Tarımda Kimyasal Bağımlılığa Son: Çözüm Kültürel, Biyolojik Yöntemlerde
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cem Özkan, iklim değişikliğiyle artan tarımsal zararlılara karşı pestisit kullanımının çözüm olmadığını vurgulayarak biyolojik mücadele ve kültürel önlemlerin öncelikli olduğu 'Entegre Zararlı Yönetimi' modeline geçilmesi gerektiğini belirtti.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında tarıma giren ve "kolay çözüm" olarak görülen pestisitler (tarım ilaçları), günümüzde küresel bir bağımlılığa dönüşmüş durumda. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cem Özkan, mevcut kimyasal yöntemlerin doğayı korumak yerine sorunu daha da derinleştirdiğine dikkat çekti.
İlaç Sayısı Artıyor, Zararı Bitmiyor
Prof. Dr. Özkan, iklim koşulları ve yağışlardaki değişimlerin zararlı popülasyonunu tetikleyebileceğini, ancak buna sadece kimyasallarla yanıt vermenin bir kısırdöngü yarattığını ifade etti: “Bundan 40 yıl önce bir sezonda 3 kez ilaçlama yeterli olurken, bugün üreticiler 40 kez ilaçlama yapmalarına rağmen zararlılarla baş edemiyor. Çünkü kimyasallar sadece zararlıyı değil, onun doğal düşmanları olan arıları, uğur böceklerini ve balıkları da yok ederek ekosistemi savunmasız bırakıyor.”
Yüzde 100'e Varan Başarı
Üniversite bünyesinde geliştirilen "Akıllı Böcek-Akıllı Çiftçi" teknolojisinin altını çizen Özkan, bu yöntemle doğadaki faydalı böceklerin kullanılarak zararlıların baskı altına alındığını belirtti. Bu sistem sayesinde elma, ceviz ve sebze gibi ürünlerde pestisit kullanımı %50 ile %100 oranında azaltılabiliyor.
Özkan'ın paylaştığı çarpıcı bir veri ise kimyasal mücadelenin verimsizliğini ortaya koyuyor: Kullanılan pestisitlerin yalnızca %0,1 ile %1 arasındaki küçük bir kısmı hedef zararlıya ulaşıyor; geri kalan devasa miktar ise havaya, suya ve toprağa karışarak çevreyi zehirliyor.
Sirkeli Su Çözüm Değil, Tüketici Bilinçlenmeli
Tüketicilerin pestisit kalıntısı konusundaki yaklaşımlarını da eleştiren Prof. Dr. Özkan, yaygın olarak önerilen "sirkeli veya karbonatlı suyla yıkama" yöntemlerinin sorunu çözmediğini, aksine problemi hafife alarak pestisit kullanımını meşrulaştırdığını söyledi. Gerçek çözümün ancak bilinçli tüketici talebiyle başlayacağını belirten Özkan, sağlıklı gıda talebinin tarımdaki dönüşüm için en güçlü itici güç olacağını vurguladı.
Bakmadan Geçme
