Malatya kayısısının arkasındaki ağır ekmek mücadelesi: Sirkelemeden patiğe….

Dünya kuru kayısı üretiminin yaklaşık yüzde 85'inin karşılandığı Malatya’da, Temmuz ayı itibarıyla başlayan hasat sezonu tüm hızıyla sürüyor. Kent ekonomisinin can damarı olan bu dönemde, bahçelerdeki üretimin sürdürülebilirliği büyük oranda çevre illerden gelen mevsimlik tarım işçilerinin emeğine dayanıyor. Şanlıurfa, Adıyaman ve Diyarbakır başta olmak üzere pek çok bölgeden Malatya ovasına göç eden binlerce işçi, yüksek sıcaklıklar ve ağır çalışma şartları altında yoğun bir mesai yürütüyor. Ürünün daldan sofraya uzanan yolculuğundaki tüm aşamalar, işçiler için hem zamana karşı bir yarış hem de fiziksel bir dayanıklılık testi niteliği taşıyor.Termometreler 40 dereceyi aşıyorHasat takvimi, mevsimlik işçiler için gün henüz aydınlanmadan, sabah saat 04.00 sularında başlıyor. Sabahın ilk serinliğinden faydalanmak amacıyla hızla bahçelere dağılan işçiler arasında iş bölümü yapılıyor. Erkek işçiler, “sirkeleme” olarak adlandırılan yöntemle yüksek kayısı ağaçlarına tırmanarak dalları güçlü hamlelerle sallıyor. Ağaçların altına serilen geniş brandaların üzerine düşen tonlarca kayısı, çoğunlukla kadın işçiler tarafından eğilerek tek tek ayıklanıyor ve kasalara istifleniyor. Saatler ilerleyip öğle vakti yaklaştıkça Malatya ovasında termometreler 40 derece sınırını aşıyor. Ağaç aralarında rüzgarın kesilmesi ve nem oranının yükselmesi, güneş altında saatlerce eğilerek çalışan işçilerin işini önemli ölçüde zorlaştırıyor.İslim süreci başlıyorBahçeden toplanan kasalar dolusu kayısı, taze olarak tüketilmeyecekse kurutulma işlemine tabi tutuluyor. Bu noktada işçileri en çok zorlayan aşamalardan biri olan “islim” süreci başlıyor. Kayısıların sarı rengini muhafaza etmesi ve böceklenmesini önlemek amacıyla ürünler, islim damı adı verilen beton odalara dolduruluyor ve içeride kükürt yakılıyor. İşçiler, kükürt dumanının tahriş edici etkisine maruz kalmamak için maskelerle çalışmak zorunda kalıyor. İslim odalarında belirli bir süre bekletilen kayısılar, daha sonra geniş kurutma sergilerine taşınarak güneşe seriliyor. Güneş altında birkaç gün bekleyen ve kıvama gelen kayısıların çekirdeklerinden ayrılması işlemi olan patik aşaması ise akşam saatlerinde başlıyor. İşçiler, gün batımından gece geç saatlere kadar sergi alanlarının etrafında bağdaş kurarak binlerce kayısının çekirdeğini elle çıkarıyor. Günlerce süren bu sürekli hareket, işçilerin parmak uçlarında yaralara ve kayısı asidinden kaynaklanan derin kararmalara yol açıyor.Üretici rekolteden memnunÇalışma saatlerinin uzunluğu ve işin fiziki ağırlığının yanı sıra, mevsimlik işçilerin yaşam alanlarındaki altyapı yetersizlikleri de sürecin bir diğer önemli parçasını oluşturuyor. Bahçe kenarlarındaki boş arazilere kurulan branda çadırlar, gün boyu doğrudan güneş ışığı aldığı için akşam saatlerinde dahi yüksek sıcaklık barındırıyor. Çadırlarda elektrik hatlarının yetersiz olması buzdolabı gibi temel cihazların kullanımını sınırlandırırken, içme ve temizlik suyunun tankerlerle ya da bidonlarla taşınması hijyen koşullarını zorlaştırıyor. Özellikle kadın işçiler, bahçedeki mesailerinin ardından çadır alanında yemek pişirme, çamaşır yıkama ve çocuk bakımı gibi ev içi işleri de üstlenerek çifte bir yoğunluk yaşıyor. Dünyanın kuru kayısı ihtiyacını karşılayan Malatya’da, üreticiler rekolte ve kaliteden memnuniyet duyarken; mevsimlik işçiler de her yıl tekrarlanan bu zorlu hasat döngüsünü ekonomik kazanç sağlama hedefiyle ve yoğun bir tempoyla tamamlamaya çalışıyor. Haber-Foto: Melahat Sengir Dünya kuru kayısı üretiminin yaklaşık yüzde 85'inin karşılandığı Malatya’da, Temmuz ayı itibarıyla başlayan hasat sezonu tüm hızıyla sürüyor. Kent ekonomisinin can damarı olan bu dönemde, bahçelerdeki üretimin sürdürülebilirliği büyük oranda çevre illerden gelen mevsimlik tarım işçilerinin emeğine dayanıyor. Şanlıurfa, Adıyaman ve Diyarbakır başta olmak üzere pek çok bölgeden Malatya ovasına göç eden binlerce işçi, yüksek sıcaklıklar ve ağır çalışma şartları altında yoğun bir mesai yürütüyor. Ürünün daldan sofraya uzanan yolculuğundaki tüm aşamalar, işçiler için hem zamana karşı bir yarış hem de fiziksel bir dayanıklılık testi niteliği taşıyor. Termometreler 40 dereceyi aşıyorHasat takvimi, mevsimlik işçiler için gün henüz aydınlanmadan, sabah saat 04.00 sularında başlıyor. Sabahın ilk serinliğinden faydalanmak amacıyla hızla bahçelere dağılan işçiler arasında iş bölümü yapılıyor. Erkek işçiler, “sirkeleme” olarak adlandırılan yöntemle yüksek kayısı ağaçlarına tırmanarak dalları güçlü hamlelerle sallıyor. Ağaçların altına serilen geniş brandaların üzerine düşen tonlarca kayısı, çoğunlukla kadın işçiler tarafından eğilerek tek tek ayıklanıyor ve kasalara istifleniyor. Saatler ilerleyip öğle vakti yaklaştıkça Malatya ovasında termometreler 40 derece sınırını aşıyor. Ağaç aralarında rüzgarın kesilmesi ve nem oranının yükselmesi, güneş altında saatlerce eğilerek çalışan işçilerin işini önemli ölçüde zorlaştırıyor. İslim süreci başlıyorBahçeden toplanan kasalar dolusu kayısı, taze olarak tüketilmeyecekse kurutulma işlemine tabi tutuluyor. Bu noktada işçileri en çok zorlayan aşamalardan biri olan “islim” süreci başlıyor. Kayısıların sarı rengini muhafaza etmesi ve böceklenmesini önlemek amacıyla ürünler, islim damı adı verilen beton odalara dolduruluyor ve içeride kükürt yakılıyor. İşçiler, kükürt dumanının tahriş edici etkisine maruz kalmamak için maskelerle çalışmak zorunda kalıyor. İslim odalarında belirli bir süre bekletilen kayısılar, daha sonra geniş kurutma sergilerine taşınarak güneşe seriliyor. Güneş altında birkaç gün bekleyen ve kıvama gelen kayısıların çekirdeklerinden ayrılması işlemi olan patik aşaması ise akşam saatlerinde başlıyor. İşçiler, gün batımından gece geç saatlere kadar sergi alanlarının etrafında bağdaş kurarak binlerce kayısının çekirdeğini elle çıkarıyor. Günlerce süren bu sürekli hareket, işçilerin parmak uçlarında yaralara ve kayısı asidinden kaynaklanan derin kararmalara yol açıyor. Üretici rekolteden memnunÇalışma saatlerinin uzunluğu ve işin fiziki ağırlığının yanı sıra, mevsimlik işçilerin yaşam alanlarındaki altyapı yetersizlikleri de sürecin bir diğer önemli parçasını oluşturuyor. Bahçe kenarlarındaki boş arazilere kurulan branda çadırlar, gün boyu doğrudan güneş ışığı aldığı için akşam saatlerinde dahi yüksek sıcaklık barındırıyor. Çadırlarda elektrik hatlarının yetersiz olması buzdolabı gibi temel cihazların kullanımını sınırlandırırken, içme ve temizlik suyunun tankerlerle ya da bidonlarla taşınması hijyen koşullarını zorlaştırıyor. Özellikle kadın işçiler, bahçedeki mesailerinin ardından çadır alanında yemek pişirme, çamaşır yıkama ve çocuk bakımı gibi ev içi işleri de üstlenerek çifte bir yoğunluk yaşıyor. Dünyanın kuru kayısı ihtiyacını karşılayan Malatya’da, üreticiler rekolte ve kaliteden memnuniyet duyarken; mevsimlik işçiler de her yıl tekrarlanan bu zorlu hasat döngüsünü ekonomik kazanç sağlama hedefiyle ve yoğun bir tempoyla tamamlamaya çalışıyor. Haber-Foto: Melahat Sengir

Bakmadan Geçme