Malatya'da binaların kolonlarını kesmişler
Türkiye Ulusal Risk Kalkanı Modeli Hasar Tespit Kurulu Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Arslan, 6 Şubat depremlerinde Malatya'da bazı binalarda kolonların kesildiğini, özellikle imar affından yararlanan yapılarda yıkımların yoğunlaştığını söyledi.
Türkiye Ulusal Risk Kalkanı Modeli Hasar Tespit Kurulu Üyesi ve Düzce Üniversitesi Deprem Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Mehmet Emin Arslan, depremde ağır hasar alan ve yıkılan binalarda kolon kesilmesi gibi yapıya sonradan yapılan müdahalelerin etkili olduğunu vurguladı.
12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin 27. yılı dolayısıyla Anadolu Ajansı'na değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Arslan, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde ortaya çıkan bina hasarlarının nedenlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Depremlerde yıkılan yapıların ortak özelliklerine dikkat çeken Arslan, mühendislik hizmeti almamış binaların yanı sıra, başlangıçta mevzuata uygun inşa edilmesine rağmen sonradan müdahale edilen yapıların da büyük risk taşıdığını belirtti.
Kolonlar kirişlerden güçlü olmalı
Deprem esnasında meydana gelen hasarların büyük bir kısmının nedeninin, imalatla alakalı yönetmeliğin koşullarına uyulmaması olduğuna işaret eden Arslan, "En başta kolon boyutları, kolonlar ve kirişlerdeki sıkılaştırmalar. Kirişlerin kolonlardan daha güçlü yapılması. Ayağımız kırılırsa ayakta kalamayız, kolumuz kırılırsa tabii önemlidir ama ayakta kalabiliriz. Yani insanlar binanın içinden yürüyerek çıksın isteriz." dedi.
Belirli sorunları ön plana çıkardık
Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yapılarda oluşan hasarla alakalı kapsamlı rapor hazırladıklarını bildiren Arslan, “Raporda belirli sorunların ön plana çıkardık. Kısa kolon ve yumuşak kat oluşumları, burulma düzensizlikleri ve bitişik nizami yapıların bunlardan bazıları. Bunlar zaten yönetmeliklerde dikkate alarak hesaplarını yaptığımız şeyler. Bunların ön müdahalelerle ortadan kaldırılması gerekirken gözden kaçması ve denetimin olmaması sebebiyle yıkıma neden olmuştur." şeklinde konuştu.
Yıkım kaçınılmaz oluyor
Bazı örneklerde ise yapının mevzuata uygun inşa edilse de yüksek hasar veya yıkım görüldüğünü anlatan Arslan, şöyle devam etti:
“Uygun şekilde tasarlanıyor, bitiyor ancak yapıya müdahaleler söz konusu olabiliyor, kolon kesilmesi gibi. Dolayısıyla mühendis olarak benim ilk tasarladığım projeden çok farklı bir davranışı deprem esnasında görüyorum. Yapıdaki yük dağılımları beklediğimden farklı bir şekilde gerçekleşiyor. Yıkım kaçınılmaz oluyor. Felakete sebep oluyor. İnsanın olduğu her yerde maalesef yapıya müdahaleler var. Bu cehaletten kaynaklanıyor. Sonuçlarını düşünmeden hareket ediyoruz. Bu sonuçları dikkate alsak yapmayız. Aklı başında insan bunu yapmaz.”
Malatya'da da aynı şey vardı
Arslan, kolon kesilme durumlarının sadece depremden etkilenen illerde görüldüğüne dikkati çekerek, sözlerini şöyle tamamladı: "Ben Gaziantep kısmında çalıştım ama sadece Gaziantep için geçerli değil bu durum. Kahramanmaraş, Adıyaman ve Malatya'da da aynı şey vardı. Özellikle imar affından faydalanmış yapılarda yıkımların çok olduğunu gördük. Yani bina 1-2 katlı yapılıyor. Sonra üzerine filizler bırakılıyor. Üzerine katlar çıkılmaya çalışılıyor ama ben oradaki hesabımı etkileyecek müdahaleyle karşılaştığımda bu sefer yıkım kaçınılmaz oluyor. Mal ve can kayıplarına neden oluyor."
Bakmadan Geçme
