Malatya'da 50 yıllık taş ustalığı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya
Malatya'da 10 yaşında babasının yanında çırak olarak başladığı taş ustalığını yaklaşık 50 yıldır sürdüren Sıtkı Canlı, mesleğe gençlerin ilgi göstermemesi nedeniyle çırak yetişmediğini belirterek, 'Ben bu işi bıraktıktan sonra burada taş ustalığı yapacak kimse kalmayacak' dedi.
Kahramanmaraşlı mimari taş ustası Sıtkı Canlı, çocuk yaşta başladığı baba mesleğini yaklaşık yarım asırdır sürdürüyor. Darende ve çevresinde cami, minare, çeşme, şömine, mezar taşı ve dekoratif yapıların taş işçiliğini yapan Canlı, mesleğin geleceği konusunda endişeli.
10 yaşında başladığı mesleği 50 yıldır sürdürüyor
Taş ustalığının kendisine babasından kaldığını belirten Canlı, babasının Kahramanmaraş ve çevresinde çok sayıda cami, türbe ve minare yaptığını söyledi.
Canlı, “Babam, Kahramanmaraş ve çevresinde cami, türbe ve minare olmak üzere birçok eser yaptı. Biz de onun yanında çırak olarak başladık, yetiştik ve usta olduk. Babamız yaşlandı, biz de onun mesleğini devam ettiriyoruz” dedi.
Taşa olan ilgi devam ediyor
Cami ve minare yapımının sürekli olmaması nedeniyle farklı alanlarda taş işçiliği yaptıklarını ifade eden Canlı, doğal taşın özellikle estetik görünümü nedeniyle tercih edildiğini belirtti.
Bahçelere taş yapılar, evlere şömine ve çeşmeler yaptıklarını aktaran Canlı, mezar taşında da doğal taşın tercih edildiğini söyledi.
“Taş ayrı bir sanat, ayrı bir iş. Doğallığı ve estetik görünümü nedeniyle bu işi bilenler gelip bizi buluyor” diyen Canlı, mesleğin hâlâ talep gördüğünü ancak yeni usta yetişmediğini dile getirdi.
“Biz işin temelinden yetiştik”
Taş ustalığının son kuşak temsilcilerinden olduklarını belirten Canlı, mesleğin çocuk yaşta öğrenildiğine dikkat çekti.
Canlı, “Biz işin temelinden yetiştik. Taşı kırdık, kestik ve işledik; minare ve cami yaptık. Şimdi aynı şekilde usta yetişmiyor. Taş sağlam, doğal ve estetik bir malzeme. Bu iş biraz da zevk işi” diye konuştu.
Taşlar farklı şehirlerden geliyor
Yapılacak işe göre farklı taş türlerinin kullanıldığını belirten Canlı, taşları Darende'nin yanı sıra Kayseri ve Ankara’dan da temin ettiklerini söyledi.
Canlı, “Her taş her yerde kullanılmaz. Yapılacak işe ve kullanılacağı alana göre seçim yapıyoruz. Büyük firmalar kesim işlemlerini gerçekleştiriyor, biz de burada desen ve işçilik çalışmalarını yapıyoruz. Modelleri müşteriye sunuyor, beğendiği taş ve deseni uyguluyoruz” ifadelerini kullandı.
Sanatkârlar için ortak alan istiyor
Yaklaşık 15 yıl önce yol ve bisiklet yolu çalışmaları nedeniyle eski iş yerinin yıkıldığını belirten Canlı, kendilerine yeni bir yer gösterilmemesi üzerine mevcut atölyesini kendi imkânlarıyla kurduğunu anlattı.
Yaklaşık 10 yıldır aynı yerde faaliyet gösterdiğini ancak birçok kişinin iş yerinden haberdar olmadığını belirten Canlı, belediyeden sanatkârların bir arada bulunabileceği düzenli bir alan oluşturulmasını istedi.
Canlı, “Belediyemizden marangoz, demirci ve diğer sanatkârların bir arada bulunacağı düzenli bir alan oluşturmasını istiyoruz. Unutulmaya yüz tutan mesleklerin yaşatılması için böyle bir proje büyük önem taşıyor” dedi.
“Bu mesleğin son kuşağıyız”
Taş ustalığının en büyük sorununun çırak bulamamak olduğunu vurgulayan Canlı, işin ağır ve zahmetli olması nedeniyle gençlerin farklı mesleklere yöneldiğini söyledi.
Kazancının iyi olmasına rağmen mesleğe çırak yetişmediğini ifade eden Canlı, Millî Eğitim Bakanlığı’nın öğrencileri sanatkârların yanında çalışmaya yönlendiren sistemi kapsamında taş ustalarının da desteklenmesini istedi.
Canlı, “İşimiz ağır ve zahmetli olduğu için gençler daha kolay mesleklere yöneliyor. Kazancı iyi olmasına rağmen çırak yetişmiyor. Millî Eğitim Bakanlığı’nın öğrencileri sanatkârların yanında çalışmaya yönlendiren sistemi kapsamında bize de öğrenci gönderilebilir. Biz onları taş ustası olarak yetiştirebiliriz. Ben bu işi bıraktıktan sonra burada taş ustalığı yapacak kimse kalmazsa bu sanat da yok olur” diye konuştu.
Taş ürünlerinde doğal görünümü ön planda tuttuklarını belirten Canlı, farklı renklerin uygulanabildiğini ancak çoğunlukla boya kullanmadan taşın kendi dokusunu koruyan sade ürünleri tercih ettiklerini sözlerine ekledi.
Bakmadan Geçme
