- Haberler
- Gündem
- Bilimsel araştırmayla ortaya çıktı: Malatya'daki rakamlar Dünya'yı 4'e Türkiye'yi 10'a katladı | Kayısıda risk mi var?
Bilimsel araştırmayla ortaya çıktı: Malatya'daki rakamlar Dünya'yı 4'e Türkiye'yi 10'a katladı | Kayısıda risk mi var?
Malatya'da kayısı üretiminin yoğunluğu, tarımda kullanılan pestisit miktarına da yansıdı. Akademik bir araştırmaya göre kentte 2016'da 1.728 ton olan toplam pestisit kullanımı 2024'te 2.402 tona yükseldi. Hektar başına düşen kullanım ise yüzde 48 artarak 8,94 kilograma çıktı. Malatya birim alanda tarım ilacı tüketiminde Dünya ve Türkiye ortalamasını 4'e katlarken, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki toplam kullanımın yüzde 81'ini tek başına üstleniyor.
Malatya kayısısında pestesit kullanımı tez konusu oldu. Malatya Turgut Özal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü’nden Ömer Faruk Baştuğ ve Doç. Dr. Mehmet Karacaoğlu tarafından hazırlanan ve Özal Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi’nde yayımlanan Malatya İlinde Pestisit Kullanımın Değerlendirilmesi başlıklı çalışma, Türkiye, Doğu Anadolu Bölgesi ve Malatya’daki pestisit kullanımını resmi veriler üzerinden mercek altına aldı. Araştırmada TÜİK, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ile FAO verileri kullanıldı. Çalışmada Türkiye için 1960-2024, Malatya için ise özellikle 2006-2024 dönemi incelendi.
Yapılan araştırmaya göre, kentte 2016-2024 yılları arasında toplam pestisit tüketimi 1.728 tondan 2.402 tona yükselirken, hektar başına tüketim 8,94 kilogramla Türkiye ve dünya ortalamasının yaklaşık 4 katına çıkarken, pestisitlerin yüzde 83,51’ini fungisitler oluşturdu. Malatya ayrıca 2022 ve 2024 yıllarında Türkiye’nin en fazla pestisit tüketen 5 il arasında yer aldı.
Malatya’da pestisit kullanımı 8 yılda yüzde 39 arttı
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, Malatya’daki toplam pestisit kullanımındaki artış oldu.
2016 yılında 1.728 ton olan toplam pestisit tüketimi, 2024 yılında 2.402 tona yükseldi. Böylece sekiz yıllık dönemde toplam kullanımda yüzde 39’luk artış gerçekleşti.
Tarımsal üretim alanı düştü
Dahası, tarımsal üretim yapılan alanların azalmasına rağmen pestisit kullanımının artması dikkat çekti. Araştırmaya göre Malatya’da tarımsal üretim alanı 2016’da 286 bin 627 hektarken, 2024’te yüzde 6,33 azalarak 268 bin 478 hektara geriledi. Buna karşılık toplam pestisit kullanımı 1.728 tondan 2.402 tona çıktı.
Toplam tüketimdeki artışın yanı sıra hektar başına kullanılan pestisit miktarında da önemli bir yükseliş yaşandı. 2016 yılında Malatya’da hektar başına 6,03 kilogram pestisit kullanılırken, bu rakam 2024’te 8,94 kilograma çıktı. Böylece birim alandaki kullanım yüzde 48 arttı. Araştırmada 2024 yılı için Malatya’nın hektar başına pestisit tüketiminin, Türkiye ortalaması olan 2,4 kilogramın yaklaşık dört katına, dünya ortalaması olan 2,26 kilogramın da yaklaşık dört katına ulaştığı vurgulandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü (GKGM) ile TÜİK verilerinden derlenen çalışmaya göre Malatya, 2024 yılında Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki toplam 2.967 tonluk pestisit kullanımının yüzde 81’ini tek başına gerçekleştirdi. Kent, bu oranla Türkiye genelinde en çok zirai ilaç tüketilen ilk 5 il arasında yer aldı.
Kayısıda Fungal Hastalıklar ve İnsektisit Patlaması
İlaç türleri alt gruplar bazında incelendiğinde, kentin ana geçim kaynağı olan kayısı yetiştiriciliğindeki çil ve monilya gibi fungal hastalıklara karşı kullanılan fungusitler (mantar ilaçları) %83.51 (2.006 ton) ile ilk sırada yer aldı. Malatya'daki hektar başına fungusit kullanımı (7.47 kg/ha), Türkiye ortalamasının (0.76\ kg/ha}) yaklaşık 10 katı seviyesine ulaştı. Öte yandan, zararlı böceklere karşı kullanılan insektisit tüketiminde ise 2016'dan 2024'e yüzde 593.62 gibi rekor bir artış yaşandığı belirlendi.
6 Şubat Depreminin Etkisi İstatistikte Görüldü
Çalışmada, 2023 yılında pestisit kullanımında yaşanan geçici düşüşe de dikkat çekildi. 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından üreticilerin önemli bir kısmının şehirden uzaklaşması ve tam da bahar ayındaki ilaçlama döneminde tarımsal faaliyetlerin aksaması nedeniyle 2023'te ilaç kullanımının 1.582 tona gerilediği, ancak 2024'te tekrar rekor seviyeye ulaştığı kaydedildi.
Entegre Mücadele Şart
Araştırmacılar, Malatya'da monokültür kayısı üretimi ve iklimsel faktörler nedeniyle kimyasal mücadeleye aşırı bağımlılık geliştiğini belirterek; çevre sağlığı, sürdürülebilir tarım ve ihracatta kalıntı riski yaşanmaması adına Entegre Zararlı Yönetimi (IPM) ve biyolojik mücadele tekniklerinin acilen yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı.
Bakmadan Geçme
