Zirai don gündemi değiştirdi: Malatya kayısısını bekleyen asıl tehlike 'pestisit'!
Malatya Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Fevzi Çiçek, 12-13 Nisan 2025 yılında yaşanan zirai don hadisesinden önce pestisit kalıntısı konusuna ağırlık vermeyi planladıklarını ancak don nedeniyle gündemin tamamen değiştiğini ifade etti.
Türkiye’de tarımda kullanılan kimyasal pestisit miktarındaki tehlikeli artışı vatandaşların sağlığını etkilerken, ihracatta da pazar kaybı riskini doğuruyor. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, 2013 yılında 39,4 bin ton olan yıllık pestisit tüketiminin 2022 yılında 55 bin tonu geçti. AB ülkelerinde pestisit kullanımı yüzde 20 azalırken, Türkiye’nin ters yönde bir eğilim göstermesi dikkat çekti.
Tarımda en büyük sorun olarak öne çıkıyor
Malatya Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Fevzi Çiçek, tarım alanında özellikle son yıllarda öne çıkan başlıklar arasında pestisitin yer aldığını belirtti. Malatya’da üretilen kayısılarda pestisit kalıntılarının tespit edilmesi halinde ürünün ihraç edilmediğini vurgulayan Çiçek, “Son 2-3 yıldır öne çıkan pestisit kalıntısı söz konusu. Malatya'da üretilen ve bu bölgede üretilen kayısılar yaş sofralık olarak da ihracatı yapılmakta. Özellikle son 2 yıldır sofralık kayısılarda pestisit kalıntıları tespit edilip ihracata gitmeden yerinde kalıyor. Yani üreticiden alınmadan kalıyor. Bu konu çok hassas bir nokta.” ifadelerini kullandı.
Tarım ilaçlarının uygulanmasına dikkat edilmeli
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tarım ilaçlarıyla ilgili reçete hazırlansa da çiftçinin kendi bilgisiyle hareket ederek ilaçlama yaptığını vurgulayan Çiçek, şunları kaydetti:
“Her ne kadar Tarım ve Orman Bakanlığı bu konuda B reçete uygulaması getirerek özellikle rezidüyü kontrol altına almaya çalışmış olsa dahi uygulayıcının çiftçi olması, uygulama dozunu, kalibrasyonunu çiftçinin kendi imkânlarıyla ya da kendi bilgileriyle hazırlamış olması, önümüzdeki dönemlerde de bu bir hassasiyet gösterilmesi gereken risk olarak karşımızda.”
Uzun süreli depolamada tehlike
Uzun süreli depolama sonucu kuru kayısıda aflatoksinlerin oluştuğunu, bunun da üzerinde durulması gereken ciddi bir konu olduğunun altını çizen Çiçek, “Kuru kayısıda başka bir sorunumuz var. Kuru kayısı uzun süreli depolanabilir bir ürün. Gerek kükürtlü muamele edilen, gerekse de bölgesel olarak gün kurusu dediğimiz kükürtsüz kurutulanlarda da depolamaya kaynaklı aflatoksin sıkıntıları ortaya çıkıyor. Bu geçmiş yıllarda da birkaç örnekler gördük. Önümüzdeki dönemlerde bunların riayet edilmemesi durumunda pazarda da çok ciddi anlamda kayıplara sebebiyet verecektir.” diye konuştu.
Asıl gündem pestisit olacaktı
12-13 Nisan 2025 yılında yaşanan ve Malatya başta olmak üzere 35 ilde ciddi zarara yol açan zirai don hadisesinden önce pestisit kalıntısı konusuna ağırlık vermeyi planladıklarını ancak don nedeniyle gündemin tamamen değiştiğini aktaran Çiçek, şu şekilde konuştu:
“Bu hassasiyetle Tarım Bakanlığı, Tarım İl Müdürlükleri, Ticaret Borsası, Ziraat Mühendisleri Odası, Ziraat Odaları ile beraber 2025 yılında hedefimiz zaten bu zirai onu yaşamamış olsaydık özellikle kalıntı konusuna ağırlık verip, üreticilerimizi zirai ilaç bayileri, bitki koruma ürünleri satan bayileri bu konuda hassasiyetle takip etmeyi planlıyorduk ama 2025 yılında zirai don hadisesi bütün bu faaliyetlerin önüne geçmiş oldu. Daha akut bir sorun olması nedeniyle herkes oraya odaklandı. Bu da göz ardı edildi gibi ya da bir sonraki plana atılmış gibi geliyor ama uzun vadede baktığımızda bu bizim için büyük engellerden bir tanesi olacak gibi geliyor. Çünkü pazara alternatifiniz arttıkça, alıcının alternatifi arttıkça birçok kriterler ortaya koymaya çıkıyor. O zaman da rekabet gücümüz düşüyor. Bunun için bugünden pazara hazırlıklı olmak açısından kalıntı konusuna çok önem vermemiz gerekiyor.”
Bakmadan Geçme
