Malatya'da yeni çarşı krizi: Esnaf dağıtıma tepki gösterdi

6 Şubat depremlerinin ardından yeniden inşa edilen Akçadağ’da, yeni çarşıdaki iş yerlerinin dağılımı bazı esnafların tepkisine neden oldu. Yeni iş yerlerinin teslim süreci devam ederken bir araya gelen esnaflar, deprem öncesinde faaliyet gösterdikleri dükkânlarla kendilerine tahsis edilen yeni iş yerleri arasında konum, cephe ve ticari değer açısından önemli farklılıklar bulunduğunu öne sürdü.

Esnaf, yıllardır ticaret yaptıkları bölgelerin müşteri hareketliliği ve ekonomik değerinin dikkate alınmasını isterken, bazı hak sahipleri ise kendilerine iş yeri verilmediğini iddia etti.

“Yaklaşık 20-25 esnaf mağdur”

Akçadağ Esnaf Odası Başkanı Serdal Karakayış, yeni çarşıdaki dağılım nedeniyle yaklaşık 20-25 esnafın sorun yaşadığını belirtti. Karakayış, özellikle ön ve arka cephe arasındaki farkın esnaf açısından önemli olduğunu ifade ederek, yıllardır aynı noktada ticaret yapan esnafın mümkün olduğunca eski yerine yakın bir konumda iş yeri sahibi olmak istediğini söyledi.

Karakayış, “Yaklaşık 20-25 tane mağdur esnafımız var. Buradaki temel problem cephe farkı. Esnafımız yıllarca hangi noktada ticaret yaptıysa, hangi cephede dükkânı varsa yine kendi yerine veya mümkün olduğunca yakın bir yere verilmesini istiyor. İnsanların beklentisi bu. Ön cephede olanın arka tarafa, başka yerde olanın farklı bir noktaya verilmesi ister istemez mağduriyet oluşturuyor” dedi.

“Esnaf proje aşamasında yeterince bilgilendirilmedi”

Esnaf Ümit Karakuş ise yeni çarşının proje aşamasında esnafla yeterli istişare yapılmadığını ileri sürdü.

Karakuş, mevcut esnafın konumunun ve eski dükkânların yapısının proje hazırlanırken dikkate alınması halinde bugün yaşanan sorunların önemli bölümünün ortaya çıkmayacağını savundu.

Yeni çarşıdaki planlamanın ticari hareketliliği de gözetmesi gerektiğini belirten Karakuş, ön cephede bulunan bazı esnafların arka bölümlerdeki iş yerlerine, arka tarafta bulunan bazı esnafların ise ön cephedeki dükkânlara yerleştirildiğini söyledi.

Karakuş, “Bu sadece yer meselesi değil. Ticari değer, müşteri hareketliliği ve yıllardır oluşmuş bir düzen var. İnsanlar gece gündüz çalışıp, tırnağıyla kazıyıp bu dükkânları aldı. Şimdi işlek noktadaki bir esnafa kuytu bir yerde dükkân verildiğinde aynı ekonomik değerden söz etmek mümkün olmuyor” ifadelerini kullandı.

Karakuş, belediye, ilgili müdürlük ve diğer yetkili kurumların konuyu yeniden değerlendirmesini istedi.

“10 metre denildi, 200 metre uzağa verilen yerler var”

Akçadağ Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Başkanı Battal Yardımcı da dağılım konusunda esnafın beklentisinin eski iş yerlerine yakın konumlarda dükkân verilmesi olduğunu söyledi.

Yardımcı, daha önce iş yerlerinin eski konumlarına yakın şekilde verileceği yönünde beklenti oluştuğunu belirterek, mevcut dağılımda bazı esnafların farklı noktalara yerleştirildiğini ifade etti.

“Kimsenin mağdur olmasını istemiyoruz” diyen Yardımcı, iş yerlerinin cephesi, bulunduğu nokta ve ticari değerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“10 metre sağ veya sol denildi”

Başpınar Mahallesi Muhtarı Mehmet Torun da eski iş yerlerinin cephe durumunun dağılımda yeterince dikkate alınmadığını savundu.

Torun, özellikle bir esnafın birden fazla dükkânının bulunduğu durumlarda, iş yerlerinin tamamının mevcut cephesinden uzaklaştırılması yerine daha dengeli çözümler üretilebileceğini belirtti.

Torun, “Bize başlangıçta eski yerin 10 metre sağı veya solu olabilir denilmişti. Fakat bugün baktığımızda 150 metre, 160 metre hatta 200 metre farklı noktaya verilen esnaflar var. Ön cephede yıllardır ticaret yapan birini arka tarafa verdiğinizde aynı şartlardan söz edemeyiz. Oranın müşteri potansiyeli, ekonomik değeri, görünürlüğü farklı” dedi.

Torun, esnafın başka bir hak sahibinin iş yerine talip olmadığını, kendi eski iş yerlerine mümkün olduğunca denk bir konum istediğini ifade etti.

“Bu anahtarları bu şekliyle kabul etmiyoruz”

Esnaf Ali İmer ise deprem sonrası yaşanan kayıpların ardından yeni iş yeri dağılımının bazı esnaflar açısından yeni bir mağduriyet oluşturduğunu ileri sürdü.

İmer, Akçadağ’ın ticari yapısının masa başında yapılan planlamalarla tam olarak değerlendirilemeyeceğini savunarak, hangi bölgelerin daha işlek olduğunu ve iş yerlerinin ticari değerini en iyi bölgede yıllardır faaliyet gösteren esnafın bildiğini söyledi.

Dağılımın bağımsız bir değerlendirmeyle yeniden ele alınmasını isteyen İmer, “Biz bu anahtarları bu haliyle teslim almak istemiyoruz. Biz bilirkişi tayin edilmesini istiyoruz. Eski dükkânın metrekaresi, cephesi, ticari konumu ve ekonomik değeri neyse yeni verilen yer de buna göre değerlendirilmelidir. Biz adil bir ölçüm ve hakkaniyetli bir çözüm istiyoruz” diye konuştu.

Bazı hak sahipleri iş yeri verilmediğini söylüyor

Esnaf Hikmet Algan da hak sahibi olmasına rağmen yeni projede kendisine iş yeri tahsis edilmediğini öne sürdü.

Algan, deprem öncesinde ticaret yaptığı iş yerinin yıkıldığını belirterek, hak sahipliği dosyasının yeniden incelenmesini istedi.

“Ben hak sahibi olduğum halde bana dükkân çıkmadı. Eski iş yerimiz vardı, burada ticaret yapıyorduk. Şimdi yeni dağılımda adımızı göremiyoruz. Bizim talebimiz çok açık; hak sahipliği dosyalarımız yeniden incelensin” dedi.

“Dükkânımız vardı, şimdi adımız bile geçmiyor”

Metin Önal da deprem öncesinde yaklaşık 85-87 metrekare büyüklüğünde bir iş yerine sahip olduğunu belirterek, yeni çarşıda kendisine iş yeri tahsis edilmediğini söyledi.

Önal, “Benim yaklaşık 85-87 metrekare dükkânım vardı. Emlak Konut geldi, buralar yıkıldı. Bize yerinde veya eski yerimize yakın şekilde iş yeri verileceği söylendi. Şimdi baktığımızda bizim adımız bile geçmiyor” ifadelerini kullandı.

Önal, deprem sonrası ekonomik olarak zor bir dönem geçirdiklerini belirterek, dosyasının yeniden incelenmesini ve hak sahipliği durumunun netleştirilmesini istedi.

“Eski dükkânımla yeni yer arasında değer farkı var”

Esnaf Hamdi Karakuş ise deprem öncesinde dört iş yerinin bulunduğunu, yeni dağılımda ise bu dükkânların farklı noktalarda karşılandığını ileri sürdü.

Karakuş, bazı esnaflara yan yana birden fazla dükkân verilirken kendi iş yerlerinin farklı bölümlere dağıtıldığını belirterek, dağıtım yönteminin açıklanmasını istedi.

Eski iş yerlerinin ticari değerinin yeni tahsislerle karşılanmadığını savunan Karakuş, “Benim eski dükkânım bugün 5-6 milyon lira değerindeyse, bana verilen yerin aynı değerde olmadığını düşünüyorum. 100 metrekareye yakın dükkânı olan insanlarla çok küçük iş yeri olanların aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir” dedi.

Karakuş, yetkililerin sahaya gelerek iş yerlerini yerinde incelemesini ve dağılımın yeniden değerlendirilmesini talep etti.

Esnafın talebi: Dağılım yeniden incelensin

Akçadağ’da bir araya gelen esnafların ortak talebi; yeni çarşıdaki iş yeri dağılımının eski iş yerlerinin konumu, metrekaresi, cephe durumu, müşteri yoğunluğu ve ticari değeri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi oldu.