Emeklilik Planlarında İşler Karıştı: Son Yıllar Artık Hesaplanmayacak
Sosyal güvenlik sisteminde yıllardır uygulanan SSK'dan avantajlı emekli olma dönemi, 2008 sonrası sigortalılar için sessiz sedasız sona erdi. Peki yeni dönem nasıl olacak? İşte yeni dönemin can alıcı kuralları…
Milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren emeklilik sistemi değişiyor. 1 Ekim 2008 ve sonrası işe girenler için artık "son 7 yıl" değil, tüm çalışma hayatındaki toplam prim çoğunluğu esas alınacak. Türkiye gazetesi köşe yazarı İsa Karakaş, yeni döneme dair tüm detayları bugünkü yazısında kaleme aldı. İşte yeni sistemle ilgili detaylar…
Tek Çatı Var Ama Tek Tip Emeklilik Yok
SGK; SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nı tek isim altında topladı ancak kurallar hâlâ farklı. Vatandaş, doğal olarak "en az primle en yüksek maaşı" almak istiyor. Bu noktada ibre her zaman SSK (4/1-a) yönünü gösteriyor. Çünkü SSK’dan emekli olmak, Bağ-Kur’a göre yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az prim ödemek anlamına geliyor. Ayrıca hizmetin geçtiği döneme göre emeklilik maaşında avantaj sağlanması da söz konusu olabilmektedir.
Eski Sigortalılar İçin "Son 7 Yıl" Kuralı Sürüyor
Eğer sigorta girişiniz 2008 yılındaki büyük SGK reformundan önceyse, hala bir şansınız var. Mevcut uygulamada, farklı statülerde çalışanların hangi şartla emekli olacağını "son 7 yıllık fiilî hizmet süresi" belirliyor.
Formül Net: Son 7 yıl (2.520 gün) içinde en çok hangi statüde (en az 1.260 gün) prim ödediyseniz, o statüden emekli olursunuz.
Örnek: Ömrü esnaflıkla geçmiş 01.05.2007 günü itibarıyla sigortalılık tescili bulunan bir Bağ-Kur’lu, son 3,5 yılını (1.260 gün) SSK’lı olarak tamamlarsa, Bağ-Kur’un ağır şartlarından kurtulup SSK’nın avantajlı dünyasından emekli olabiliyor.
1.260 Gün Avantajı Bitti!
Asıl haber burada başlıyor: Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için "son 1.260 gün" kuralı tamamen rafa kalktı. Yeni sistemde "son 7 yıl" değil, "tüm çalışma hayatı" masaya yatırılıyor. Değerlendirme Değişti: SGK artık son yıllara bakmıyor. Toplam çalışma sürenizin çoğunluğu hangi statüdeyse, emeklilik şartlarınız ona göre belirleniyor.
Ağır Fatura: 23 yıl Bağ-Kur’lu çalışıp son 7 yılını SSK’lı geçiren yeni nesil bir sigortalı, eski sistemdeki gibi SSK’dan emekli olamayacak. SGK ona, "Çoğunluğun Bağ-Kur, o hâlde 9.000 günü dolduracaksın" diyecek.
Yukarıda yer verdiğimiz aynı örnekteki Bağ-Kur’lunun ilk sigortalılık tescili 03.11.2008 günü ise 1.260 gün kuralından faydalanamayacak. Tüm çalışmaları dikkate alınarak en çok çalışması hangi statüde geçmiş ise SGK onu o statüden emekli edecektir.
Çakışan Sigortalarda Kim Kazanır?
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın Sosyal Güvenlik Kurumu adı altında tek çatıda birleşmesine rağmen SGK çatısı altında tek tip sigortalılık bulunmamaktadır. Hâl böyle iken bir kişinin aynı anda ya da değişik dönemlerde farklı statüde birden fazla sigortalı olma durumu söz konusu olmaktadır.
Peki bir memur kişi aynı anda hem patron (Bağ-Kur) hem de başka bir yerde işçi (SSK) olarak görünüyorsa ne olur?
Öncelik Memurlukta: Eğer işin içinde Emekli Sandığı (4/1-c) varsa, diğerleri geçersiz sayılır.
SSK Baskın Geliyor: 2011’den beri uygulanan kural gereği; SSK ve Bağ-Kur çakışırsa, SSK (4/1-a) geçerli kabul edilir.
Kritik Uyarı: Kendi iş yerinizden kendinizi SSK’lı gösteremezsiniz! Ortak olduğunuz veya sahibi olduğunuz şirketten yatırılan SSK primleri geçersiz sayılır ve emeklilik hayaliniz suya düşebilir. Emeklilik artık "son düzlükte" yapılacak hamlelerle kurtarılacak bir süreç olmaktan çıkıyor. Özellikle 2008 sonrası işe girenler için emeklilik, ilk günden planlanması gereken uzun bir maraton. "Son 3,5 yıl hallederiz" devri bitti; artık her günün hesabı yapılıyor.
Bakmadan Geçme
