Elazığ bağımsızlığını ilan etti: 'Malatya şemsiyesinden çıkıyoruz'

Avrupa Birliği coğrafi işaret tesciliyle uluslararası koruma altında bulunan Malatya Kayısısı, Baskil Kayısı Çalıştayı’nın sonuç bildirgesindeki “Malatya Kayısısı şemsiyesi altındaki bağımlılık sona ermeli” ifadesiyle tartışmanın merkezine taşındı. Baskil’de yetiştirilen kayısının ayrı bir adla tescillenmesi ve dünya pazarlarına sunulması istendi.

Dünya çapında tanınan ve Malatya ekonomisinin en önemli ihracat ürünleri arasında yer alan Malatya kayısısına karşı Elazığ’ın Baskil ilçesinde ayrı bir marka oluşturulması için harekete geçildi.

Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası, Baskil Belediyesi, Elazığ Tarımsal Kalkınma Kooperatifi (ETAK) ve Baskil Yerel Eylem Grubu Derneği iş birliğiyle düzenlenen Baskil Kayısı Çalıştayı’nın sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşıldı.

Baskil Belediyesi Çok Amaçlı Düğün Salonu’nda 28 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirilen çalıştaya Baskil Kent Konseyi, ETAK, muhtarlar, üreticiler, akademisyenler ve vatandaşlar katıldı.

Baskil Kayısı Çalıştayı Sonuç Bildirgesi’nde; 28 Ağustos 2026 tarihinde Baskil Belediyesi Çok Amaçlı Düğün Salonu'nda gerçekleştirilen Baskil Kayısı Çalıştayı’nın sonuç bildirgesi hazırlanarak kamuoyuyla paylaşıldı. Çalıştaya; Baskil Kent Konseyi, ETAK, muhtarlar, üreticiler, akademisyenler ve vatandaşlar katılım sağladı.

BASKİL KAYISI ÇALIŞTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ

1. Coğrafi İşaret ve Markalaşma

* Baskil Kayısısı kendi adıyla tescillenmeli ve bu süreç kamuoyu baskısı ile hızlandırılmalıdır.

* “Malatya Kayısısı” şemsiyesi altındaki bağımlılık sona ermeli, Baskil kendi marka değerini oluşturmalıdır.

* Tüketiciye “Baskil Kayısısı” etiketiyle sadece Baskil’de üretilen ürün sunulmalı, taklit ve karışıklık önlenmelidir.

* Malatya tüccarının dış kaynaklı (Özbekistan, İran, Iğdır vb.) kayısılarla piyasayı manipüle etmesi engellenmeli, Baskil ürününün orijinalliği korunmalıdır.

2. ETAK’ın Rolü ve Vizyonu

* ETAK, üreticiden komisyonca belirlenecek adil fiyatla kayısı almalı ve bu fiyat istikrarı sağlamalıdır.

* Piyasada sadece Baskil’de üretilen kayısı bulundurulmalı, dışarıdan ürün alımı yapılmamalıdır.

* “TORKU Modeli” gibi üretici odaklı entegre sisteme dönüşüm desteklenmeli ve bu modelin uygulanabilirliği araştırılmalıdır.

* ETAK, markalaşma sürecinde yerel bürokrasi tarafından desteklenmeli; il müdürlükleri bazında süreçlerin hızlı ilerlemesi sağlanmalıdır.

* Hasat başlangıç sürecinde kooperatif üyelerinin mağdur olmadan kayısı satışı yapabilmesi için faizsiz kredi programı oluşturulmalı ve bu program devlet destekli olmalıdır.

3. Katma Değerli Ürünler

* Gün Kurusu Kayısı: Kimyasal işlemsiz, doğal güneşte kurutulmuş ürün olarak üretilmeli ve doğal-katkısız ürün segmentinde pazarlanmalıdır.

* Kayısı Çekirdeği: Kozmetik, gıda ve ilaç sanayisinde kullanılmak üzere kooperatif bünyesinde alımı yapılmalı ve üreticiye ek gelir sağlanmalıdır.

* Kayısı Çekirdeğinin Sağlık Faydaları: Prof. Dr. Canan Karatay gibi uzmanların vurguladığı B17 vitamini (amygdalin) sayesinde kanserle mücadelede olumlu etkileri, güçlü bir pazarlama argümanı olarak kullanılmalıdır.

* Baskil kayısısından üretilebilecek diğer yan ürünler (reçel, marmelat, komposto, kayısı sirkesi, kayısı çekirdeği yağı, kozmetik ve sabun hammaddesi gibi) araştırılmalı ve üretim potansiyeli değerlendirilmelidir.

4. Kadın Kooperatifi ve İstihdam

* Kadın kooperatifleri; işleme, paketleme, gün kurusu ve çekirdek kırma gibi alanlarda aktif rol almalıdır.
* Kadın istihdamı artırılmalı, üretim zincirine katma değer eklenmeli ve kadın girişimciliği teşvik edilmelidir.
* Kadın kooperatiflerine yönelik devlet destekleri ve hibe programları hakkında üreticiler bilgilendirilmelidir.

5. Lojistik ve Pazarlama

* Frigolu DDY vagonları ile soğuk zincir kırılmadan İstanbul ve büyük şehirlere doğrudan sevkiyat yapılmalıdır.

* Baskil’de modern soğuk hava deposu ve lojistik merkezi kurulmalıdır.

* Baskil-Malatya yolu ve feribot altyapı sorunları çözülmeli, Baskil-Malatya Köprüsü projesi takip edilmeli ve yetkililer nezdinde gündemde tutulmalıdır.

6. Üretici Destekleri

* Faizsiz tarım kredileri sağlanmalı, üretici ürününü erkenden ucuza satmak zorunda kalmamalıdır.

* Devlet destekli tarım sigortası ve girdi destekleri artırılmalı, üretici mağduriyeti giderilmelidir.

* Üreticilere modern tarım teknikleri, iklim değişikliğine adaptasyon ve kaliteli üretim konularında eğitimler verilmelidir.

7. İhracat ve Pazarlama

* Baskil kayısısı başta Almanya, Hollanda, Belçika olmak üzere Avrupa ülkelerine ihraç edilmeli ve bu pazar ağları genişletilmelidir.

* Coğrafi işaret tamamlandığında “Baskil Kayısısı” markasıyla doğrudan alıcılara ulaşılmalı, aracılar devre dışı bırakılmalıdır.

* Baskil kayısısı, taze ve kuru kayısı olarak ihraç edilmekte; bu ağlar genişletilmeli, yeni pazarlar (Uzak Doğu, Körfez ülkeleri vb.) hedeflenmelidir.

* Baskil kayısısının tanıtımı için ulusal ve uluslararası fuarlara katılım sağlanmalıdır.

8. Baskil Şira Pazarı

* Baskil merkezli bir Şira Pazarı kurulması projelendirilmeli ve hayata geçirilmelidir.

* Baskilli kayısı tüccarlarının burada yer alması ve aktif hale getirilmesi sağlanmalıdır.

* Şira Pazarı’nın sadece kayısı değil, Baskil’in diğer tarımsal ürünlerinin de pazarlanabileceği bir merkez haline getirilmesi hedeflenmelidir.

9. Baskil’de Tarım ve Kırsal Kalkınma Çalıştaylarının Sürekliliği

* Baskil Kayısı Çalıştayı’nın geleneksel hale getirilmesi ve her yıl düzenlenmesi kararlaştırılmıştır.

* Çalıştayların sadece kayısı ile sınırlı kalmayıp, Baskil’in diğer tarımsal ürünlerini ve kırsal kalkınma konularını da kapsayacak şekilde genişletilmesi önerilmiştir.

* Her çalıştay sonunda bir sonuç bildirgesi hazırlanmalı ve ilgili kamu kurumlarına iletilmelidir.

10. Baskil Kayısısının Dijital Dünyada Yer Alması

* Baskil Kayısısı için e-ticaret altyapısı kurulmalı ve doğrudan satış imkânı sağlanmalıdır.

* Baskil Kayısısı’nın hikâyesini, üretim sürecini ve kalitesini anlatan dijital içerikler üretilmeli ve sosyal medya platformlarında etkin şekilde paylaşılmalıdır.

* Baskil Kayısısı markası için dijital tanıtım kampanyaları başlatılmalı ve ulusal/uluslararası dijital pazarlara açılım sağlanmalıdır.

28 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirmiş olduğumuz Baskil Kayısı Çalıştayı Sonuç bildirgesi aşağıdaki paydaşlarımızın katılımı ile imza altına alınmıştır.