Malatya'da badem bereketi var, üreticinin gözü pazarda!

Malatya’nın Darende ilçesine bağlı Yeniköy Mahallesi’nde badem hasadı başladı. Her yıl binlerce yeni fidanın dikildiği mahallede badem üretimi giderek yaygınlaşırken, üreticiler bu yılki verimli hasada rağmen ürünlerini pazarlamakta güçlük çekiyor. Gaziantep, Adıyaman ve Şanlıurfa’dan alıcı bulan bademin Malatya’da yeterince pazarlanamadığını belirten üreticiler, ticaret ağının genişletilmesini istiyor.

Her yıl 20 bin yeni fidan toprakla buluşuyor

Badem hasadının bu yıl bereketli geçtiğini belirten üretici Hamit Baş, kayısıya kıyasla daha verimli bir sezon yaşadıklarını söyledi.

Baş, “Badem hasadına başladık. Bu sene hasadımız bol ve bereketli geçiyor. Kayısıya oranla biraz daha bereketli bir yıl. Daha önce köylümüz Adnan Çomoğlu’nun bahçesinde hasada başladık. Bu yıl bereketli bir sene” dedi.

Yeniköy’de badem yetiştiriciliğine ilginin her geçen yıl arttığını ifade eden Baş, mahallede yılda yaklaşık 15 ila 20 bin yeni badem fidanının dikildiğini belirtti. Üretim kapasitesinin sürekli arttığına dikkat çeken Baş, bölgenin gelecekte önemli bir badem üretim merkezi olabileceğini kaydetti.

Kendi bahçesinde yaklaşık bin 100 ila bin 150 badem ağacı bulunduğunu aktaran Baş, bu yıl 8 ila 10 ton arasında ürün beklediğini söyledi.

Üretici ürününü satacak pazar arıyor

Üretimdeki artışa rağmen pazarlama konusunda sıkıntı yaşadıklarını dile getiren Baş, badem ticaretinin kayısı kadar gelişmiş bir ağa sahip olmadığını belirtti.

Baş, “Badem ticareti kayısı ticareti gibi yapılmıyor. Bademi Gaziantep’te, Adıyaman’da ve Şanlıurfa’da alanlar var. Malatya civarında badem alımı pek fazla yok. Bu konuda biraz sıkıntı yaşıyoruz. Devlet büyüklerimiz bu konuya el atıp bize yardımcı olurlarsa minnettar kalırız” ifadelerini kullandı.

Titreşimli makineler hasadı kolaylaştırıyor

Üretici Turgut Doğan ise badem hasadında kullanılmaya başlanan titreşimli makinelerin işçilik maliyetlerini düşürdüğünü ve zamandan tasarruf sağladığını söyledi.

Geçmişte bademlerin sırıklarla silkelenerek toplandığını anlatan Doğan, yeni makineler sayesinde ağaç dallarının titreşim yoluyla silkelenerek ürünün daha kısa sürede hasat edildiğini belirtti. Makineli hasadın ağaçların korunmasına da katkı sağladığını ifade eden Doğan, ortak makine kullanımının üreticilerin maliyetlerini azaltabileceğini dile getirdi.

Hasat kasım ayının ilk haftasına kadar sürebiliyor

Badem hasadının hava koşullarına bağlı olarak ekim ayının sonu ile kasım ayının ilk haftasında tamamlandığını belirten Doğan, yağışlı havaların çalışmaları olumsuz etkileyebildiğini söyledi.

Bademlerin yeterince olgunlaşmadan makineyle silkelenmesinin ürüne zarar verebileceğine dikkat çeken Doğan, doğru zamanda hasat yapılmasının önemini vurguladı.

Kayısıya göre daha az zahmetli

Bademin hasat sonrası işlemlerinin kayısıya göre daha kolay olduğunu belirten Doğan, ürünlerin toplandıktan sonra kabuk soyma makinelerinden geçirildiğini, ardından kurutularak satışa hazır hale getirildiğini anlattı.

Doğan, “Bademleri topluyor, römorka yüklüyor ve kabuk soyma makinesine aktarıyoruz. Makinede dış kabuğu ayrılıyor, ardından kuruması için sergiye seriyoruz. Güneşli havada yaklaşık iki günde kuruyor. Daha sonra çuvallama ve paketleme işlemlerini yapıyoruz. Kayısıda yedi-sekiz kez kaldırıp indirme işi bizi oldukça yoruyor. Bademde ise daldan indiriyoruz, makineye veriyoruz ve seriyoruz” diye konuştu.

Ortak badem kırma ve eleme tesisi istiyorlar

Yeniköy’de badem üretiminin daha fazla gelir getirmesi için ortak bir kırma ve eleme tesisine ihtiyaç duyduklarını belirten Doğan, böyle bir yatırımın ürünün katma değerini artıracağını söyledi.

Doğan, “Köylü olarak bir araya gelip ortak bir tesis kursak, iç bademi çıkarıp daha farklı şekilde pazara sunabiliriz. Kavurma da yapabiliriz. Böylece aracıları azaltarak ürünümüzü doğrudan kuruyemişçilere ulaştırabiliriz” dedi.

Badem kabuklarının da ekonomik değer taşıdığına işaret eden Doğan, kabukların yakacak olarak kullanılabileceğini ve pelet üretiminde değerlendirilebileceğini ifade etti.

Bademde hedef kilogram başına 160 lira

Badem fiyatlarının son iki yılda yükseldiğini belirten Doğan, üreticilerin mevcut fiyatların daha da artmasını beklediğini dile getirdi.

Doğan, “İki yıl önce bademimizi toptan 80-85 liradan satıyorduk. Bu yıl kilogramı 140 liradan alıcı buluyor. Fiyatların 150-160 liraya yükselmesini umut ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Yeniköy’de her yıl artan badem üretimi bölge ekonomisi açısından önemli bir potansiyel oluştururken, üreticiler ürünlerini daha iyi fiyatlarla değerlendirebilmek için pazarlama ağının genişletilmesini, ortak işleme tesislerinin kurulmasını ve doğrudan satış imkânlarının artırılmasını bekliyor.