Malatya esnafı yeni çarşıda umutlu ama kiralar can sıkıyor

6 Şubat depremlerinin ardından uzun süre konteyner çarşılarda hizmet vermek zorunda kalan Malatya esnafı, noter huzurunda çekilen kuraların ardından yeni iş yerlerine taşınmaya başladı. Deprem güvenliğine uygun şekilde inşa edilen Yeni Çarşı bölgesinde birçok sektör yeniden faaliyet göstermeye başladı.

Eczacıdan kuyumcuya, optikten her sektör yeni yerinde

Yaklaşık 40 yıldır çarşı merkezinde esnaflık yaptığını belirten optik sektöründe faaliyet gösteren Yılmaz Akçebe, deprem sonrası konteynerde hizmet verdiklerini, şimdi ise yeniden eski bölgelerinde iş yeri açmanın mutluluğunu yaşadıklarını söyledi. 

Şire Pazarı ve Akpınar esnafı da gelsin

Akçebe, özellikle Şire Pazarı ve Akpınar’daki esnafın da yeni çarşıya taşınmasının bölgeyi canlandıracağını belirterek, “Baharatçısı, peynircisi herkes gelmeli. Çarşı yeniden eski hareketli günlerine kavuşmalı” dedi. Yeni Kuyumcular Çaşısı’nda esnaf olan Akçebe, Çarşı merkezinde Akpınar ve Şire Pazarı’ndaki esnafın iş yerlerine bir an önce iş yeri sahipleriyle anlaşarak taşınmaları gerektiğini vurgulayarak, “6 Şubat depremlerinden önce yerimiz buradaydı yine. Sonra rezerv alana girdi yerlerimiz teslim edildi. Buraya gelmek güzel bir his uyandırdı. Arka tarafta Şire Pazarı, Akpınar esnafı gelsin. İşte baharatçısı, peynircisi onlarda gelsin isteriz. Yalnız kiralar çok yüksek. Yeni bir bina olduğu için iş yeri sahiplerinin burada biraz daha tolerans göstermesi gerekiyor. Tekrar o canlılık sağlansın. Bir de şehir merkezine tramvayın gelmesi gayet iyi olacak çünkü Kayseri’ye, Gaziantep’e, Konya’ya gittiğiniz zaman tramvay mahallelerden dolaşıyor. Hastane ve çarşı merkezine uğruyor. Oradaki insanlar trafiğe girmeden çok rahat bir şekilde tramvayla gelebiliyor. Şehri insanların böyle rahat dolaşması gerekiyor. Trafik sorununa bir düzen sağlanması gerekiyor. Onun dışında çok memnunuz eski yerimize geldiğimiz için. Her şey biraz daha güzel olacak. Sabretmemiz gerekiyor. Çünkü her şey bir anda olmuyor. Bu süreçte iş yeri sahipleri ve kiracıların sağduyulu olması gerekiyor” diye konuştu. 

Ürünlerin hepsi dolar bazlı

Yeni iş yerlerinin modern olması nedeniyle kira fiyatlarının oldukça yükseldiğini ifade eden Akçebe, iş yeri sahiplerinin daha anlayışlı olması gerektiğini söyledi. Şehir merkezine tramvay hattı yapılmasının da ulaşımı rahatlatacağını savunan Akçebe, “Kayseri, Gaziantep ve Konya’da olduğu gibi tramvayın mahallelerden geçip çarşı merkezine ulaşması trafiği rahatlatır” diye konuştu. İran-İsrail savaşı sonrası piyasalarda yaşanan dalgalanmanın optik sektörünü de etkilediğini dile getiren Akçebe, ürünlerin büyük bölümünün dolar bazlı olduğunu belirterek şunları söyledi: 

Sosyal güvenlik ödemeleri arttırılsın

“Avrupa’dan gelen çerçeveler dövizle geliyor. Gümrük vergisi, nakliye ve diğer maliyetlerle fiyatlar sürekli artıyor. Sosyal güvenlik ödemesi 2004’te 50 TL idi ama 2004’te çeyrek 39 TL idi. Devlet ödemesinden bir tane çeyrek alıyorsunuz. 11 TL’de size kalıyor. Şimdi devlet ödemesi 130 TL şimdi çeyrek 11 bin TL, 12 bin TL civarında. Devlet ödemesi 5-6 bin TL olacak ki? İnsanlar gelsin. Avrupa çerçeve güzel bir cam alsın. İyi bir gözlük, cam ve çerçeve alayım deseniz 4 bin TL, 4 bin 500 TL’den başlıyor. En düşük gözlük bin 500 TL. Asetat çerçeve çabuk kırılıyor. Camlar çabuk deforme oluyor. Dayanıklı bir ürün almak istiyorsanız. Fiyatları da ona göre yükseliyor. 134 TL olan devlet desteğinin bin, bin 500 TL olması lazım”

Çarşı merkezinde konteynerler kaldırılsın!

Malatya’da yeni şire pazarında esnaf olan Emirhan Ay, “8 senedir bu mesleğin içerisindeyim. 8 senedir aktif bir şekilde tekstil üretimi, perakende satış yapıyoruz. Daha önceki yerimiz MATİM İş Merkezi’ndeydi. Çarşı Merkezi’nde iş yerlerimizi yaklaşık 2 aydır açmış bulunuyoruz. Bir aydır da aktif bir şekilde hizmet veriyoruz. Malatya’nın tekrardan eskisi gibi, aktif bir şekilde çarşımızın cıvıl cıvıl olacağını inanıyoruz ancak çarşıda olmaması gereken şu anda dükkanların yapılmasına ve teslim edilmesine rağmen konteyner iş yerlerinin halen kalkmaması. Bizim gibi yüklü miktarda kira veren esnaflara bir engel. Öncelikle konteynerların şehirden kalkması için biz görüşmeleri yaptık. Belirli bir tarih verilmedi. Ama konteynerların kaldırılacağı söyleniyor. Devletimize güveniyoruz. Güzel olacağına inanıyoruz” dedi.

Hafta sonu cumartesi ve pazar günleri sık sık elektrik kesintisi olduğunu belirten Ay, bu konuda yetkililere çağrıda bulunarak çözüm bulunması gerektiğini talep etti. Ay, “Bizim işimizde spot ışıkları olduğu için, spot ışıkları çünkü elbise satıyoruz sonuç itibariyle. Ondan dolayı bu durumdan şikayetçiyiz. Düzeltilmesi için de buradan sesleniyoruz” diye konuştu. 

Kiralar 600 Bin TL ile 800 Bin TL civarında

Çarşı merkezinde kiraların 600 bin TL ile 800 bin TL civarında olduğunu belirten Ay, “Kiralar burada senelik olarak alınıyor. Yüzde 80’i senelik oturuyor. Kiralar 600 bin TL ile 800 bin TL civarında. Önceden de kiradaydık şuan gerçekten kiralar çok pahalı ve kimse dükkânlarını vermiyor ucuz fiyatlara. Kira ücretlerimizi çıkartamıyoruz şuanda. Kiraların düşmesi için de buradan yetkililere sesleniyoruz. Kiralar gerçekten çok yüksek. Esnafın cebi de rahat etsin. Maliyeti asla karşılamıyor ve şuan burada kendim çalışıyorum. Bir personel alsam personelin ücretini çıkartamayacağım. Kiranın ücreti zaten cebimden çıkıyor. Yediğim yemeğin ücreti zaten cebimden çıkıyor. Çarşı merkezinde taşınmak isteyen esnafa söylemek istediğim şey aktif bir meslek rolleri yoksa bu kadar kira vermemeleri” ifadelerini kullandı.

Aylık 60 bin TL kira veriyoruz

6 Şubat depremlerinden önce bakırcı pazarında yeri olduğunu ve 6 Şubat depremleri sonrasında yeni yapılan Şire Pazarı’nda iş yerinde kiracı olan İsmail Fidan, 25 yıldır bu mesleği yaptığını dile getirdi. 

Şire pazarına 10 gün önce taşınan esnaf Fidan, kiraların baya yüksek fiyat olduğunu dile getirdi. Fidan, “Kira fiyatları da baya yüksek. Aylık 50 Bin TL, 60 bin TL kira veriyoruz. Şu durumda işler yok. Kayısı sezonunun açılmasını bekliyoruz. Bizim iş kayısı üzerine. Naylon branda işi olduğu için. İşlerimiz sezonluk olduğu için, 2 ay bir sezonumuz var ondan sonra iş o kadar olmuyor” ifadelerini kullandı.