Değerli okurlar,
Rahmetli Aşık Veysel'in tanımıyla iki kapılı hanın içinde gündüz ve gece demeden yürüyerek ömrümüzü ikmal etmekteyiz.
Doğumumuzla başlayan meşakkatli han içi yolculuğumuz ölümümüzle nihayete erecek ve handan çıkmış olacağız. Kaçış yok mutlak mukadderat böyle...
Önemli olan han içinde nasıl bir yolculuk yaptığımız, yapılan bu yolculuğun geride bıraktığı yankıları ve gök kubbede nasıl bir sada bıraktığıdır. Gayrısı yaşanmış bir rüyadan ibaret...
Fert olarak kollarında gözümüzü açtığımız aile ortamımız başta olmak üzere, halka halka büyüyen çevrelerimizle birlikte bir ömür boyu gayrı ihtiyari yaptığımız gözlem sonucu değerlerimizi ve kültürel kimliğimizi ister istemez zımnen oluşturmuş oluyoruz.
Bunun üzerine kişisel gayret, azim ve merak ile ilmi anlamda bilgi ve görgü hazinemizi zenginleştirme ameliyesini devam ettirme hususunda tembellik etmemişsek itibari anlamda ruhen de mutmain ve bahtiyar oluruz.
Sosyal bir canlı olan insan topluluklarının dünya yolculukları en küçük birim olan mezra, mahalle, köy, belde, kasaba, ilçe ve şehir gibi isimlendirilen mahallerde yaşanır. Ve bu mahallerin kültürel özellikleri farklılıklar gösterir.
Yurdumuzun farklı yerlerindeki benzer yerleşim alanlarındaki insan topluluklarının kültürel değerleri farklı farklı olabilir ve bu durum gayet tabii ve olağandır, yadırganır, ancak kınanamaz, hakir görülemez.
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er TOKİ'den 20 Taziye Evi yapımı için söz aldığını açıkladı.
--------------------------------------------
Malatya'nın Kadim Yas Kültürü
Benim çocukluk dönemimin Malatya'sında eğer bir ailede herhangi bir ölüm, genç, yaşlı, bebek farketmez yaşanmışsa o mahallede bulunan bütün komşular sessizliğe bürünür kahkahayla gülünmez, erkekler traş olmazdı. Tüm mahalle yas tutardı.
O dönemde televizyon yoktu, ancak radyo bile zinhar açılmazdı. Ölümün gri kasveti tüm mahalleyi sarardı.
Ölüsü olan aileye en yakın komşuları üç gün boyunca sabah kahvaltısı, öğlen ve akşam yemeğini çay dahil servis ederler, üç gün o aile acısıyla baş başa kalır, günlük işlerle meşgale yaşamazdı.
Ölüm olayından haberdar olan akraba, konu komşu ve tanıdık bildik kim varsa ölünün kırkı çıkana kadar taziye ziyaretine gelirlerdi. Taziye ziyaretleri kısa tutulur, merhumun ruhuna Fatiha okunarak noktalanırdı.
Yanılmıyorsam ölümün 3. ve 52. günü de mevlit okutlurdu.
Aradan Çok Seneler Geçti...
1960'lı yıllarda Taziye Çadırı nedir, bilmezdik. Taziyeler evlerde verilirdi.
2016 yılının sonuna doğru bir de Malatya'ya geldim ki, ne göreyim; Malatya başkalaşım sürecinin dibinde bambaşkalaşmış, çırpınıyor...
Kimlerin marifetiyle başkalaştığını sosyologlara bırakalım. Şimdi sırası değil.
Malatya'ya geldiğim ilk yıllarda kimi sokak ve caddelerin ortasında devasa çadırların kurulu olduğunu görünce üzerinde Malatya Büyükşehir Belediyesi Taziye Çadırı yazısıyla karşılaşmam bende şok etkisi yarattı.
Malatya Çadır Kültürünü günümüzde de Büyükşehir Belediyesi marifetiyle sürdürmekte...
----------------------
Malatya'da değişen sadece taziye yöntemi değil, bir de ölüsü olan aile ayrıca ekonomik olarak da yıkım adetiyle karşı karşıya bırakılmış. Nasıl diye soracak olursanız, şöyle: Kadınlar ve erkekler olarak kurulu iki çadır dolusu insanın karnını doyurup, gönlünü hoş tutmak zorundasınız merhumun hatırına.
Çocukluk dönemimin Malatya'sının insani zerafeti ile Taziye Çadırlı Malatya'sının hoyratlığını bilmem anlatabildim mi?
Aferin Diyarbakırlılara
Önceki gün Malatya'da bir ilk gerçekleşti.
Henüz Çadır Kültüründen çıkamamış Malatya'ya ders niteliğinde 'Taziye Evi' inşa edilerek gerçek bir ihtiyaç yatırımı gerçekleştirildi.
Bir iş adamı "Diyarbakırlılar Taziye Evi"ni yaptırarak şehrimizde yaşamakta olan Diyarbakırlı vatandaşların hizmetine sundu.
Bu arada Malatya'da yaşayan diğer illerin vatandaşları da kendi taziye evlerini yaptırmak için harekete geçerlerse şaşmamak gerekir.
Malatya'da yaşayan vatandaşların illere göre dağılımı yaklaşık olarak şöyle:
1-Malatyalı: 584.676
2-Adıyamanlı: 53.454
3-Elazığlı: 32.218
4-Bingöllü: 6.525
5-Kahramanmaraşlı: 5.609
6-Sivaslı: 5.432
7-Diyarbakırlı: 4.830
8-Şanlıurfalı: 4.164
9-Muşlu: 4.097
Bir iş adamı "Diyarbakırlılar Taziye Evi"ni yaptırarak önceki gün vatandaşların hizmetine sundu.
