Malatya'nın siyasal tarihi kayıt altında: Malatya'yı kimler yönetti? Şehre Borcumuzu Ödedik

Malatya’nın siyasi geçmişini; kırılma noktaları, mekânlar ve kilit aktörler üzerinden mercek altına alan kapsamlı akademik çalışma okuyucuyla buluştu. Prof. Dr. Abdulkadir Baharçiçek, Prof. Dr. Gökhan Tuncel ve Prof. Dr. Osman Ağır editörlüğünde hazırlanan iki ciltlik eser, şehrin siyasal belleğindeki büyük bir boşluğu doldurmayı hedefliyor.

Söz konusu iki kitap, Malatya’nın siyasal belleğini bütüncül bir akademik perspektifle ele almakta ve şehir literatüründe uzun süredir hissedilen önemli bir eksikliği giderecek. 

Bu Habere de Bak

Sağanak yağış kapıda! Malatya'ya bahar ne zaman gelecek?

Yerel siyasal hayat çoğu zaman dağınık hatıralar, sınırlı monografiler veya dönemsel çalışmalar üzerinden okunabilmektedir. Bu iki eser ise Malatya’nın siyasal tarihini kurumsal, ideolojik, toplumsal ve aktörel boyutlarıyla birlikte analiz ediyor.

Malatya’ya karşı sorumluluğumuz var

Malatya’nın hafızasının gelecek nesillere aktarılmasının bir sorumluluk olduğunu vurgulayan İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gökhan Tuncel, kitabın içeriğine dair önemli açıklamalarda bulundu. Şehrin iz bırakanlarının, hâlihazırda yaşayanların bir şekilde hatırlanması gerektiğini ifade eden Tuncel, “Yaşadığımız şehre bir borcumuz var. Sorumluluğumuz var ona karşı. 6 Şubat depremleriyle beraber bizim için en önemli sorunlardan bir tanesi fiziki olarak şehrimizi kıldığı yerine yapılıyor ama şehrin hafızasının korunması lazım. Şehrin değerlerinin iz bırakanların hala hâlihazırda yaşayanların bir şekilde İlde hatırlanması, bilinmesi lazım. Aynı zamanda da gelecek kuşaklara aktarılması lazım. Bu bağlamda da biz siyaset ve kamuyu yönetimi bölümündeki öğretim üyeleri olarak şehre karşı bu sorumluluğu yerine getirebilmek için Malatya'nın siyasal hayatına dair bir çalışma yapmamız gerektiğini düşündük. Birlikte Profesör Doktor Abdulkadir Bahar Çiçek, Profesör Doktor Osman Ağır üçümüz bir başlangıç yaptık.” dedi.

Önemli dönemler ele alındı

Kitapta, Malatya siyasetinin dönüm noktalarından, bazı önemli mekanlara kadar birçok konuya yer verdiklerini aktaran Tuncel, “Hangi konuları ve kimleri ele alacağımızı belirledik. Bu bağlamda da biz aslında bir tek kitap çalışması yapalım diye düşündük.  Yaptığımız çalışma hacmi çok geniş olunca tek kitaba sığmıyor. Çok büyük bir çalışma oluyordu. 38 tane arkadaşımız akademik bir yaklaşımla Malatya siyasetinde özellikle 1950 sonrasında 50 öncesi İsmet İnönü'yü katarsak ki 50 sonrasında da önemli aktörleri ele aldık. Yine Malatya siyasetinde çok önemli dönüm noktaları olduğunu varsaydığımız dönemleri ele aldık. Süreçleri ele aldık. Mekanları ele aldık. Bu mekânlarda yaşanılan ilişkileri ve bu mekânlardaki yaşanılan olayları ele almış olduk. Aslında güzel bir çalışma oldu. Akademik yaklaşım olduğu için herhangi bir öznellik katmamaya çalıştık. yaşayan insan hazineleri içerisinde bu Malatya'nın hafızası insanlar var. Onlardan yararlandık. Onlarla bir görüşme yaptık. Yaşayanları kendileriyle görüşme yaptık. Aynı zamanda arşiv tarama yaptık. İşte gazete arşivlerinden, diğer yapılan çalışmalardan da yararlanarak akademik bir çerçeve içerisinde biz kaynakları hem doğrulamaya hem de bilgileri çeşitlendirmeye çalıştık. Bu bağlamda güzel bir çalışma oldu.” diye konuştu.

Bu Habere de Bak

Esenlik eski müdürü Tay konuştu: Ciroyu 3 kat artırdık

Yeni çalışmalara da kapı aralayacak

Kitabın, Malatya’daki tarihi süreç ve mekânlarla ilgili yeni çalışmalara da kapı aralayacağını ifade eden Tuncel, şunları söyledi: “Çalışmamız yeni çalışmalara da kapı aralayacak. Yani format gereği ama bundan sonraki süreçte o bölümü yazan ya da o bölümden etkilenen, esinlenen birileri bir kitaba çevirebilir. Yani bu anlamda da bizim beklentimiz de o. şehrin hafızasına tarihine yönelik çalışma yapan insanlarımız var. Hem akademide hem işte eğitim camiasında hem de basın camiasında bu insanlarımızdan çok değerli. Biz de biraz daha bütüncül olarak, biraz daha sistematik olarak kapsamı biraz genişletmiş olduk. bu kapsam daha da genişlemeye uygun. Normalde her şehir için, her şehrin hafızası ve kültürü için çok önemli ama şimdi Malatya gibi mekânları tamamen yıkılmış bir yer. Yeni Cami çok değerli diyoruz değil mi? Bazı yerler de var sosyal ve siyasal hayat, kültürel hayat oralarda şekillenir. Mesela pasajlar Malatya siyasetinde sosyal hayatında çok önemli. Onun dışında işte bazı yerler var bizim kültürümüzü, geleneğimizi hatırlatıyor. Bazı lokantalar oluyor. Bazen terziler oluyor. Terzileri özellikle söylüyoruz. Çünkü Malatya düşünce hayatında terzinin çok önemli bir yeri var. Bu anlama anlamında Said Çekmecili Hatun Mescit deyince işte Ramazan Keskin Hoca'yı hatırlıyoruz. Bunlar sadece bir namaz kılınıp çıkan yerler değil. Şehrin değişim ve dönüşümünde önemli mekânlar. Bunların hatırlanması, bilinmesi lazım. Bir de yani Malatya’nın düşüncesinde bunları eğer hatırlamazsak şehirdeki kültür yeni süreçte geçmişle bağı olmadan belki de şehir kültürüne de çok uygun olmayacak bir şekilde şekillenebilir. Onun için bu anlamda bu yaşayanlar ve daha önce iz bırakanların çalışılması çok önemli.” 

Tuncel, şehirde uzun süredir yaşamış ve şehirde bir şekilde değer katmış, değer üretmiş insanların yerel yönetimlerin, Kent Konseyi’nin, eğitim camiasının ve basının sahiplenmesi, bu kişilerin tecrübelerinin aktarması gerektiğini söyledi.

Kitapla ilgili olumlu geri dönüşler alındığını da vurgulayan Tuncel, şu şekilde konuştu: “Kitabı okumadan, hiçbir yere bakmadan hemen etkilenenler var. Çünkü Malatya için çok önemli kişiler var. Burada aktörler var mesela. öne çıkan aktörün resmini görünce hemen etkileniyor insanlar. İkincisi de bir içindekilere bakıyor. Şu güzel bir konular sonra fotoğrafa diğer kitaba geçiyor Malatya'da mekânlar, olaylar, süreçler hemen içine baktığı anda belli bir yaşın üzerindeyse kendisinden bir şey buluyor hemen. düşünün bu şehirde yaşamış birisi nihayetinde 28 Şubat sürecini hemen hatırlıyor. Diyor ki ya işte evet ben de şuradaydım şöyle etkilendim. Darbeleri gördüm şunda etkilendim.  Malatya'nın marka değerinde kayısı çok önemli bir yerde duruyor. Çok önemli gerçekten ama bizim mesela liderlerimiz iki tane cumhurbaşkanı çıkartmışız. Onun dışında bakanlar çıkartmışız. Onun dışında da Malatyalı insanlar bulundukları yerde öncü olmayı, sorumluluk almayı çoğu zaman da gönüllü olarak sorumluluk almayı yeğleyen insanlar. bugün yine işte diyoruz ki Türkiye'de önemli girişimcilerden, iş adamlarından işte hemen listelerde yer alıyor. Türkiye ortalamasının çok üstünde.  Hatta bizim bir iddiamız daha var. Her il muhtemelen bunu gördükten sonra kendi ilinde de bu tip çalışma yapılmasını isteyecek. Yani çünkü her ilin siyasal aktörleri var.“