Ali Yiğit

Mahallede Taziye Kültürü..

Ali Yiğit

Öncelikle ahirete göçen bütün geçmişlerimize  Rabbim rahmet eylesin..

Mahallede vefat eden bir kişi olduğunda ilk komşusu haberdar olurdu.

Haberdar olan komşu hemen diğer komşulara haber verirdi.

Komşular cenaze evine toplanırdı. Görev dağılımı bellidir. Cami hocasına haber verilir sela verilmesi için. O sırada mezar eşenler bulunur. Aileden birisi mezarlığa gider yer gösterir. Birinci derecede yakını ölen varsa genelde yan yana defin olurdu.

Akabinde cenaze evine hangi cami yakınsa oradan teneşir ve tabut getirilir. Komşular bir taraftan sıcak su için kazan temin edilerek evin avlusu veya ev bağının bir bölümüne kazan kurulurken diğer taraftan tahta mertekler hazırlanır kefen alınırdı. Bunların hepsi komşular tarafından yapılırdı. Cenaze yıkanmaya başladığında etrafta şayet çocuklar varsa uzaklaştırılırdı gece rüyanıza girer korkarsınız denirdi. Cenaze yıkanmış musalla taşına götürülmek üzere omuzlardadır. Komşuluk hakkı denilerek herkes tabuta omuz verirdi. Mahallemizde genelde iki yerde musalla taşı vardı yukarı mezarlığa defin yapılacaksa merkezdeki Ali Bey Cami önündeki musalla taşına, aşağı mezarlığa defin yapılacaksa köprü başı dediğimiz yerde musalla taşına götürülürdü.

Mezarlığa gidildiğinde mezar hazır değilse el birliği ile mezar hazır hale getirilirdi.

Komşu kadınlar o sırada bir araya gelir yemek yapma sırasını belirlerdi. Sabah kahvaltısını, öğle ve akşam yemeğini kimin vereceği belirlenirdi.

Şimdilerde olduğu gibi 200- 300 kişilik yemek yapılmazdı yemeği yapacak komşu yemeği hazırlayınca cenaze evinde birinci derece ve uzaktan gelenler içeri davet edilir yemek verilirdi.

Cenaze evine uzaktan gelen yatılı akrabalar için komşular devreye girer akşam yatmaları için davet edilirdi.

Elbette cenaze haberi duyulur duyulmaz açık olan televizyon veya radyo var ise hemen kapatılır 3 gün açılmazdı. Hatta bir kaç ay sonrasında o sokakta düğün yapılacaksa cenaze evine gidilir düğünde çalgı çalınması için helallik istenirdi.

1989 yılının sonlarına doğru Malatya Belediyesi tarafından şehir mezarlığı hizmet vermeye başlayınca cenaze işlemleri artık mezarlıklar müdürlüğü tarafından yapılmaya başlandı. Evet büyük bir kolaylık sağlanmış oldu. Sadece telefon etmeniz yeterliydi.

Mahalle bitince komşuluk, komşuluk bitince taziye kültürümüzde erozyona uğradı/ uğruyor.

Sitede oturan eski komşumuzun vefat haberini alınca hemen cenazenin bulunduğu siteye gittim. Çadır istedim çadır kurulurken siteden çıkanlar vardı. Ve en çok ağırıma giden siteden çıkış yapanların yanımıza gelip vefat edeni sormamalarıydı.

Nereden  nereye..

Aynı sitede oturacaksın ve site bahçesine cenaze çadırı kurulacak ve siz bihaber olacaksınız.

Yazı uzadıkça uzuyor. Yazıyı okuyunca meramımızın ne olduğu anlaşılacaktır.

Bir Fatiha bütün geçmişlerimize..

Not: Mahallelere yapılan taziye evlerinde cenazenin birinci derecede yakınların yemek yiyecekleri bir odanın bulunması çok güzel düşünülmüştür.

Yorumlar 1
M.T 21 Ocak 2026 01:41

Güzel bir konuya değinmişsiniz.Eski taziye kültürü, vefat sonrası acıyı topluca paylaşma, yükü hafifletme ve saygıyı davranışla gösterme anlayışına dayanırdı. Bugünkünden daha sade ama daha derin bir anlam taşırdı. Şimdi siteler ayrı dernekler ayrı para toplayıp cenaze sahibine değil eşe dosta mahalleye yemek yedirme merasimine döndü. Bir de ne kadar kalabalığa yemek verirsen o kadar değer biçilmeye başlandı millet acısını mı yaşasın yoksa kaç kişiye yemek parası çıkaracağını mı düşünsün ha birde garibanın cebinde parası yoksa iylik olsun diye yemek parasını üç beş kişi toplayıp biz veririz denmesi daha da onur kırıcı hele derneklerde kaç kişiye yemek verileceği hesaplanıp bir gün komşular bir gün dernek bir gün de cenaze sahibi belirlenen sayıdakı kişilere yemek veriyor . Bunun neresi taziye yeri Allah aşkına, sayın muhtarım bu konu yazılmalı konuşulmalı ki ipin ucu hepten kaçmasın! Belediye cadırları yeterli zaten.

Yazarın Diğer Yazıları