Eşref Bolukçu

Çocuğun Gelişiminde Babanın Rolü 2

Eşref Bolukçu

Babanın eksikliği çocuğun da her alanda yetersiz olmasına sebep olmaktadır. Babanın eksikliği ile kastettiğim şey, gerçekten hem babanın olmaması hem de babanın ilgisiz olmasıdır.

Çocuğun zihinsel gelişiminde, bilişsel becerilerinin gelişmesinde, okul başarısında baba ile çocuk arasındaki iletişim yüksek derecede etkilidir. Yıllarca çalıştığım eğitim kurumlarında bu durumu çok iyi gözlemleme ve görme fırsatım oldu. Babası ilgisiz olan öğrencilerin okul başarıları düşüktü… Bebeklikten itibaren çocuğun maruz kaldığı zengin uyaranlar, zihinsel gelişimi olumlu yönde etkiler. Babanın bebeğe ve çocuğa ayırdığı zaman, çocuk ile birlikte yaptığı etkinlikler, çocuğun çok daha farklı deneyimler edinmesine yardımcı olur. Bu da zekaya olumlu yönde katkı sağlar. Çocuklar hem annesini hem de babasını model alarak öğrenirler. Dolayısıyla babanın ilgisizliği ya da yokluğu bu örneklerden birisinin eksikliği anlamına gelir.

Çocukların kendi cinsiyetine uygun rol üstlenmesi için de anne kadar baba etkilidir. Daha doğrusu ebeveynlerden birinin ilgisizliği cinsiyete uygun kimliğin gelişimi olumsuz etkiler. Çocuklar, anne ve babalarını gözlemleyerek kendi cinsiyetine uygun davranışları edinirler. Kız çocukları anneyi, erkek çocukları babayı örnek alsa da çocuk karşı cinsin varlığı ile kendi cinsiyetine uygun rolleri de öğrenmiş olur. Hele hele kız çocukları için baba figürü çok önemlidir. Çünkü, hayatındaki ilk erkek babasıdır. Baba ile kurulan ilişki ileride karşı cins ile kurulacak olan ilişkinin de kalitesini ve şeklini etkileyecektir. Babanın tepkileri, sorunları çözüm yaklaşımı, sorunlar karşısındaki tepkileri ve ev kurallarını uygulama yöntemleri çocuklar için örnek olacaktır.

Otoriter babalar her zaman çocukların kimliğinin oluşmasında sorunlara sebep olmuştur. Gerçi son yıllarda otoriter babalara daha az rastlıyoruz. Ancak yeni sorunlarla karşı karşıyayız: Arkadaş babalar… Bir babadan ziyade bir arkadaş. Otoriter babalık ne kadar zararlıysa arkadaş babalık da o kadar zararlıdır. Çocukların zaten arkadaşları vardır. Onların babaya ihtiyacı var. Baba, çocuğun gelişimi için gereklidir. Babanın yaklaşımı, babanın kuralları ve disiplin uygulaması kişilik gelişimi için gereklidir. Ebeveynlerden birinin eksikliği ya da baskın olması çocuğun kişiliğini olumsuz anlamda etkiler. Ev içinde anne ve babanın tutarlı olması, olumsuzluklar yaşandığında ikisinin de aynı tavrı takınması, hata durumunda uygun dil ile çocuk ile konuşulması gerekir. Bazı ailelerde yapılan hatalardan bir tanesi babanın otorite figürü olarak görülmesidir. Hatta bazı anneler, baba eve gelince ilk iş olarak çocuğu babaya şikâyet eder. Bu durum, baba ile çocuk arasında olması gereken bağı zayıflatır.

Baba, çocuk ile olumlu ve sıcak ilişki kurmalıdır. Bu olumlu ve yakın ilişki çocuğun kişiliğini de olumlu anlamda etkiler. Babası (ve annesi) tarafından değer gören çocukların özgüvenleri sağlıklı olur. Babanın yaklaşımı çocuğun öz güvenini de etkiler. Babanın yaklaşımı, çocuk üzerinde yapıcı olabileceği gibi yıkıcı da olabilir. 

Babalar, çoğu kez, çocuğun dış dünya ile kurdukları ilişkide köprü rolü üstlenirler. Babanın yaklaşımı, onayı ve taktir etmesi çocuğun sosyal çevre ile iletişimini olumlu olarak etkiler. Babası tarafından sevildiğini hisseden çocuk, gelişmeye ve öğrenmeye daha açık olacaktır.

Selam ve saygılarımla.

Yazarın Diğer Yazıları