Birkaç gündür üst üste Malatya şehir merkezinin nasıl ayağa kaldırılacağıyla ilgili açıklamalar yapılıyor, haberler paylaşılıyor.
*250 dönümlük alan.
*10 bin fore kazık.
*Dünya çapında 2 büyük firma.
*Kasım itibariyle başlangıç.
*Çevre yolundan başlayıp, Akpınar civarından Valilik’e doğru gelinecek.
Bu bilgiler ışığında Malatya çarşısının yeniden inşa edileceğini duyuyoruz. Şimdilik üzerine konuşup tartışacağımız bir proje simülasyonu ya da fikir yürütülsün diye kamuoyuna sunulan detay bir proje lansmanı falan yok!
Esnaf zaten perişan. Bir an önce yapılsın da nasıl olursa olsun modunda.
Ama sevgili okurlar bu iş bir oldubittiye getirilecek kadar basit bir mesele midir?
Bugünkü yıkıntıları, enkazları, derin boşlukları görünce çarşımızın eski cıvıl cıvıl halini özlüyoruz ama kabul edelim 6 Şubat’tan önceki Malatya kent merkezi artık şehrin artan nüfus ve trafik yoğunluğuna neredeyse cevap veremez hale gelmişti.
Hal böyleyken sırf kamuoyu baskısından veya birkaç tüccarın ticari menfaatinden ve yaklaşan yerel seçimlerden dolayı şehir merkezinin kaderinin Ankara’da masa başında tayin edilmek istenmesi doğru bir yaklaşım değil.
YENİ MALATYA NASIL OLMALI?
-Plan kamuoyuna ayrıntılı bir şekilde açıklanmalı, önceden duyurulmalı.
-Belediyeler ve Esnaf Odaları, TSO gibi kurumlarla istişareler edilmeli.
-Güvenlik ve asayiş olaylarının geçmiş istatistikleri göz önüne alınmalı.
-Ulaşım ve trafik açısından tüm hesaplar kusursuzca yapılmalı.
-Şehrin demografik yapısı dikkate alınmalı.
-Malatya halkının çarşı merkezdeki davranış biçimleri incelenmeli.
-Malatyalıların kültürel ve sosyal alışkanlıklarına dikkat edilmeli.
-Geniş meydanlar, park ve yeşil alanlar, sergi, gösteri yerleri unutulmamalı.
Bu kriterler çoğaltılabilir ancak yeni kurulacak şehir merkezi her ne suretle olursa olsun eğer bunları karşılamıyorsa sadece birer binadan ibaret olacaktır. Binaya ruh katacak öğeleri göz ardı ederseniz taştan, betondan ibaret ruhsuz gri bir şehir inşa edersiniz.
ALIŞKANLIKLAR VE ALT KÜLTÜR…
Fahri Kayhan’a çay ocağı, Akpınar’a kafeteryalar inşa ederseniz biz Malatya’yı hepten kaybederiz.
Elbette her şey eskisi gibi yerli yerinde dursun beklentisi içinde değiliz. Ancak inşa edilecek yeni şehre yine Malatya diyebilmemiz için kendimizden, öz kültürümüzden bir şeyler bulabilmeliyiz içinde.
Şu süreç beni korkutuyor.
Mahalle baskısından kurtulmak için bir an önce başlayalım da kervan yolda dizilir mantığı hakim.
Geçmiş yılların hataları olan kötü imar ve iskan kararları, yoğunlukları ahbap çavuş ilişkileriyle, kötü belediye uygulamalarıyla keşmekeş olan çarşı, artık sıfırdan yapılacağı için geniş yollar, baklava deseni gibi caddelere sahip olmalı.
Aksi halde yapılacak yeni şehir merkezi; yeni bir Batman, yeni bir Elazığ, yeni bir Bingöl olmaktan öteye geçmez.
Anlayacağınız yeni bir Malatya inşa edilirken sonunun Yeni Malatyaspor gibi olmasından korkuyorum.
