Resmi Gazete'de yayımlandı: Sağlık raporlarında yeni dönem

Sağlık Bakanlığı’nın hazırladığı “Sağlık Raporları Yönetmeliği” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle sağlık raporlarının hazırlanma usulleri, itiraz süreçleri, sağlık kurullarının yapısı ve elektronik rapor sistemi yeniden düzenlendi. Yeni dönemde sağlık raporları büyük ölçüde e-Rapor sistemi üzerinden hazırlanacak, birçok işlem e-Devlet üzerinden yürütülecek. Yönetmelikte silah ruhsatı, özel güvenlik, sürücülük, evlilik, engelli raporları ve adli raporlara ilişkin dikkat çeken ayrıntılar da yer aldı.

e-Devlet ve Dijital Fotoğraflı Kimlik Doğrulama Zorunlu Oluyor

Yeni sisteme göre, genel durum tespiti için sağlık raporu almak isteyen vatandaşların öncelikle e-Devlet kapısı üzerinden Bakanlığın elektronik kişisel sağlık sistemine giriş yapması gerekecek. Sistemdeki mevcut veriler ve kişinin dolduracağı "Kişisel Sağlık Bilgi Formu" analiz edilerek, durumu uygun olanlara doğrudan elektronik ortamda "sağlık durum belgesi" tanzim edilecek. Hekim incelemesi gereken durumlar ise sistem tarafından doğrudan yetkili sağlık sunucusuna yönlendirilecek.  

Rapora başvuru, muayene, tahlil ve görüntüleme gibi her aşamada sıkı kimlik doğrulaması uygulanacak. Kurul sekreterlikleri, başvuru sahibinin dijital fotoğrafını çekerek doğrudan entegre sisteme yükleyecek. Muayeneden radyoloji laboratuvarına kadar her adımda, personelin bu dijital fotoğraf üzerinden doğrulama yapması yasal zorunluluk haline getirildi. İlk basamak olan aile hekimliklerindeki raporlarda ise fotoğraf çekim şartı aranmayacak. Başvuru yapılan sağlık raporlarının en geç 30 gün içinde neticelendirilmesi zorunlu kılındı.

İstirahat Raporlarına Takvim Yılı Sınırı

Çalışanları yakından ilgilendiren istirahat raporlarında da yeni kurallar devreye alınıyor. İstisnai SGK ödemeleri hariç tüm iş göremezlik belgeleri artık sadece e-Rapor sistemi üzerinden tanzim edilecek ve e-Devlet'ten izlenebilecek. Vatandaşların fiziksel çıktı almasına ihtiyaç kalmayacak.  
Tek bir hekim, muayene sonrasında tek seferde en fazla 10 gün istirahat verebilecek; kontrol muayenesiyle bu süre bir 10 gün daha uzatılabilecek. Toplamda 20 günü aşan ya da tek hekim tarafından bir takvim yılı içinde aynı kişiye verilen istirahat süresinin 40 günü geçmesi durumunda mutlaka sağlık kurulu onayı istenecek. Ayrıca muayenenin doğal bir parçası kabul edilen bu raporlar için vatandaşlardan hiçbir ad altında ücret talep edilemeyecek.  

ÖTV Muafiyetli Araç Raporlarında Kelime Oyunu Dönemi Bitti

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetiyle engelli aracı alımlarında yaşanan suiistimaller ve hukuki karmaşalar, yeni yönetmelikle netliğe kavuşturuldu. Engelli sağlık kurulu raporlarında, kişinin bedenindeki fonksiyon kayıpları, ekstremite (kol/bacak) türü ve yönü (sağ/sol) belirtilerek oranları ayrı ayrı listelenecek.  

Raporların açıklama bölümünde mevzuat dışı ifadelere yer verilmeyecek. Hekimler kurallara göre sadece kişinin durumuna uyan "sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir" ya da "özel tertibatlı araç kullanmasına ihtiyaç yoktur" kesin hükümlerinden birini yazabilecek. "Otomatik vitesli araç kullanabilir" gibi olasılık veya tercih bildiren esnek cümleler tamamen yasaklandı. Ek olarak, hastanede üç aydan kısa süreli yatışı sürenler veya yoğun bakımdaki hastalar adına (taburculuk planlaması hariç) engelli raporu düzenlenmeyecek.

Silah Ruhsatı Alacaklar İçin Kriterler Ağırlaştırıldı

Yivli ve yivsiz silah ruhsatı (bulundurma ya da taşıma) edinmek isteyenlerin fiziksel ve ruhsal muayeneleri tam teşekküllü kurullarca çok daha sıkı elenecek. Olumlu sağlık raporu verilmesini engelleyen kesin durumlar branşlara göre şöyle sınıflandırıldı:

• Ortopedi: Gazi unvanı sahipleri muaf tutulmak üzere, baskın el ayrımı yapılmaksızın her iki kol ve elinde silahı emniyetli şekilde kavrama, güç ve hareket kabiliyeti eksikliği olanlara kesinlikle onay verilmeyecek.  
• Nöroloji: Epilepsi, demans ve narkolepsi hastalarının yanı sıra ellerinde titreme (tremor) olanlar, denge kaybı yaratan serebellar rahatsızlığı bulunanlar ve parkinson teşhisi olanlar silah ruhsatı alamayacak.  
• Göz: İyi gören gözün düzeltmeli veya düzeltmesiz görme seviyesi en az 0,6 olmak zorunda olacak. Çift görme (diplopi) ya da merkez 20 derecelik görme alanı kaybı olanlar elenecek.  
• Psikiyatri: Ağırlaştırılmış kurallara göre; depresyon, anksiyete, OKB, DEHA ve travma sonrası stres bozukluğu tedavisi aktif süren kişilere rapor verilmeyecek. Bu kişilerin onay alabilmesi için tedavilerinin bitmesinin ardından en az 2 yılı semptomsuz ve ilaçsız geçirmeleri, ayrıca başvurdukları kurumda en az 3 ay takip edilmeleri gerekecek. İyileşmiş olsalar dahi; psikotik veya duygu durum bozukluğu geçmişi olanlar, madde, alkol ve kumar bağımlıları, geçmişinde intihar veya kendine zarar verme izi bulunanlar ile dürtü kontrol bozukluğu olanlar hiçbir şekilde silah ruhsatı raporu alamayacak.  
• İç Hastalıkları: Bilinç durumunu etkileyen veya bünyeyi aşırı düşkün hale getiren dahili hastalık tespiti halinde olumlu rapor düzenlenmeyecek.

Evlilik ve Maluliyet İşlemlerinde Yeni Metot

Evlilik öncesi sağlık raporları, çiftlerin birlikte başvurması şartıyla eşlerden birinin bağlı olduğu aile hekimi ya da yetkili bir hekim tarafından yürütülecek. Muayene ve tahliller ayrı ayrı yapılarak sisteme işlenecek ancak çiftlere verilecek danışmanlık hizmeti ortak sunulacak. Onaylanan rapor dijital ortamda adayların erişimine açılacak.  

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) maluliyet ve iş kazası tespit raporları ise MEDULA e-Rapor altyapısı üzerinden sade ve kısaltmasız bir dille hazırlanacak. Bu raporların üzerine hekimler tarafından herhangi bir iş gücü kaybı veya engellilik yüzdesi yazılmayacak; tıbbi bulgular net olarak aktarılarak nihai karar hakkı doğrudan SGK birimlerine bırakılacak.  

Emniyet teşkilatına atanacak memurlar ve polis okulu öğrencileri için de tam teşekküllü kurul raporu düzenlenmesi ve bu işlemler için resmi "kurum sevk yazısı" getirilmesi zorunlu tutuldu. Kurum sevki olmayan adayların işlemleri başlatılmayacak.