Tarlaları kiraya vermeye başladılar! Çiftçi üretimden vaz mı geçiyor?
Mazot, gübre ve ilaç gibi girdi maliyetlerinin sezon içinde katlanarak artmasının yanı sıra ürünlerin sabit fiyattan satılmasının kendilerini zora soktuğunu belirten Malatyalı üretici Oktay Günhan, kazanç sağlayamayan üreticilerin tarlalarını kiraya vermeye başladığını söyledi.
Malatya’daki üreticiler; yükselen mazot, işçilik ve diğer girdi maliyetlerine karşın ürünlerinin düşük fiyata satılması nedeniyle zor durumda. Artan maliyetler ile ürün fiyatları arasındaki farkın aynı yıl içerisinde katlanarak arttığını belirten üretici Oktay Günhan, yaşadıkları sıkıntıyı Malatya Net Haber’e anlattı.
Üretici ekimden vazgeçiyor
Eşel mobil sisteminin devre dışı kalmasıyla bir traktörü çalıştırmanın maliyetinin katlanacağını vurgulayan Günhan, üreticinin ekimden vazgeçmeye başladığını söyledi. Günhan, “Yakıtın kendisi çok pahalı. Tarlanın ekim ve biçim süreçlerinin tamamı akaryakıtla ilerliyor. Akaryakıta zam geldiği zaman çiftçi bu defa 100 dönüm ekmek yerine alanını 70 dönüme, 50 dönüme düşürüyor. "Maliyeti kurtarmıyor" diyerek her geçen yıl daha az ekim yapıyorlar. Biz sezona haziran ayında başladığımızda mazotun fiyatı belirli bir seviyedeydi. Sezonun sonuna geldiğimizde ise iki katına çıktı. Yakıt iki katına çıktığında ürünün fiyatının da iki katına çıkması gerekirken ürün fiyatı geriledi, yakıt fiyatları ise daha da arttı.” dedi.
Üretici emeğinin karşılığını alamıyor
Üreticinin ürünü elde edeceği döneme kadar birçok kez toprağı sürdüğünü, tarım aracına göre de yakıt kullanımının değiştiğini belirten Günhan, şunları kaydetti:
“Tarımsal açıdan düşündüğümüzde; 100 dönüm eken bir çiftçi toprağı sürüp ekime hazır hâle getirmek ve kültivatör çekmek için tarlada üç veya dört işlem yapıyor. Ekimin kaliteli olması, ürünün güzel çıkması ve rahat çalışılabilmesi için büyük motorlu traktör ve alet edavat gerekiyor. Motor büyük olunca yakıt tüketimi de artıyor. Biçerdöver gelip hasadı aldığında, harcadığı maliyetin karşılığını toptan alamayınca bir anlamı kalmıyor. Örneğin çiftçi 100.000 lira harcıyor, ürettiği ekinden 200.000 lira kazanıyor ama emeği boşa gitmiş oluyor. Bu yüzden sürekli geriye gidiyor. Yani 200.000 lira gelir sağlasa bile masraflarınız zaten o fiyatı aşıyor.”
Girdi maliyeti artıyor ürün fiyatı yerinde sayıyor
Artan girdi maliyetlerine rağmen ürünün sabit fiyattan satılmasının zor durumda bıraktığını dile getiren Günhan, birçok üreticinin tarlalarını kiraya vermeye başladığını ifade etti. Günhan, “Nisan veya mayıs ayında başlayan süreçten ekim ayına kadar altı ay geçiyor. Nisan ayında 8 lirayla başlayan ürün, yılın sonunda yine 8 liradan satılıyor. Buna karşılık harcanan emek, yakıt ve ilaç giderleri katlanıyor. Sezon başında 100 lira olan ilaç, sezon sonunda 300 liraya çıkıyor ama tarladan çıkardığımız ürün hâlen 8 lira. Üzerine hiçbir değer eklenmiyor. Bu yüzden kimse üretim yapmak istemiyor.
Mesela şu anda en çok hayvancılığa ve yoncaya dönüş var. Geçen yıl yonca iyi para kazandırdı ancak bu yıl o da eskisi kadar etmiyor. Çiftçi artık, ‘Zaten bu geliri elde edemiyorum. 8 liraya vereceğim ekini sürmek yerine tarlayı boş bıraksam daha kârlı olur. Gece gündüz sulamaya, gübreye emek veriyorum ama karşılığını alamıyorum,’ diyerek tarımdan vazgeçiyor ya da toprağını kiraya veriyor. Başka alternatiflere yöneliyorlar. Atadan, dededen kalan bir meslek olduğu için kolay kolay vazgeçilemiyor. Kimisi de yılların alışkanlığıyla üretime devam ediyor. Ancak bu fiyatlar nedeniyle üretimi bırakan çiftçilerimiz de var. Tarlalarını kiralamaya geçiyorlar; ‘Hiçbir şey ekmiyorum, tarlayı veriyorum, başkası işliyor; bu şekilde daha kârlı,’ diyorlar.” diye konuştu.
“Akaryakıt desteği sağlansın”
Üretimden vazgeçilmemesi için üreticilere akaryakıt indirimi ve desteğinin artırılması gerektiğini vurgulayan Günhan, şu ifadeleri kaydetti:
“Akaryakıtta indirim yapılmalı ve destekler daha çok artırılmalı. Devletin verdiği gübre desteği, gübreyi aldığımız fiyatla karşılaştırıldığında yetersiz kalıyor. Örneğin 30 dönüm eken bir çiftçi arkadaşım geçen gün 10.000–12.000 lira civarında bir destekleme almış. Bu miktar gübre ve mazot desteği olarak geçiyor ama çiftçi bunu sadece gübreye yatırsa mazotu yine kendi cebinden ödemek zorunda kalıyor. Desteklemeler, hesaplandığı gibi maliyetleri karşılamaya yetmiyor.”
Bakmadan Geçme
