Değerli okurlar,
Memleketimizin çok önemli tarihçilerinden olan, entelektüel sorumluluğu ve mütefekkir ufkuyla da yolumuzu, yönümüzü aydınlatma gayretini mütemadiyen sürdüren muhterem İlber Ortaylı hoca geçtiğimiz Cuma günü Rahmeti Rahmana kavuşarak aramızdan ayrıldı. Rahmetli annemin ifadesiyle "O gitti hak dünyaya, biz kaldık nahak dünyada"
Aziz naaşı bugün Fatih'te çok sevdiği Fatih Sultan Mehmed Hanın da medfun olduğu Fatih Camii Hazîresinde ikindi namazını müteakip kılınacak cenaze namazının ardından toprağa verilecek.
Başta ailesi olmak üzere öğrencilerinin ve milletimizin başı sağolsun. İlber hocamızın da makamı âli mekânı cennet olsun.
İlber Ortaylı bugün Fatih Sultan Mehmed Hanın da medfun olduğu Fatih Camii Hazîresinde toprağa verilecek.
--------------------------------------
İstanbul, rüya şehir. Yüzyıllar boyunca Osmanlıların Başşehri olmuş, nazlı, nazenin, mücevher titizliğinde yapılan yapılarla bezenmiş muhteşem şehir.
Haydarpaşa Tren İstasyonunun faal olduğu ve 1.Boğaziçi Köprüsü yapılmadan önceki yıllarda Anadolu'dan karayoluyla İstanbul'a gelen herkesi Eminönü'ne taşırdı Şehir Hatları Vapurları. Siyah beyaz Türk Sinemasının doğal film seti işlevi görmüştür Haydarpaşa Tren İstasyonu ve merdivenleri.
Türk sineması tutkunlarının aşina olduğu değişmez dekordur Haydarpaşa'dan tarihi yarımadaya bakış sahnesi.
Eminönü'nde ilk sizi heybetli yapısıyla Osmanlı'nın abidevi selatin mabedi Yeni Camii karşılardı. Yanı başında ise Camiye akar sağlasın, sair bakım ve masrafların karşılanması amacıyla Mısır Çarşısı yaptırılmıştır.
Şehrin tam merkezi konumunda bulunduğundan her daim kalabalık olan bu semtte insanlar susuz kalmasın düşüncesiyle ücretsiz su dağıtılan sebil yaptırılarak hayır hizmeti tamamlanmıştır.
Geçmişte kaldı yılını tam hatırlamıyorum, 70'li yılların sonu olabilir. Bir Ramazan günü Yeni Cami'nin arkasında bulunan türbenin kapısına ilişik açıklama yazısını okuyorum.
Hatice Turhan Sultan tarafından kendi kesesinden yaptığı harcamalarla tamamlanan Yeni Camiİ ve yanı başındaki Mısır Çarşısı ve su Sebili bütün görkemiyle günümüzde hizmet vermeye devam etmektedir.
Hatice Turhan Sultan henüz hayattayken yaptırmış olduğu ebedi istirahatgâhı türbenin kitabesine şu "Allahım Bizlere Hayırlı Kapılar Aç" duasını yazdırması bu fakiri çok duygulandırmakla beraber o zarif hanımefendinin ne kadar mü'min bir kadın olduğuna delalet etmektedir.
Takdiri İlahiyi görüyor nusunuz, köle olarak gel, saraya alın, Padişah annesi ol, ülkenin en kudretli insanı seviyesine yüksel ve asla böbürlenme, büyüklük taslama ve Allah'tan hayırlı kapılar murad et. Mü'min imanı bu olsa gerek.
Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılan sebil günümüzde de su dağıtmaya devam etmektedir.
--------------------------------------
Hatice Turhan Valide Sultan
Sultan I. İbrahim'in eşi ve Sultan IV. Mehmet'in annesidir. Ukrayna asıllıydı ve doğduğu zamanki Rus Ortodoks ismi Nadya idi.12 yaşlarında iken Kırım Tatarları'nın eline esir düştü ve İstanbul'a getirilerek saraya verildi. Oğlu Sultan IV. Mehmet 1648 yılında 4 yaşındayken tahta geçince Valide Sultan oldu.
Hatice Turhan Sultan (1627-1683), Sultan İbrahim’in eşi ve IV. Mehmed’in annesi olarak, Osmanlı tarihinde 5 yıl boyunca naibe sıfatıyla devleti yöneten ve 34 yıl gibi en uzun süre valide sultanlık yapan güçlü bir iradedir. Kösem Sultan ile olan rekabetini kazanarak sarayda hâkimiyet kuran Turhan Sultan, İstanbul Eminönü'ndeki Yeni Cami'yi tamamlatmış ve Çanakkale Boğazı'na kaleler yaptırarak "kadınlar saltanatı" döneminin sonunu getirmiştir.
İlber Hocanın İhanete İsyan Yazısı
Merhum İlber hoca 1 Mart günü Hürriyet'teki köşesinde Haice Turhan Sultan tarafından yaptırılan Eminönü Yeni Camii ya da diğer adıyla Valide Sultan Camii Külliyesi’ne “Hünkâr Sofrası” kurulmuş olmasına şiddetle karşı çıkarak kısaca şöyle diyordu:
Tarihi camide hünkâr sofrası!
"Yeni Camii ya da diğer adıyla Valide Sultan Camii Külliyesi’ne “HünkârSofrası” kurulmuş. İçinde çikolatacısı da vaaa... Adı “Hünkâr Kasrı Tatlıcısı” ama ikram edilenler; Americano, kapuçino... Kime sormuşlar da açmışlar? Kim izin vermiş de halkın parasıyla tadilatı yapılan bu yere komedi afişleri asmışlar? Hadi izin verdiniz, bir kontrol eden olmaz mı? Gerçekten buraların sahibi kim oluyor? Bunu bir açıklasanız da öğrensek. Bugüne kadar açıklama izan ve sorumluluğu duyan kurum ve belediye görmedik. Bu rezalete müsaade edenler İstanbul âdetlerine de, zarafetine de en kötüsü tarihi mirasına da yabancı"..
Yazının tamamı : https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ilber-ortayli/
