli sonuna kadar izledim, can kulağıyla dinlemeye çalıştım ve sunumunu Türkçe yapan Arslantepe Kazı çalışmalarının başkanı bayan Prof. Dr. Francesca Balossi Restelli'nin gayret ve emeğini mevcut haliyle Malatya acaba hak ediyor mu diye düşünmekten de kendimi alamadım!...
Atılan Nutuklardan Kısa Notlar
Malatya Kent Konseyi Genel Sekreteri Av. Abdulkadir Artan:
"Malatya’mız kurulduğu günden bu yana emsali bulunmayan güzellikleriyle, taşıdığı özellikleriyle dünyanın müstesna bir şehri.
Baldan tatlı meyvelerin, baldan tatlı sözlerin diyarı aynı zamanda. Kendimizi Battalgazi diyarı olarak da kendimizi tanıtıyorduk ve Battalgazi’nin torunları olarak da görüyorduk. Orduzu Arslantepe’de şehrimizin tarihi başladı.
Günümüzden yaklaşık 7 bin sene önce bu noktada Malatya adının temelleri atıldı, Malatya şehrinin kökleri ortaya çıktı. Malatya Dar’ül Rifat’tır. Seçkin insanların diyarıdır."
Yeşilyurt Belediye Başkanı Mehmet Çınar:
“Gelecekte şehrimizi çok çok daha iyi yerlere taşıyabilecek bir potansiyele ulaştık. Bu birlik ve beraberliği de sağladık. Bundan sonrada değerlerimize sahip çıkarak daha da geliştireceğiz. Dört gün boyunca etkinlikler ve organizasyon devam edecek. Tarihi anlamda şehrin geliştirilmesi için tarihi eserlerin ön plana çıkarılması ve dışarıdan gelen misafirlerimizle ilimizdeki insanlarımızın bilmesi için birçok etkinlik olacak."
AKP Malatya Milletvekili Öznur Çalık:
"Melita’dan Malatya’ya Arslantepe Buluşmaları ve bundan önceki programlar şehrin tarihini öğrenmek, uygarlık ve medeniyetimizi öğrenmek adına önemli adımlardan bir tanesi. Arslantepe Höyüğü artık UNESCO kalıcı kültür mirası listesinde. Şehrimin emini Büyükşehir Belediye Başkanımıza bize bir kez daha tarih yolcuğunu hatırlattığı için, sanatımızı, tarihimizi, ruhumuzu müzelere gitmeden bir kez daha bize mazimizi hatırlattığı için canı gönülden teşekkür ediyorum”
AKP Malatya Milletvekili Bülent Tüfenkci:
"Temizliğiyle, hizmetleriyle, yatırımlarıyla, jeopolitik önemiyle Malatya yıldız şehirlerimizden birisi. Malatya’yı dünyada yıldız şehirlerden birisi haline getirmek için Büyükşehir Belediye Başkanımızla, valimizle, milletvekillerimizle, STK’larımızla, paydaşlarımızla hedefimiz bu olmalı ve mazimize layık bir şekilde yolculuğumuzu devam ettirmemiz lazım.
Geleceğe borcumuz da budur. Malatya bugün tarımdan sanayiye doğru bir yolculuğu olan şehir. Onun için gastronomi önemli, turizm önemli. Malatya aynı zamanda tarihinden, mazisinden aldığı güçle Türkiye’ye ve dünyaya yön veren insanların yetiştiği bir şehirdir."
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Selahattin Gürkan:
"Taş devrinden demir devrine evrilme olgusu Malatya’da yaşamış ve demirin ilk olarak silah, araç gereç olması Malatya’da zuhur etmiştir. Bu anlamda Malatya, dünyada devleti kuran şehrin adıdır. Bulunduğumuz yer, vebali sorumluluğu taşıyacağımız bir yerdir. Aynı zamanda vecahatine yani şerefine talip olacağımız bir yerdir. Biz insanlık medeniyetinin başladığı, devlet kurumlarının oluştuğu yerin mirasçılarıyız. Anadolu’nun fethi Malatya’da başlamıştır.(...) Tarihimizde iki ünlü destan vardır, birisi Danışmendname diğer Battalnamedir. İkisi de Malatya’da yazılmıştır. Yine medeniyet destanları da Malatya’da yazılmıştır. O zaman bugün bizler yaşayanlar olarak Malatya’da hizmet destanları, ilim irfan destanları yazmanın bilincinde olmamız gerekir. Melita’dan Malatya’ya Arslantepe Buluşmalarımızın temel amacı da geçmişimizin öğretisini doğru bir şekilde gelecek kuşaklara aktarmak ve geçmişimizin bilinciyle geleceğimize emin adımlarla yürümektir."
Not: Yukarıda yapılan konuşmalardan kısa bölümleri okudunuz bir tek Malatya Valisi Hulusi Şahin yapılan ya da yapılmak istenen işin künhüne işaret edip turizme dikkat çekerek aşağıda alıntıladığım önemli saptamalarda bulundu...
Malatya Valisi Hulusi Şahin:
"Bu şehrin geçimine, bu şehrin geleceğine turizmi de ekleyelim. Bunun için her şey var, her türlü potansiyelimiz var. Bu çalışmalar da aslında o hedefin parçasıdır. Biz artık turizm şehri olmanın eşiğindeyiz, bunun sırası geldi.
Malatya artık turizm pastasından hak ettiği yeri almalıdır. Bu hususta hepimiz elimizden gelen her türlü çalışmayı yapmalıyız. Malatya’da yaptıklarımız çok değerlidir çok kıymetlidir ama yeterli değildir. Malatya’yı Malatyalılara tanıtmak bir yere kadar ama Malatya’yı Malatya dışındakilere Roma'ya, Paris'e, Berlin'e de tanıtmamız lazım. Dünyanın her yerinde Malatya’yı tanıtmalıyız ve Malatya’yı artık turizm şehri haline getirmeliyiz”
Büyükşehirin Basını Kimler Tutsun Yasını?
"2.Uluslararası Melita'dan Malatya'ya Arslantepe Buluşması" yazısını yazmaya oturunca bazı hususlarda aydınlanmak ve kaynağından doğru bilgi almak amacıyla etkinliği tertipleyen kurum olan Malatya Büyükşehir Belediyesinin Basın Müdürü Fatih Avcı'yı cep telefonundan aradım, cevap alamadım ve dönüş de yapmadılar ne de olsa bir müdür aradığım kişi, aramaya zamanı olmayabilir... Bu kez belediyenin 444'lü telefonunu arayarak santralden, "2.Uluslararası Melita'dan Malatya'ya Arslantepe Buluşması"'nı düzenleyen birimi bağlamasını istedim, Aksilik buya bu defa da başkanlık sekreterliğini bağlamışlar, girişimim yine sonuçsuz kalınca son defa 444'lü telefonu arayarak "Basın Dairesi" yetkilisiyle görüşmek istediğimi belirttim, telefonuma cevap veren nezaketli bir beye önce kendimi tanıttım. "Biliyorum, siz Net Haber'de yazıyorsunuz" dedi. Konuşmayı fazla uzatmadan kendisinden "2.Uluslararası Melita'dan Malatya'ya Arslantepe Buluşması"'a katılan devletleri ve katılımcıların isimlerini sordum. Benden telefon numaramı ve mail adresimi istedi onları da verdim ve istediğim bilgileri ne zaman göndereceklerini sordum gün içerisinde göndereceklerini söyleyince karşılıklı iyi dileklerle vedalaştık. Yaptığım iletişim bilgilerinin saat ve dakikaları telefonumda mahfuzdur.
Pazartesi günü gün içerisinde Büyükşehir Belediyesi Basın Dairesinden beklediğim cevap gelmedi...
Belki bir aksilik çıkmıştır diyerek Salı günü gönderirler dedim ve bugün salı, artık yazıyı noktalama zamanım geliyor halâ Büyükşehir Basın biriminden beklediğim cevabı alamadım. Şu an saat 16.31
Sorarım, bu ciddiyetsizlik yakıştı mı şimdi ey Büyükşehirin Basın Dairesi...
Misafirlerimiz Arslantepe Buluşmasını Çok Beğenmişler
Sayın Selahattin Gürkan'ın davetiyle Malatya'ya gelen onlarca davetli nedense hepsi güzel sanatlar çevrelerinden çağrılmışlar.
İşin en güzel tarafı Malatya'ya ilk defa gelen de var ikinci kez gelen de...
Hepsi de Malatya'yı çok beğenmişler ve bir daha gelmek istediklerini belirtmişler. Belediye mihmandarlığında ve koridorunda Malatya izlenimleri... Sevsinler...
Onlara göre Malatya çok temiz, insanları sıcak tarihi ve yeşilliğiyle harikulade bir şehir..
Belediye bültenine verdikleri mesajlar bu yönde... Aksini isterlerse söylesinler...
Değerli Başkan Selahattin Gürkan, belli bir çevreden davet ettiğin bu insanları öncelikle hangi maksatla davet ettiniz?
Belediyemize maddi olarak faturası ne oldu?
Sorulacak daha tonlarca soru ve merakı celbeden nice hususlar var ama burada tadında bırakalım...
Muhterem okuyucularım benim... Sözün tamamını siz hayal edin...
