Malatya'nın yeni felaketi hava kirliliği
6 Şubat depremleri sonrası kontrolsüz yıkım, artan toz yükü ve geçici ısınma yöntemleri, Malatya'nın havasını ciddi şekilde kirletti. Uzmanlar, önlem alınmazsa kentin 5 yıl içinde yaşanabilirliğini kaybedebileceğini söylüyor.
Ölçüm İstasyonları Sınırlı
Hava kalitesiyle ilgili ölçüm istasyonlarının sınırlı sayıda olduğunu ve kamuoyunun bu verilerle yeterince buluşturulmadığını dile getiren uzman, en kirli ilçelerin Battalgazi ve Yeşilyurt olduğunu ifade etti. Verilerin halka düzenli açıklanmadığı sürece toplumun farkındalık geliştirmesinin de mümkün olmayacağını belirten çevre mühendisi, veriye dayalı şeffaflık olmadan çözüme kavuşulmayacağının altını çizdi.
5 Yılda Solunacak Temiz Hava Kalmayabilir
Konuyla ilgili İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ise önlem alınmaması halinde Malatya’nın 5 ila 10 yıl içinde ciddi bir çevresel ve toplumsal çöküş riskiyle karşı karşıya kalabileceğini belirterek Malatya halkını şu sözlerle uyardı: “Hava kirliliği böyle devam ederse sadece sağlık değil, tarım da zarar görecek. Toprakta biriken kirli partiküller verimliliği düşürür, ürün kalitesini bozar. İnsanlar da sağlıklı bir çevrede yaşamak için başka şehirlere göç etmeye başlar. Tüm bunların sonucunda Malatya yaşanabilir şehir özelliğini kaybedebilir.”
6 Şubat sonrası oluşan toz yükünün Malatya’da kalıcı bir çevre felaketine dönüşeceği iddiası bana çok tutarlı gelmiyor. Eğer yıkımlar hava kirliliğinin ana sebebiyse, yıkımlar bittikten sonra doğal olarak bir iyileşme beklememiz gerekir. “5 yıl sonra yaşanmaz şehir” senaryosu bu yüzden bilimsel bir temele dayanmıyor. Süreç geçici, sonuç neden kalıcı olsun? Üstelik Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı her gün hava kalitesi indekslerini yayınlıyor. Bilimsel konuşulduğu iddia edilirken bu somut verilerin hiç kullanılmaması düşündürücü. Madem tablo bu kadar vahim, o zaman Malatya’nın istasyonlarında neden felaket sinyali yok? Asbest konusunda da yıllardır aynı korku dili kullanılıyor. “Gözle görünmez, yıllar sonra ortaya çıkar” cümlesi neredeyse ezber haline geldi. Ama gerçek şu ki, Türkiye’nin birçok büyük şehri—İzmir başta olmak üzere—sanayi, trafik, kömür yakımı ve inşaat tozu gibi çok daha ağır kirleticilere maruz kalıyor. Aliağa’daki ağır sanayi, Torbalı ve Kemalpaşa’daki fabrikalar, Konak–Alsancak trafiği… İzmir’in hava kalitesi böyle yük altında bile kıyamet senaryolarıyla anlatılmıyor. Hatta bazı İzmirli yöneticiler heykellerin bile fotosentez yaptığını iddia edecek kadar işi hafife alabiliyor. “Asbeste alışık bünyeler” gibi bilim dışı söylemler bile duyduk. Böyle bir tablo varken Malatya’daki geçici yıkım tozunun, sanayi tesisleriyle dolu bir şehirden daha ağır sonuçlar yaratacağını söylemek gerçekçi değil. Kısacası asıl kirleticiler ağır sanayi, trafik ve sürekli fosil yakıt kullanımıdır. Malatya’da bunlar sınırlıyken, yıkım kaynaklı tozun kalıcı bir çevre felaketine dönüşeceği iddiası daha çok abartı ve korku söylemi gibi duruyor. Bilimsel konuşulacaksa önce resmi ölçümler masaya konur; tahmini senaryolar değil.
Bakmadan Geçme
