AB'nin 'büyük Amerikan şirketlerini hedef aldığını' savunan Trump, Apple, Meta ve Amazon gibi şirketlere uygulanan cezaların ardından Google'ın da 1 milyar dolarlık yeni bir cezaya çarptırıldığını anımsattı.

Donald Trump, Google'a verilen son cezayla birlikte şirketin AB kaynaklı toplam cezalarının 18 milyar doların üzerine çıktığına işaret ederek, söz konusu uygulamaları 'yasa dışı ve son derece ayrımcı' olarak nitelendirdi.

Amerikan şirketlerine yönelik bu tür cezaların Eski ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin ilk yılında yüksek seviyelere ulaştığını ileri süren Trump, bu uygulamaların kendi yönetimi döneminde devam etmeyeceğini vurguladı.

Trump, 'ABD, Avrupa için bir kumbara değildir, buna izin vermeyeceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.

AB'nin söz konusu uygulamalarına karşı Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında soruşturma başlatılacağını belirten Trump, 'AB, kendilerini sürekli olarak uyardığım bu yasa dışı ve son derece etik dışı uygulamanın bedelini çok ağır ödeyecek. Bu cezalar tamamen geri çekilecek ve en kısa sürede önemli bir tarife uygulanacağını öngörüyoruz.' ifadesini kullandı.

AB Komisyonu, 23 Temmuz'da, Google'ın, Dijital Piyasalar Yasası'nı iki farklı alanda ihlal ettiğini belirlemesinin ardından şirkete toplam 890 milyon avro ceza kesmişti.

20 Temmuz coşkusuna ortak olmak amacıyla KKTC semalarında uçuş yapan SOLOTÜRK'ün sergilediği gösteri, izleyenlere heyecan dolu anlar yaşattı.

Girne sahilde toplanan Kıbrıslı Türkler, SOLOTÜRK'ün gösterisine alkışlarla destek verdi.

Açıklamada, Halil el-Hayye'nin, İsrail'in Gazze'deki saldırılarında girdiği çatışmada hayatını kaybeden Yahya es-Sinvar'ın yerine, hareketin Siyasi Büro Başkanı olarak seçildiği ifade edildi.

Hamas'ın en önde gelen isimlerinden biri olan Hayye, Sinvar'ın ardından Ekim 2024'te hareketin Gazze Sorumlusu görevini üstlenmişti.

Yahya Sinvar, İran'da suikasta uğrayan Hamas lideri İsmail Heniyye'nin ardından 6 Ağustos 2024'te Siyasi Büro Başkanı seçilmişti. İsrail ordusu, Gazze'de soykırıma varan saldırıları esnasında, 17 Ekim 2024'te Sinvar'ın öldürüldüğünü duyurmuştu.

Uzun süredir devam eden kuraklık, yüksek sıcaklıklar ile Ren ve Maas nehirlerinde su seviyelerinin temmuz ayı için olağan dışı seviyelere gerilemesiyle ülkede 'fili su kıtlığı' ilan edildiği belirtilen açıklamada, su kaynaklarının daha sıkı şekilde yönetileceği aktarıldı.

Açıklamada, mevcut durumun içme suyunu etkilemediği kaydedilerek, vatandaşlara gereksiz su kullanımından kaçınmaları tavsiyesinde bulunuldu.

Yağışların yetersiz kalması ve sıcak hava dalgasının etkisini sürdürmesiyle kuraklığın devam edebileceğine işaret edildi.

Bu arada Hollanda'nın doğusundaki Nijmegen'de bulunan nehir ve su yollarında su seviyesinin kritik seviyelere düştüğü gözlemlendi.

16 Temmuz 2026 tarihinde Azerbaycan'ı ziyaret eden Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa; Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in yanı sıra Azerbaycan Başbakanı Ali Esedov ve Azerbaycan Milli Meclisi Başkanı Sahibe Gafarova ile görüşerek ikili ilişkilerin geliştirilmesi için çok boyutlu müzakereler gerçekleştirdi. Filistin'in bağımsızlığının uluslararası toplum tarafından tanınmasının yaygınlaştığı ve ülkenin izolasyondan kurtulmasına yönelik desteğin arttığı bir dönemde yaşanan bu gelişme, Azerbaycan'ın Filistin'e desteğinin somut bir göstergesi olarak değerlendirildi. Görüşmeler, Filistin tarım ürünlerinin Azerbaycan'a tercihli koşullarda ihraç edilmesi ve ikili ekonomik işbirliğinin genişletilmesi açısından da önemli.

Muhammed Mustafa ile görüşmesinde İlham Aliyev, Doğu Kudüs'ü başkent olarak kabul eden bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti'nin kurulmasının Azerbaycan Devleti tarafından desteklendiğini vurguladı. Muhammed Mustafa ise Filistin meselesine sağlanan sürekli siyasi, diplomatik ve insani destek için Azerbaycan Devleti'ne ve halkına teşekkür ederek, bu desteğin Filistin halkı tarafından asla unutulmayacağını belirtti.

Azerbaycan ile Filistin arasında diplomatik ilişkiler yeni değil. Neredeyse Azerbaycan'ın bağımsızlığına dayanıyor. Bu anlamıyla ilk diplomatik ilişkiler 15 Nisan 1992'de kuruluyor. Bu tarihten itibaren Azerbaycan, hem ikili düzeyde hem de uluslararası kurumlar çerçevesinde Filistin Devleti'nin kurulmasına destek vermiştir. İkili ilişkilerde kritik dönüm noktası, Ekim 2009'da Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki'nin Azerbaycan'ı ziyaret etmesi oldu. Maliki'nin ziyaretinde, Azerbaycan ve Filistin Dışişleri Bakanlıkları arasında siyasi istişarelere ilişkin mutabakat zaptı, uluslararası kuruluşlarda işbirliğinin güçlendirilmesi ve Filistinli diplomatların Azerbaycan'da eğitim almasına ilişkin anlaşmalar imzalandı. Bu ziyaretten kısa bir süre sonra, Ekim 2011'de Filistin'in Azerbaycan'da doğrudan temsilciliği açılmıştır. Günümüzde de faaliyetini sürdüren bu temsilciliğin masrafları Azerbaycan tarafından karşılanmaktadır.

Mahmut Abbas'ın 2011'deki ziyareti, Filistin'den Azerbaycan'a en üst düzeyde gerçekleşen ilk ziyaretti. Ziyaret sırasında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Abbas'la görüşmesinde, egemen bir Filistin Devleti'nin bir an önce kurulması ve başkentinin Doğu Kudüs olması gerektiğini vurgulamıştır. Dolayısıyla Filistin meselesinin iki devletli çözümü, başından itibaren sürekli bir şekilde Azerbaycan'ın devlet politikası olmuştur. Azerbaycan, Filistin'e somut desteğini maddi ve manevi yardımlarla da sürdürmüştür.

Mahmut Abbas'ın ziyareti sonrası ikili ilişkiler hızla gelişirken, diğer yandan Azerbaycan'ın Filistin'e maddi desteği de artmıştır. Örneğin, 11 Haziran 2013'te Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de Filistin halkına yardım amacıyla bir konferans düzenlenmiş ve bu konferansta Azerbaycan, Filistin Devleti'ne 5 milyon dolar tutarında yardımda bulunmuştur. Tam bir yıl sonra, 29 Eylül 2014'te Azerbaycan hükümeti, Gazze Şeridi'ndeki insani krizin çözümüne yardımcı olmak için 635 bin dolar aktarmıştır. Nisan 2018'de ise Bağlantısızlar Hareketi (NAM)'nin 'Sürdürülebilir Kalkınma için Uluslararası Barış ve Güvenliğin Desteklenmesi' başlıklı 18. Ara Dönem Bakanlar Toplantısı'nın bir parçası olarak Bağlantısızlar Hareketi Filistin Bakanlar Komitesi'nin toplantısı Bakü'de yapılmıştır. Aynı yılın kasım ayında Filistin liderliğinin talebi üzerine Azerbaycan, Filistin Devleti'nin Asya'daki Büyükelçileri Konferansı'na ev sahipliği yapmıştır. Bu sürecin, Filistin üzerinde baskıların arttığı ve Doğu Kudüs'ün Filistin'in başkenti olmasına ilişkin tartışmaların yaşandığı bir dönem olması nedeniyle Azerbaycan'da yapılan toplantılar Filistin'e somut destek sağlamış ve meselenin uluslararası alanda gündeme gelmesine katkıda bulunmuştur.

Azerbaycan'ın Karabağ Zaferi'nden sonra iki ülke ilişkileri daha da gelişerek derinlik kazanmıştır. Kasım 2022'de Azerbaycan Milli Meclisi, Filistin'de Azerbaycan temsilciliği açma kararını onaylamıştır. Filistin Dışişleri Bakanı Riyad Maliki bu kararı, başkenti Doğu Kudüs olan Filistin Devleti'nin kurulması adına önemli bir adım olarak nitelemiştir. 31 Mart 2023'te Azerbaycan'ın Filistin'deki temsilciliği açılmış ve aynı tarihlerde Filistin'de Azerbaycan tarafından bir okul inşa edilmesi kararlaştırılmıştır.

Azerbaycan, BM Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) aracılığıyla bu ülkeye düzenli insani yardım sağlamaya halen devam etmektedir. Son olarak 2023 yılında Azerbaycan, Gazze'ye 2 milyon dolar yardım ayırmıştır. Günümüzde toplam 37 Filistinli öğrenci Azerbaycan'da eğitim almaktadır ve bunlardan 23'ü 'Haydar Aliyev Uluslararası Eğitim Bursu' aracılığıyla eğitimini sürdürmektedir. Bu 23 öğrenci, savaşın devam ettiği bir dönemde Gazze'den Azerbaycan'a getirilmiştir.

Azerbaycan, bağımsız Filistin Devleti'nin kurulması konusundaki desteğini Birleşmiş Milletler (BM) çerçevesinde de sürdürmüştür. Gazze soykırımının devam ettiği dönemde BM'de yapılan kritik oylamalarda Azerbaycan'ın Filistin'e olan desteği açık bir biçimde ortaya konmuştur. Örneğin Azerbaycan, 12 Haziran 2025 tarihinde BM Genel Kurulu tarafından yapılan oylamada; Gazze'de derhal ateşkes ilan edilmesini, tüm rehinelerin serbest bırakılmasını ve iki milyon Filistinliye acil ihtiyaç duyulan gıda yardımlarının engelsiz ulaştırılmasını talep eden kararın lehine oy kullanmıştır. Bunun yanı sıra, 19 Eylül 2025'te BM Genel Kurulu'nda yapılan oylamada, İsrail ve Filistin arasında iki devletli çözüm için somut, acil ve geri dönülmez adımlar öngören deklarasyon desteklenmiştir. Bu kararda Gazze'de sivillere ve sivil altyapıya yönelik İsrail saldırıları ile ablukası kınanmıştır. Karar ayrıca, BM Genel Kurul toplantısına katılacak Filistinli yetkililerin vizelerinin ABD tarafından iptal edilmesine karşı çıkarak, onların BM Genel Kurulu'nun 80. Toplantısı'na katılımlarını desteklemiştir. Bunlara ek olarak Azerbaycan'ın BM Temsilciliği, 3 Aralık 2025 tarihinde BM Genel Kurulu'nda; BM'nin Filistin'e karşı sorumluluğunu yeniden teyit eden ve 1967 sınırları çerçevesinde iki devletli çözümün desteklenmesini talep eden karar tasarısına da 'evet' oyu vermiştir.

Sonuç olarak, Azerbaycan'ın ve Türkiye'nin Filistin politikaları, başkenti Doğu Kudüs olan ve 1967 sınırları çerçevesinde bağımsız bir Filistin Devleti'nin kurulması noktasında benzerlik arz etmektedir. Yukarıda anlatılanlar ise Azerbaycan'ın Filistin'e sağladığı desteğin sadece bir kısmıdır. Azerbaycan bu desteği; kendi topraklarının işgal altında olduğu ve 1 milyon civarında göçmenin ülke ekonomisi üzerinde yük oluşturduğu zor dönemlerde dahi, üçüncü ülkelerin etkisinde kalmaksızın sağlamıştır. Azerbaycan'ın Filistin meselesine temel yaklaşımı BM Güvenlik Konseyi kararları ve uluslararası hukuk temelli olmuştur. Bu bağlamda Azerbaycan, kendi topraklarının işgal altında olduğu dönemde olduğu gibi, işgal bittikten sonraki süreçte de uluslararası hukukun temel ilkelerinin yerine getirilmesini desteklemiştir.

Heyelanda, toprak altında kalan insanlar olduğunu ifade eden yetkililer bunlardan 9'unun kurtarılarak hastaneye sevk edildiğini aktardı.

Yetkililer, arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve olayda çevredeki binaların da hasar aldığını kaydetti.

Hakan Fidan'ın Ukrayna ziyareti sırasında ele alınan konular ile yapılan açıklamalar aslında tek başına söz konusu yeni girişimin sebeplerini ortaya koymaktadır. En başta Türkiye'nin arabuluculuğunda taraflar daha savaşın başında barışa çok yaklaşmış, sonraki yıllarda ise Ankara gerek esir takası gerekse de tahıl koridorunun açılması konusunda önemli katkıda bulunmuştu. ABD Başkanı Donald Trump'ın iktidara gelmesiyle birlikte arabuluculuğu ABD üstendi. Gerek Alaska'daki Trump-Putin Zirvesi gerekse de İstanbul ve diğer şehirlerdeki Rusya ve Ukrayna heyetlerinin görüşmeleri barışın tesisi konusunda bazı sinyaller verse de savaş tüm hızıyla devam etmekte, hatta daha da tırmanma riski taşımaktadır. İstanbul formatı ise Hakan Fidan'ın da hatırlattığı gibi tarafların çeşitli branşlarda bir araya gelerek direkt müzakerelerde olduğu ve önemli sonuçların alındığı bir platformdu. ABD'nin günümüzde başta İran olmak üzere farklı konularla meşgul olması, Ukrayna konusuyla yakın bir zamanda tam ilgilenemeyeceği anlamına da gelmektedir. Nitekim iktidara geldiğinde Rusya-Ukrayna Savaşı'nı üç günde bitireceğini belirten Trump, son açıklamasında görevi sona ermeden tarafları barıştıracağı yönünde bir demeç verdi. ABD'nin arabuluculuğunun neticesiz kalması gerçeği, Türkiye'nin tüm taraflarla irtibat içerisinde olan nadir devletlerden biri olması ve NATO Zirvesi'nde de görüldüğü gibi Türkiye'nin uluslararası arenada artan ağırlığı, Ankara'nın yeni bir girişim başlatmasında önemli rol oynamıştır.

Türkiye'nin arabuluculuk konusunu yeniden gündeme getirmesinin bir başka sebebi de Hakan Fidan'ın dile getirdiği gibi savaşın maalesef başta Karadeniz olmak üzere daha da genişleme potansiyeline sahip olmasıdır. Bu husus aslında Ankara'nın savaşın başından itibaren önem verdiği konulardan biridir. Nitekim Rusya-Ukrayna arasındaki çatışmalar Karadeniz'de güvenli seyrüseferi tehdit altına aldığı gibi enerji güvenliğini konusunu da olumsuz etkilemektedir. Nitekim haziran ayında Karadeniz kıyısında Türk balıkçı teknesi saldırıya uğramış, Rus yetkililer Türk Akımı besleyen tesislere zaman zaman insansız hava aracı (İHA) saldırılarının düzenlendiğini açıklamışlardır. Bu iki konu, Türkiye de dahil olmak üzere tüm Karadeniz ülkelerinin çıkarlarını yakından ilgilendirmektedir. Dolayısıyla Hakan Fidan'ın ziyaretinin amaçlarından birinin bölge güvenliği meselesi olduğunu da söylemek gerekmektedir. Ankara'nın tam zamanında böyle bir girişimde bulunduğunu da söylemek mümkündür. Zira Ukrayna, NATO ülkelerinin desteğini yeniden kazanırken Rusya da eylül ayındaki parlamento seçimlerinden sonra bölgedeki askerî varlığını arttırabilir.

Diğer taraftan ateşkes sonrası Ukrayna'nın yeniden inşası ve güvenlik garantileri konusu da şimdiden Türkiye'nin gündeminde yer almaktadır ki şüphesiz Türkiye bu süreçte de en önemli rolü üstlenecek ülkelerin başında gelmektedir. Nitekim savaşa rağmen Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticaret hacmi 6,6 milyar doları bulmuştur. Ziyaretten kısa bir süre önce Ukrayna parlamentosunun Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması'nı onaylaması, bu rakamın daha da aratacağına işaret etmektedir. Hakan Fidan savaş sonrasında Türk şirketlerinin yeniden imar ve altyapı çalışmalarında yer almaya hazır olduklarını da belirtmiştir. Güvenlik garantileri alanında ise Ankara söz konusu garantilerin verildiği deniz unsurlarını üstlenebileceğini ve bu konuda müttefik NATO ülkeleriyle görüştüğünü dile getirmiştir. Bakanın üzerinde durduğu bir başka konu da tahıl ticaretinin de güvenilir bir şekilde sürdürülmesidir.

Ziyaret sırasında ele alınan konular ve iki ülke bakanlarının yaptığı açıklamalardan anlaşılacağı üzere önümüzdeki aylarda İstanbul görüşmeleri yeniden kaldığı yerden devam edecektir. Türk yetkilileri her fırsatta Ukrayna'nın bütünlüğünü savunduklarını dile getirseler de Ankara, son yıllarda Moskova ile de işbirliğini sürdürmektedir. Diplomatik temaslar hiç kesilmediği gibi ticaret hacmi Rusya ile de artmış, Akkuyu'daki nükleer santralin inşa sürecinde önemli bir ilerleme kaydedilmiştir. Bu süreçte Türkiye, Rusya vatandaşları için dünyaya açılan bir kapı olmuştur. Türkiye hem kendi çıkarlarını hem de bölgedeki barış ve istikrarı gözeterek her iki tarafla iletişim ve işbirliği içerisinde olan belki de tek ülkedir. Bu husus Ankara'ya arabuluculuk konusunda hem imkn tanımakta hem de her iki ülkenin de güvenli yaklaşımını sağlamaktadır.

Savaşın devam etmesine rağmen Hakan Fidan'ın önümüzdeki günlerde bizleri 'güzel şeyler' beklediğini belirtmesi de Ankara'nın şimdilik kamuoyu ile paylaşmadığı yeni planlarının olduğuna işaret etmektedir. İstanbul, Rusya ve Ukrayna liderlerinin görüşmesine de ev sahipliği yapmaya hazırdır. Bununla birlikte ateşkesin sağlanması ve tarafların anlaşmaya varması, kolay görülmemektedir. Zira her iki taraf da toprak konusunda taviz vermeye yanaşmamaktadır. Buna rağmen Türk yetkililerinin de sürekli belirttiği üzere görüşmelerin kesilmeden sürdürülmesi çok önemlidir. Esir ve ölü askerlerin cenazelerinin takası, tahıl koridorunun çalışmaya devam edilmesi, deniz ve hava seyrüseferi ile enerji güvenliğinin sağlanması, yalnızca Rusya ile Ukrayna açısından değil tüm bölge ülkeleri açısından büyük önem arz etmektedir.

'Bu nazik jestten çok etkilendiğini' ifade eden Başbakan Selam, dedesi Selim Ali Selam'ın Beyrut Islahat Hareketi'nin kurucusu olduğunu ve 1908 ile 1914 yıllarında Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Beyrut milletvekili olarak görev yaptığını belirtti.

Dedesinin aydınlanma ve reform hareketinin önde gelen isimlerinden biri olduğunu kaydeden Selam, ayrıca 1913'te Paris'te düzenlenen Birinci Arap Kongresi Yürütme Komitesi üyeleri arasında bulunduğunu ve Osmanlı Devleti'nde adem-i merkeziyet ile modernleşmeyi savunan Arap milliyetçi taleplerinin hazırlanmasında rol aldığını ifade etti.
Selim Ali Selam, II. Meşrutiyet döneminde 1908 ve 1914 yıllarında Beyrut mebusu olarak Osmanlı Meclis-i Mebusanı'na seçildi. 1918-1919 yıllarında Beyrut Belediye Başkanı (Şehremini) olarak görev yapan Selim Ali Selam'ın, Osmanlı Devleti'nin son dönemine ve Arap siyasi tarihine ışık tutan hatıratı, 'Beyrut Şehremininin Anıları (1908-1918)' adıyla Türkçeye çevrilerek yayımlandı.

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, Türkiye ziyareti kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından İstanbul'daki Vahdettin Köşkü'nde kabul edilmişti.

Srebrenitsa'nın 11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerince işgal edilmesinin ardından Birleşmiş Milletler (BM) bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, daha sonra Sırplara teslim edildi.
Kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin veren Sırplar, en az 8 bin 372 Boşnak erkeği ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda katletti. Katledilen Boşnaklar toplu mezarlara gömüldü.
Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor.

'Venezuela'da yaşanan deprem felaketinin yaralarını sarmak için sahada görev yapan UMKE ekiplerimizin ardından şimdi de 1 tır dolusu ilaç ve tıbbi sarf malzemesini bölgeye gönderdik. Sınırları aşan bir iyilik hareketiyle derman bekleyen her cana destek olmaya devam edeceğiz.'

Sağlık Bakanlığı, Venezuela'ya ilaç ve tıbbi yardım malzemesi gönderdi

Sağlık Bakanlığınca, Venezuela'da meydana gelen depremlerin ardından ülkenin sağlık alanındaki ihtiyaçlarının karşılanmasına destek amacıyla hazırlanan 25 palet ilaç ve tıbbi sarf malzemesi bölgeye gönderildi.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Venezuela'da 24 Haziran 2026 tarihinde meydana gelen depremlerin ardından ülkenin sağlık alanındaki ihtiyaçlarının karşılanmasına destek amacıyla insani yardım çalışması yürütüldü.
Venezuela makamlarından Bakanlığa iletilen ihtiyaç listesi doğrultusunda ilaç ve tıbbi sarf malzemelerinden oluşan yardım malzemeleri kısa sürede temin edilerek sevkiyata hazır hale getirildi.
Yürütülen koordinasyon çalışmaları kapsamında, ihtiyaç listesinde yer alan ilaç ve tıbbi sarf malzemeleri, İzmir'den tırla getirildiği Kayseri'den bugün hava yoluyla Venezuela'ya sevk edildi.
Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen insani yardım çalışmaları kapsamında, Venezuela'ya ulaştırılmak üzere 25 palet tıbbi yardım malzemesi hazırlanarak gönderildi. Bu kapsamda, 31 kalem (4 palet) ilaç ile 36 kalem (21 palet) tıbbi sarf malzemesi temin edildi.

223 bin 571 adet tıbbi malzeme Venezuela'ya ulaştırılmak üzere yola çıkarıldı

Yaklaşık 16 ton 400 kilogram ağırlığındaki insani yardım malzemeleri arasında antibiyotikler, ağrı kesiciler, anestezi ilaçları ve acil müdahalede kullanılan ilaçların yanı sıra enjektör, intravenöz kateter, steril eldiven, ventilatör devreleri, cerrahi önlük, pansuman malzemeleri, oksijen maskeleri ve çeşitli tıbbi sarf malzemeleri yer alıyor.
Toplam 223 bin 571 adet ilaç ve tıbbi sarf malzemesinden oluşan yardım, Venezuela'da depremden etkilenen bölgelerde sunulan sağlık hizmetlerine katkı sağlamak amacıyla ulaştırılacak.

Ankara'da alınacak kararların sadece acil sorunları ele almakla kalmayıp, aynı zamanda gelecek yıllara yönelik Avrupa-Atlantik güvenlik ortamını da şekillendireceğini belirten Fidan, şunları kaydetti:

'Kolektif savunma, NATO'nun özünü oluşturmaya devam ediyor; ancak stratejik ortam değişiyor. Tehditler çok alanlı, daha hızlı ve daha karmaşık hale geldi. Geleneksel ölçütler artık bu gerçeği yansıtmıyor. Artık önemli olan sonuçlardır: konuşlandırılabilir yetenek, sanayi kapasitesi ve operasyonel hazırlık. Avrupa'nın daha güçlü bir katkı sağlaması hayati önem taşıyor; ancak savunma-sanayi işbirliğine getirilen kısıtlamalar verimliliği zayıflatıyor ve müdahaleyi yavaşlatıyor. Bu kısıtlamalar stratejik bir yük haline gelmiştir. Avrupa savunma girişimleri, tüm NATO müttefiklerini tam olarak kapsayan nitelikte olmalıdır. Asıl mesele sadece nasıl tepki vereceğimiz değil, aynı zamanda işbirliğini günümüzün gerçeklerini yansıtacak şekilde nasıl organize edeceğimizdir. Ankara Zirvesi, İttifak'ın yapılarını karşı karşıya olduğu dünyaya uyumlu hale getirmesinde yol gösterici olacaktır. Türkiye'nin hedefi açıktır; daha tutarlı, daha yetenekli ve daha dayanıklı bir İttifak.'

RTÜK'ün NSosyal hesabından yapılan açıklamada, Ankara'nın, 7-8 Temmuz tarihlerinde ülkenin, bölgesel ve küresel barışa katkı sunacağı önemli bir uluslararası diplomasi buluşmasına ev sahipliği yapacağı hatırlatıldı.

Türkiye'nin NATO içindeki kilit rolünü, diplomatik etkinliğini ve bölgesel caydırıcılığını bir kez daha öne çıkaracak bu zirvenin, devletin vakarını ve asil milletin ev sahipliğini uluslararası alanda sergileyeceği önemli bir süreç olduğuna işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

'Küresel güvenlik ve diplomasi başlıklarının yoğunlaştığı bu kritik dönemde, yayıncı kuruluşlarımızın haber ve tartışma programlarında kamu yararını ve milli güvenlik perspektifimizi gözetmeleri büyük önem arz etmektedir. Yayınların teyit edilmiş bilgiye dayalı, ölçülü, toplumsal hassasiyetleri gözeten ve dezenformasyondan uzak bir anlayışla yürütülmesi temel beklentimizdir. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu olarak, ifade özgürlüğü ile yayıncılık sorumluluğu arasındaki dengeyi esas alıyor, tüm yayın akışlarının İzleme ve Değerlendirme Uzmanlarımızca zirvenin ehemmiyetine uygun bir titizlikle takip edilmekte olduğunu önemle hatırlatıyoruz. Yayıncı kuruluşlarımızın ülkemizin uluslararası konumuna yakışır bir mesleki etikle hareket edeceklerine inanıyor, tüm medya mensuplarımıza görevlerinde başarılar diliyoruz.'

Basına kapalı gerçekleşen görüşmede, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Güvenlik ve Dış Politika Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç hazır bulundu.

Liderler, ikili görüşmenin ardından heyetler arası görüşme gerçekleştirecek.

Son 48 saatte İsrail'in saldırıları sonucu hayatını kaybeden 16 kişinin cenazesi ile 16 yaralının Gazze'deki hastanelere getirildiği belirtildi.

Bunlardan 7 Filistinlinin yeni saldırılarda öldüğü aktarılırken, 9 kişinin ise enkaz altından çıkarıldıklarına işaret edildi.

Gazze'de ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 1066 kişinin yaşamını yitirdiği, 3 bin 445 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 797 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığı kaydedildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 73 bin 90'a, yaralı sayısının 173 bin 553'e yükseldiği ifade edildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında hala binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Platformun çevresinin beton bloklarla kapatıldığı ve bu alana erişimin büyük ölçüde sınırlandırıldığı görüldü.
Cenaze törenine katılacakların sıcak havadan daha az etkilenmesi amacıyla cami avlusuna serinletme sistemi kuruldu.

Çok sayıda iş makinesi ve vincin çalıştığı alanda alınan yoğun güvenlik önlemleri dikkati çekiyor.
Hamaney için 3 Temmuz Cuma günü devlet başkanları, üst düzey yetkililer ve dini liderlerin katılımıyla uluslararası resmi anma töreni düzenlenmesi planlanıyor.

Halkın ise 4 Temmuz Cumartesi günü saat 06.00'dan itibaren İmam Humeyni Musalla Camisi'nde saygı duruşunda bulunmasının ardından cenaze merasimlerinin başlaması bekleniyor.
Hamaney için son cenaze töreni ve defin işleminin ise 9 Temmuz'da Meşhed kentinde gerçekleştirileceği belirtiliyor.

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS) verilerine göre, Venezuela'nın Carabobo eyaletine bağlı Moron kentinin 16 kilometre güneybatısında meydana gelen depremlerde çok sayıda bina yıkıldı.

Venezuela Meclis Başkanı Jorge Rodrguez, ülke tarihinin en büyük felaketlerinden birini yaşatan depremlerde hayatını kaybedenlerin sayısı 1943'e, yaralı sayısı 10 bin 571'e yükseldi.

Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Göç Örgütü'nden (IOM) yapılan açıklamada, depremlerin, ilk tahminlere göre 6,76 milyona kadar kişiyi etkileyebileceği belirtildi.

Arama-kurtarma çalışmalarının devam ettiği Venezuela'ya toplam 27 ülke yaklaşık 40 arama kurtarma ekibi gönderdi. Ekipler arasında 2 binden fazla asker ve personel ile 160'tan fazla köpek bulunuyor.

Bakanlığın NSosyal hesabından yapılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

'Türk milletinin yardım eli, mesafeleri aşarak ihtiyaç duyulan her yere ulaşıyor. Venezuela'da meydana gelen depremlerin ardından bölgeye intikal eden AFAD personeli ile Türk Silahlı Kuvvetleri İnsani Yardım Tugay Komutanlığına bağlı arama kurtarma timleri ve arama kurtarma köpekleri, afet bölgesinde çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Enkaz altında yaşam belirtisi arayan ekiplerimiz, umutla bekleyen insanlara ulaşabilmek için zorlu şartlarda gece gündüz görev yapıyor.'

Gazze'deki pek çok hastanede, elektrik artık temel bir ihtiyaç olmaktan çıkıp lüks bir tüketime dönmüş durumda. Jeneratör kıtlığı nedeniyle elektrikte tasarrufa gidilen hastanelerde bazen ameliyathaneler bile bu nedenle kapatılıyor, pek çok ünitede sağlık hizmeti en düşük seviyede veriliyor.
Aksa Şehitleri Hastanesi'nde de gerçek bir elektrik krizi yaşanıyor. Hastanenin elektrik ihtiyacını karşılayan ana jeneratörlerin arızalanması ve yeni jeneratör girişinin olmaması nedeniyle hastane şu an küçük bir jeneratörle hizmet veriyor.

Bu da hastanenin ihtiyaçlarını ve özellikle yenidoğan ünitesindeki bebeklerin hayatını etkiliyor.
Bebekler, klimaların çalışmadığı bir ünitede hayata tutunmaya çalışıyor
Aksa Şehitleri Hastanesi Sözcüsü Halil ed-Dakran, yenidoğan ünitesinin sürekli elektriğe ihtiyaç duyduğunu ancak jeneratörlerin yeterli olmaması nedeniyle bu konuda sıkıntı yaşadıklarını söyledi.
Açıklama yaparken alnından akan terleri silen Dakran, 'Bu ünitedeki klimaları çalıştıramadığımız için burası aşırı ısınıyor. Bu da çocukların hayatını tehdit ediyor. Klimalar çalışmadığı için burada çalışan sağlık personeli de çok zorlanıyor.' dedi.

Kuvözlerin ve ünite içinde çalışan cihazların da sıcaklığın yükselmesine neden olduğunu söyleyen Dakran, 'Yenidoğan ünitesinin sıcaklığı 7-8 derece diğer ünitelerden daha yüksek. Bu nedenle burada klimaya ihtiyacımız var. Ama İsrail'in jeneratörlerin ve yedek parçaların girişine izin vermemesi nedeniyle klimaları çalıştıramıyoruz.' diye konuştu.
Dakran, ünitedeki sıcaklık artışının bazı cihazların arızalanmasına neden olduğuna işaret etti.
İkizlerinden birini kaybeden anne, diğerini de kaybetme endişesi yaşıyor

Yaklaşık 3 hafta önce ikiz çocuk dünyaya getiren ancak birini kaybeden anne Hedil er-Rifi de yenidoğan ünitesindeki olumsuz koşullardan bahsetti.

Rifi, hayatta kalan bebeğinin kanında enfeksiyon olduğunu, ilk başlarda kolunu kaplayan morlukların parmaklarına kadar geri çekildiğini ancak bazı parmaklarının ampute edilmek zorunda kaldığını aktardı.
Anne Rifi, 'Burada sıcaklık çok yüksek. Ben bile bu sıcağa dayanamıyorum bu çocuk nasıl dayansın. İçmesi için sağdığım sütün bozulmasından bile korkuyorum.' diyerek bebeğinin hayatı için duyduğu endişeyi dile getirdi.

İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından ABD Başkanı Trump'a cevap verdi.

Ülkesinin tehditlere karşı boyun eğmeyeceğine vurgu yapan Kalibaf, 'Tehditleri bir sonuca ulaşsaydı bugünkü çaresizliğe düşmeyeceklerini hiç düşünmüyorlar mı? ABD'lilerin tehditlerini ciddiye almıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Kalibaf, ABD'li yetkililerin açıklamalarına dikkat etmeleri gerektiğini, İran Silahlı Kuvvetleri'nin tehditlere farklı şekilde karşılık vermeye hazır olduklarını belirtti.

Basına kapalı gerçekleşen görüşmede, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran ile Cumhurbaşkanı Güvenlik ve Dış Politika Başdanışmanı Büyükelçi Akif Çağatay Kılıç da hazır bulundu.

Görüşmede, Türkiye-Romanya ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel konular ele alındı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Karadeniz ile ilgili konularda Türkiye ile Romanya'nın yakın işbirliği içinde olmasını önemsediklerini ifade etti.

Trump, 'Duydununuz mu bilmiyorum, bugün İran ile savaşı bitirdik. Hiçbir zaman nükleer silah sahibi olmamaya razı oldular ki bu bizim ısrarcı olduğumuz bir konuydu. Tüm amacımız buydu. Amacımızın yüzde 95'i buydu.' ifadelerini kullandı.

Olayla ilgili, 2 şüpheli hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alma kabul etme suçlamalarıyla işlem yapıldı. Şüphelilerden biri çıkarıldığı adli mercilerce tutuklanarak cezaevine teslim edildi.

İran ile ABD/İsrail arasındaki 8 Nisan ateşkesinden bu yana görülen ilk karşılıklı füze atışı savaşın yeniden başladığına dair düşüncelere yol açsa da gelişmeyi savaşın yeniden alevlenmesi olarak okumak yanıltıcı olabilir. Yine de tablo risksiz değildir. Hizbullah'ın İsrail'in kuzeyine roket atması ve İsrail'in Beyrut'taki Hizbullah hedeflerini vurmasının ardından İran, ateşkesin Lübnan'ı da kapsadığı iddiasıyla saldırıyı kırmızı çizgi ihlali sayıp füzeyle karşılık vermiştir. Ancak her aşama ölçülü kalmış, vuruş sınırlı tutulmuş, ABD Başkanı Donald Trump ilk saatte iki tarafı da durmaya çağırmıştır.

Gelinen noktada ateşkes hem ABD hem de İran için önem arz etmektedir. İran konvansiyonel savaşta direnç göstererek hasmını masaya zorlamış görünse de altyapısı büyük oranda tahrip edilmiş, rafinerileri vurulmuş, gündelik hayatı aksamış bir ekonomiyi kuşatma altında ayakta tutmaya çalışmaktadır. Savaş uzadıkça yük ağırlaşmakta, belirsizlik yeniden inşayı engellemektedir. Bu nedenle İran'ın asıl sınavı cephede değil, yıkımın doğurduğu ekonomik ve toplumsal krizin yönetimindedir. Zira şimdiye dek korunan elektrik şebekesi ve petrol altyapısı hedef alınırsa maliyet kıyaslanamayacak ölçüde artacaktır. Dolayısıyla Tahran açısından anlaşma tercih değil, zorunluluktur. Ancak kendini avantajlı gördüğü bir noktada belli kazanımlar almadan da bu anlaşmaya yanaşmayacaktır.

Bu ihtiyaç teslimiyet olarak okunmamalıdır. Haziran 2025'te yaşanan 12 günlük çatışmalarda ve 28 Şubat'ta İran lideri Ali Hamaney dahil liderliğin büyük kısmının öldürülmesine rağmen sistem çökmemiş, yönetim Mücteba Hameney etrafında toparlanmıştır. Hamaney'in Devrim Muhafızları üzerindeki etkisi, devlet tecrübesi ve sahip olduğu siyasi bağlantılar, onu hem sistemi bir arada tutabilecek hem de bu nedenle kritik bir hedef olarak görülebilecek bir figür haline getirmektedir.

Dekapitasyona ve ağır tahribata rağmen ayakta kalan sistem mevcut durumu varoluşsal algılamakta ve yüksek maliyetlere katlanmaya hazır görünmektedir. Dolayısıyla Tahran, ekonomik uzlaşıya ihtiyaç duysa da teslimiyet görüntüsü veren bir anlaşmaya yanaşmayacaktır. Nitekim 7 Haziran saldırılarının altındaki esas mesaj da bu yöndedir.

Washington'ın durumu da göründüğünden zordur. Şubat sonundan beri kapalı olan Hürmüz Boğazı, petrol akışını baskılamış, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bunu tarihin en büyük arz kesintilerinden biri saymıştır. Yükselen fiyatlar enflasyonu körüklemekte, büyümeyi tehdit etmektedir. Üstelik harekatın asıl hedefi rejim değişikliği gerçekleşmemiş, boğazı zorla açmak da seçenek olmaktan çıkmıştır. Washington'ın bu yükü süresiz taşıması mümkün değildir. Kısacası boğazı ancak bir anlaşma açabilir. Bu da İran'ın en etkili kozu olduğundan, Tahran ödünler ve güvenceler koparmadan boğazı açmak istemeyecektir.

Nitekim taraflar bir süredir böyle bir anlaşma üzerinde çalışmaktadır. Ateşkesi altmış gün uzatan, Hürmüz'ün açılması ve enerji fiyatlarının düşürülmesi etrafında şekillenen bir mutabakat zemini gündemdedir. Buna karşılık İran yaptırımların gevşetilmesini ve yıkılan altyapı için kaynak beklemektedir. Ne var ki müzakereyi asıl tıkayan nükleer programdır. Washington sıfır zenginleştirmede ısrar ederken Tahran bu hakkından vazgeçmemekte, kapsamlı uzlaşı ertelenmektedir.

İran'ın 7 Haziran hamlesini anlamlı kılan da budur. Tahran tek bir hamleyle hem İsrail'e hem ABD'ye mesaj vermiş, Lübnan için çizdiği kırmızı çizginin ihlalini fırsat bilerek savaşa dönüldüğü takdirde ne yapabileceğini de göstermiştir. Böylece Hizbullah'ı yalnız bırakmadığını ortaya koyarak Lübnan cephesine sahip çıkmakta, ateşkesi boşa düşüren adımı İsrail'e fatura ederek Trump ile Netanyahu arasındaki çatlağı derinleştirmekte ve müzakere çökerse sıranın Babu'l Mendeb Boğazı'na geleceğini hatırlatmaktadır. Bu mesajların ortak iması, savaşın uzamasının maliyetinin yalnızca İran ile sınırlı kalmayacağı, küresel ekonomiye de yansıyacağı yönündedir. Nitekim aynı dönemde Husilerin Kızıldeniz'de İsrail gemiciliğini hedef alma tehdidini yinelemesi, İran ekseni içinde mesaj düzeyinde bir eşgüdüm izlenimi vermektedir. Hürmüz kapalıyken küresel fiyatı dizginleyen tek unsur Suudi petrolünün Kızıldeniz üzerinden akmasıdır. Babü'l-Mendeb de kapanırsa bu hattın çökmesi söz konusu olabilir. Dolayısıyla İran, kuşatma sürerse savaşı genişletip maliyeti katlayabileceğini hatırlatmaktadır.

Denklemin kuzey ayağı Lübnan'dır ve mesele yalnızca Hizbullah değildir. İsrail'in mart ayında başlayan kara harekatıyla Litani'yi aşıp ülkenin yaklaşık beşte birini denetlemesi, yıllardır kağıt üstünde kalan 'savunulabilir İsrail sınırları' doktrininin sahaya yansımasıdır. Köylerin boşaltılması ve yeniden iskanın engellenmesi, bunun kalıcı bir işgal olduğunu düşündürmektedir. İran ateşkesi İsrail'in çekilmesine bağladığından, Litani hattı Tahran açısından da kritik bir eşiktir. Bu yüzden Hürmüz ve nükleer dosyada uzlaşı sağlansa bile Lübnan canlı bir tetikleyici olarak kalacaktır.

Sonuç olarak İran, ABD'den gelecek ve sivil altyapıyı hedef alacak bir ikinci dalgadan kaçınmak isterken ABD ise savaşı daha maliyetli kılmadan Hürmüz ve nükleer meseleyi çözmek istemektedir. Ne var ki bu yol iki taraf için de garantili değildir. Ağırlaşan yoksunluk bir noktada büyük bir toplumsal patlamayı tetikleyebileceği gibi, güvenlik aygıtını merkezileştirip milliyetçi refleksi besleyerek rejimi de tahkim edebilir. İki taraf da bir zafer anlatısına ihtiyaç duyduğundan, yenilgi görüntüsü vermeden bu açmazdan çıkmak güç görünmektedir.

Ayrıca İsrail güvenlik çevrelerinin bu kırılganlığı bir fırsat penceresi olarak okuması ve ateşkes resmen sürse bile sabotaj ile etki operasyonlarını sürdürmesi muhtemeldir. Zira hasımlarını caydırarak ve belki bazı kazanımlarla çıkmış bir İran'ın ileride savaş sebebi olan faaliyetlere dönmesi olasılık dışı değildir. Bu nedenle İsrail perspektifinde İran'ın geçici caydırılması değil, askeri, ekonomik ve teknolojik kapasitesinin uzun vadeli kırılması gerektiği eğilimi güçlenmektedir. Ancak ne küresel piyasalar ne ABD ne de Körfez ülkeleri böyle bir maliyeti taşıyabilir. Bu tablo, Netanyahu'nun hırsları ile Trump'ın sıkışmışlığı arasındaki gerilimi besleme potansiyeli taşımaktadır. Zira Netanyahu iç politika açısından 'yolsuzluk yapan' ve 'soykırımcı' bir başbakan olarak değil, 'İsrail'in güvenliğini sağlamış' ve 'İran tehdidini bertaraf etmiş' bir lider olarak çekilmek istemekte, bu beklenti Trump'ın bir an önce anlaşma çabasıyla çelişmektedir.

[Oral Toğa, İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) araştırmacısıdır.]

*Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Görüntüde, İsrail askerlerinin ateş açtığı aracın herhangi bir tehlike oluşturmadığı dikkati çekti.

B'Tselem'in yayımladığı ikinci videoda ise saldırının hemen ardından yaşanan anlar yer aldı.

Görüntüde, başından vurulan 7 aylık Sam Ebu Heykel'in babası Fehd Ebu Heykel'in bebeğinin başındaki kanamasını eliyle durdurmaya çalıştığı, kurşunların hedefi olan anne Daniye Ebu Heykel'in ise yaralı halde aracın yanında yerde oturduğu görüldü.

B'Tselem tarafından yapılan açıklamada, olayın 5 Haziran Cuma günü, ailenin bir akraba ziyaretinden evlerine döndüğü sırada yaşandığı belirtildi. Aracın, İsrail askerlerinin emri üzerine yavaşladığı sırada ateş açıldığı, arka koltukta annesinin kucağında bulunan 7 aylık Sam bebeğin başından vurularak hastanede hayatını kaybettiği bildirildi.

Hastanede tedavisi süren anne ve babanın da yaralandığı saldırı sonrası, ateş açan asker ile yanındaki diğer askerin, yaralılara herhangi bir tıbbi yardımda bulunmadan veya aracı kontrol etmeden olay yerinden uzaklaştığı vurgulandı.

B'Tselem açıklamasında, son iki buçuk yılda Gazze Şeridi ve Batı Şeria'da binlerce çocuğun İsrail saldırılarında hayatını kaybettiği hatırlatılarak uluslararası toplumun bu durum karşısında sessiz kalması eleştirildi.

Açıklamada, İsrail güçlerinin saldırılarına yönelik cezasızlığın Filistinlilerin can güvenliğini tamamen ortadan kaldıran bir gerçekliğe yol açtığı vurgulandı.

İsrail savaş uçaklarının güneydeki Nebatiye kentine bağlı Kefr Dunin beldesini bombaladığı aktarılan haberde, başkent Beyrut'un güneyindeki Sayda kentine bağlı Benaful beldesinin de savaş uçaklarının hedefi olduğu ifade edildi.

Haberde ayrıca, İsrail ordusunun gece saatlerinde Batı Bekaa bölgesindeki beldeleri obüs toplarıyla hedef aldığına işaret edildi.

Öte yandan İsrail ordusundan yapılan yazılı açıklamada, 'Lübnan'ın güneyindeki farklı bölgelerinde Hizbullah'a ait altyapıya yönelik saldırılarını sürdürdükleri' iddia edildi.

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.
Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında 14-15 Mayıs'ta gerçekleştirilen 3. tur görüşmeler sonucunda, 17 Mayıs itibarıyla ateşkesin 45 gün uzatılması kararlaştırılmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 3 bin 666 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington'daki 4. tur görüşmelerin ardından 3 Haziran'da İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla 'geniş kapsamlı ateşkes' konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu. Hizbullah ise şartlı ateşkesi reddettiğini açıklamıştı.
İsrail ordusu, duyurulan ateşkes anlaşmalarına rağmen Lübnan'ın güneyindeki saldırıların çapını genişletiyor.

Kahire'deki görüşmelerde, ateşkesin ilk aşamasına ilişkin yükümlülüklerin tamamlanması, insani yardım girişinin artırılması ve kalıcı sükûnetin sağlanmasına yönelik adımlar ele alındı.

Toplantıda ayrıca Gazze'nin yönetimi, yeniden imar süreci, uluslararası güç konuşlandırılması ve ateşkesin sürdürülebilirliği gibi başlıkların da gündeme geldi.

Tarafların, genel olarak sürecin ilerletilmesi yönünde 'olumlu bir atmosfer' içinde değerlendirmelerde bulunduğu ifade edildi.

Ateşkes anlaşması, 10 Ekim 2025'te yürürlüğe girmiş, ilk aşamada esir takası, insani yardım girişinin artırılması ve İsrail ordusunun bazı bölgelerden kısmi çekilmesi gibi adımlar uygulanmıştı. Ancak Filistinli kaynaklar, İsrail'in anlaşma kapsamındaki yükümlülükleri tam olarak yerine getirmediğini ve saldırılarını sürdürdüğünü belirtiyor.

Anlaşmanın ikinci aşamasında ise Gazze'nin yönetimi, yeniden imar, uluslararası güç konuşlandırılması, İsrail'in çekilmesi ve bazı siyasi güvenlik düzenlemelerinin ele alınması öngörülüyor.

Filistinli gruplar ile garantör ülkelerin temsilcilerinin ateşkesin ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik görüşmeler için dün Kahire'de temaslara başlamıştı.

Savaşın 100'üncü gününe girildiği 7 Haziran itibarıyla küresel ticaret için stratejik konumda bulunan Hürmüz Boğazı'nda günlük ticari gemi geçişleri oldukça kısıtlı sayıda gerçekleşirken, Boğaz'ı geçen gemiler için ana yöntem İran'a ödeme yapmak veya diplomatik müzakere yoluyla çözüm bulmak üzerine şekillendi.

Hürmüz Boğazı'nda gemilerin bir kısmı Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) kapalı halde geçiş yaparken, bu dönemde İran'ın kara sularında gemiler için oluşturduğu 'İran rotası' olarak nitelendirilen yeni bir güzergah ortaya çıktı. Gemilerin bir kısmı ise Uluslararası Denizcilik Örgütü tarafından belirlenen rotayı kullanmaya devam ediyor.

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) verilerine göre, 1-27 Şubat arasında Hürmüz Boğazı'ndan günde ortalama 129 gemi geçiş yaptı. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü verilerine göre ise Hürmüz Boğazı'ndan tarihsel ortalamada günde 138 gemi geçiyordu.

Savaşın 100 gününde Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin bilançosu, trafiğin savaş öncesi seviyelere göre yüzde 90'dan daha fazla gerilediğini ortaya koydu.

AA muhabirinin veri analitik şirketi Kpler'in verilerinden derlediği bilgilere göre, 7 Haziran Türkiye saatiyle 09.00 itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndan savaşın başından beri 988 ticari gemi geçiş yaptı, bunların 84'ünü konteyner gemileri oluşturdu.

Böylece, ortalamaya bakıldığında savaşın 100 gününde Boğaz'daki günlük gemi geçişleri 10 oldu. Yaklaşık 1000 gemi normal şartlar altında Boğaz'daki bir haftalık trafiğe denk geliyor. Boğaz'ı geçen gemiler arasında gölge filo veya yaptırım kapsamında yer alan gemilerin ağırlığı görülüyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişleri sert şekilde düşüş gösterdi. 28 Şubat'ta 78 gemi Boğaz'dan geçerken, bu rakam 1 Mart'ta 30 ve 2 Mart'ta 13 oldu.

Gemi geçişlerinin takip eden günlerde 2'ye kadar gerilediği görüldü. 1 Mart'ın ardından 18 Nisan da 27 gemiyle savaş döneminde en yoğun trafiğin yaşandığı gün olarak kayıtlara geçti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, 17 Nisan'da Lübnan'daki ateşkes doğrultusunda, ateşkes süresinin sonuna kadar Hürmüz Boğazı'nın tüm ticari gemilerin geçişine açık olacağını bildirmiş, ABD Başkanı Donald Trump da Boğaz'ın tamamen açıldığını ancak İran'la anlaşma süreci tamamlanana kadar ABD ablukasının süreceğini belirtmişti.

Ancak İran 18 Nisan'da ABD'nin İran limanlarına giden veya bu limanlardan hareket eden gemilere yönelik abluka kalkana kadar Hürmüz Boğazı'nın 'kapalı kalacağını' açıklamıştı.

Savaşın 100 günlük döneminde sadece bir geminin geçtiği 7 Mayıs ise Boğaz'daki trafiğin en düşük olduğu gün olarak kaydedildi.

Savaşın başlamasından bu yana Boğaz'dan geçen gemilerin ana ticaret rotasını Körfez'deki üreticilerle Asya ve Afrika'daki belirli ülkeler oluştururken, Hürmüz Boğazı'nda Batı ülkeleriyle ticaret neredeyse silindi.

Savaşın 100 gününde Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin 456'sını petrol ve petrol ürünleri taşıyan gemiler oluşturdu. Boğaz'dan 28 Şubat'ta 50 ham petrol ve petrol ürünü gemisi geçerken, bu rakam 1 Mart'ta 17'ye, 2 Mart'ta 6'ya ve 3 Mart'ta 2'ye kadar geriledi. Bu dönemde Boğaz'dan petrol ve petrol ürünleri gemisinin geçiş yapmadığı günler de oldu.

Söz konusu geçişlerde İran limanlarından kalkan yüklü gemiler çoğunluk oluştururken, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt, Umman, Suudi Arabistan ve Katar'dan hareket eden gemiler de Boğaz'dan geçti.

Petrol ve petrol ürünleri taşıyan gemiler Boğaz'dan geçerek başta Çin, Hindistan, Singapur, Güney Kore, Japonya, Vietnam, Pakistan, Malezya, Tayland ve Myanmar gibi ülkelere gitti.

Savaşın başlamasının ardından İran'ın saldırılarında Körfez'de zarar gören enerji altyapısı nedeniyle bölgedeki üretimde önemli kayıp yaşandı.

Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin büyük kısmını oluşturan Katar'daki LNG tesisinde üretimin durmasıyla, Boğaz'dan günlerce LNG gemisi geçmedi. 28 Şubat'ın ardından ilk LNG gemisi 2 Nisan'da Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptı.

Savaşın 100 gününde Boğaz'dan sadece 18 LNG gemisi geçti. Bu da söz konusu dönemdeki toplam geçişlerin yaklaşık yüzde 2'sine karşılık geldi. Hürmüz Boğazı'ndan geçerek Körfez'den çıkan yüklü LNG gemileri Pakistan, Hindistan, Çin ve Japonya'ya gitti.

Hürmüz Boğazı'ndan aynı dönemde geçen 149 LPG gemisi toplam geçişlerin yüzde 15'ini oluşturdu. Hürmüz Boğazı'nı geçen yüklü LPG gemileri en fazla İran olmak üzere, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Kuveyt limanlarından hareket etti.

Söz konusu gemilerin rotasında Pakistan, Hindistan, Çin, Malezya, Endonezya, Umman, Cibuti, Somali ve Şili yer aldı.

Boğaz'dan geçiş yapan gemilerin yüzde 28'ine karşılık gelen 281 gemiyi kuru yük gemileri oluşturdu.

Bu dönemde Hürmüz Boğazı'ndan geçen kuru yük gemileri diğer yakıtlara göre daha çeşitli rotalar oluşturdu. Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, İran, Hindistan, Suudi Arabistan, Türkiye, Kanada, Tayland, Ukrayna, Brezilya, Arjantin, Çin, Umman, Tanzanya, Endonezya ve Irak dahil farklı ülkelerden yüklenen gemiler ticaret akışını sürdürdü.

Ayrıca savaşın başlamasının ardından Körfez'de mahsur kalan 10'a yakın yolcu gemisi de bu dönemde Boğaz'dan geçti.

Somali'nin ihtiyaç sahibi bölgelerinde gerçekleştirilen yardım çalışmaları sırasında duygusal anlar yaşandı. Kurban etlerinin dağıtılmasıyla birlikte çocukların ve ailelerin sevinci dikkat çekerken, bölge halkı yapılan yardımlardan dolayı bağışçılara ve yardım ekibine teşekkür etti.

Hak İnsani Yardım Derneği gönüllüleri, Kurban Bayramı'nın paylaşma ve kardeşlik ruhunu yaşatmak amacıyla gerçekleştirdikleri çalışmalar kapsamında çok sayıda aileye ulaşarak bayram bereketini mazlumların sofralarına taşıdı.

Somali'de yürütülen faaliyetlerle ilgili açıklamalarda bulunan Hak İnsani Yardım Derneği Malatya Şube Sorumlusu Mehmet Koç, Kurban Bayramı'nın dayanışma ve kardeşliğin en güçlü şekilde hissedildiği müstesna zamanlardan biri olduğunu söyledi.

Koç, 'Kurban Bayramı paylaşmanın ve kardeşliğin en güçlü şekilde hissedildiği mübarek bir zaman dilimi. Burada yokluğun ve zorluğun hkim olduğu coğrafyalarda bir lokmanın, bir parça etin ne kadar kıymetli olduğunu bir kez daha gördük. Hayırseverlerimizin emanetlerini ihtiyaç sahibi kardeşlerimize ulaştırmanın huzurunu yaşıyoruz. Rabbim yapılan ve yapılacak tüm hayırları kabul eylesin' dedi.

Hak İnsani Yardım Derneği'nin Kurban Bayramı süresince Somali başta olmak üzere farklı ülkelerde de insani yardım faaliyetlerini sürdürdüğü belirtilirken, Mehmet Koç tüm bağışçılara desteklerinden dolayı teşekkür ederek Kurban Bayramı'nın İslam lemine hayırlar getirmesini temenni etti.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan güçlerinin 'savunma' operasyonu kapsamında İran insansız hava araçlarını düşürdüğünü ve Bender Abbas yakınlarındaki bir yer kontrol istasyonunu vurduğunu açıklamıştı.

Çarşamba günü geç saatlerde ABD'de konuşan ABD'li yetkili, 'Bu eylemler ölçülü ve tamamen savunma amaçlıydı; ateşkesin sürdürülmesini amaçlıyordu' dedi. Ancak İran bu açıklma ardından misilleme yaptı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu yaptığı yazılı açıklamada, ABD'nin bugün şafak vakti Bender Abbas havaalanının çevresindeki bir noktaya yaptığı hava saldırısının ardından, saldırının kaynağı olan ABD hava üssünün hedef alındığı bildirildi.

Açıklamada, 'Bu yanıt, düşmanın saldırganlığının cevapsız kalmayacağını bilmesi için ciddi bir uyarıdır ve tekrarı halinde yanıtımız daha kararlı olacaktır. Saldırının sonuçlarının sorumluluğu saldırgana aittir.' ifadelerine yer verildi.

Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarını önlemeye çalıştığını açıkladı.

Kuveyt ordusunun ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki resmi hesabından yapılan açıklamada, hava savunma sistemlerinin İHA ve füze saldırılarını engellemeye çalıştığı belirtildi.

Duyulabilecek patlama seslerinin hava savunma sistemlerinin saldırıların önlemesinden kaynaklandığı vurgulanan açıklamada, vatandaşların güvenlik talimatlarına uyma çağrısı yapıldı.

Açıklamada, 'Büyük bir gurur ve şerefle, sarsılmaz bir inanç, teslimiyet, sabır ve azimle, fedakarlık ve cihat yoluna olan daimi bağlılığımızla Filistin halkı, Arap ve İslam alemiyle dünya çapındaki tüm özgürlük seven insanlara Kassam'ın büyük komutanı kahraman Muhammed Avde'nin şehadetini müjdeliyoruz.' ifadelerine yer verildi.
Avde'nin dün akşam Gazze kentinde bir konutu hedef alan İsrail bombardımanında eşi ve iki çocuğuyla yaşamını yitirdiği belirtilen açıklamada, saldırı hakkında 'halkımızın direnişini ve kararlılığını kırmaya yönelik umutsuz bir girişim' nitelendirmesi yapıldı.

Açıklamada, Avde'den 'Kassam'ın büyük lideri' olarak söz edilirken, onun 'cihat ve askeri faaliyetlerin kurucu ilk neslinden' olduğu ve Aksa Tufanı dahil tüm askeri süreçlerde etkili rol oynadığı belirtildi..

Avde'nin 'planlama, yönlendirme, çaba, deneyim ve kaynakların bir araya getirilmesi konusunda eşsiz bir lider olduğu' vurgulanan açıklamada, 'Gazze topraklarında arife gününde en yüce arzusuna ulaştığı' kaydedildi.
Açıklamada ayrıca, Avde'nin '30 yıl boyunca kurucu nesle eşlik ettiği' ve 'uzun yıllar İsrail işgali tarafından arandığı ve takip edildiği' bilgisine yer verildi.

20 Temmuz 1975'te Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Cibaliya Mülteci Kampı'nda dünyaya gelen Avde, 1987 yılında kurulduğunda Hamas'ın askeri kanadına katıldı.

2000'li yıllarda Kassam'ın saha komutanı olarak öne çıkan Avde, füze ve bombaların geliştirilmesine katkı sağladı.
Kassam'ın üst düzey komutanları arasında yer alan Avde, İzzeddin el-Haddad'dan sonra Kassam Tugayları'nın ikinci adamı olarak tanındı.

Avde daha önce birkaç kez İsrail'in suikast girişiminden kurtuldu. İsrail'in 2008 yılında Gazze saldırılarında hedef alınan Avde, bu saldırılarda hayatta kaldı.

İsrail ordusunun, 2023 yılında Avde'nin Cibaliya'daki evini bombalaması sonucu en büyük oğlu Ömer yaşamını yitirdi.
Ebu Ömer künyesiyle bilinen Avde, evli ve 4'ü erkek 2'si kız 6 çocuk babasıydı.

İsrail ordusunun dün akşam Gazze kentinin batısındaki Rimal Mahallesi'ndeki bir apartmana düzenlediği hava saldırısında 6 Filistinlinin hayatını kaybettiği, en az 20 kişinin yaralandığı bildirilmişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Savunma Bakanı Yisrael Katz, yaptıkları ortak açıklamada, ordunun Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırıda Kassam Tugayları komutanlarından Muhammed Avde'nin hedef alındığını iddia etmişti.

Saldırının Netanyahu ile Katz'ın talimatıyla gerçekleştirildiği aktarılan açıklamada, Avde'nin Kassam Tugayları'nın yeni lideri olduğu ileri sürülmüştü.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Bakan Vang, ülkesinin aylık dönem başkanlığını devraldığı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde düzenlenen oturumun marjında Panamalı mevkidaşı Javier Martinez-Acha ile bir araya geldi.

Çin ile Panama arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasından bu yana geçen 9 yılda ikili ilişkilerin pürüzsüz ilerlediğini ve iki ülke halklarına somut fayda sağladığını ifade eden Vang, 'Çin'in Panama ile ilişkileri üçüncü tarafları hedef almıyor, bu yüzden üçüncü taraflarca bozulmamalı.' ifadesini kullandı.

Vang, Çin-Panama ilişkilerinin uzun bir geçmişe dayandığı, 19. yüzyılda çok sayıda Çinli işçinin Panama'da demir yolu inşaatlarında ve Panama Kanalı'nın yapımında çalışarak ülkenin ekonomik ve sosyal kalkınmasına katkı sağladığını hatırlattı.

Çin'in Panama ile diplomatik ilişkilerin kurulmasındaki özgün amaca sadık kalarak sağlıklı ve istikrarlı ilişkiler sürdürmeyi istediğini vurgulayan Vang, pragmatik işbirliğini derinleştirmek ve dış müdahaleleri elimine etmek için birlikte çalışmaya hazır olduklarını kaydetti.

Panamalı Bakan Martinez-Acha ise Çin halkının Panama'nın demir yolu ve kanal projelerine katkısını unutmadığını, farklılıkları karşılıklı saygıya dayalı yapıcı diyalogla çözmek, güçlü bir güven inşa etmek ve iki ülke ilişkilerinde yeni bir sayfa açmak için Pekin ile çalışmaya hazır olduklarını dile getirdi.

Merkezi Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nde bulunan liman şirketi CK Hutchison'ın 1997'den bu yana işlettiği, Panama Kanalı'nın girişinde ve çıkışında bulunan iki liman, ABD Başkanı Donald Trump'ın, 'Çin'in kanalı yönettiği' iddiasını ortaya atmasıyla, iki ülke arasındaki güç mücadelesi ve etki tartışmasının odağı haline gelmişti.
Panama Yüksek Mahkemesinin limanların imtiyaz hakkını Hong Konglu şirkete devreden yasayı iptal etmesinin ardından Panama hükümeti 23 Şubat'ta limanlara el koyarak kontrolü ele almıştı.

Malatya'da İnsan ve Değer Hareketi, Boğaziçi Eğitim Derneği ve Genç Değer Hareketi öncülüğünde düzenlenen 'Gazze İçin Sür ve Diren' etkinliği yoğun katılımla gerçekleştirildi.

Battalgazi Belediyesi önünde bir araya gelen vatandaşlar, ellerinde Türk ve Filistin bayraklarıyla bisiklet sürüşüne katıldı. Kanalboyu, Kışla Caddesi ve İnönü Caddesi güzergahında devam eden etkinliğe çok sayıda Malatyalı destek verdi.

'Siyonist kuşatmayı kıran aksa tufanına bin selam' pankartı taşıyan grup, Gazze'ye yönelik saldırılara tepki göstererek sloganlar attı.

Programın son durağı olan AVM önünde yapılan basın açıklamasında Gazze'de hayatını kaybeden siviller için dualar edildi. Katılımcılar, İsrail'e tepki göstererek Filistin halkının yanında olduklarını ifade etti.

Arkın mesajında, görev aldığı misyonun şiddet içermeyen sivil bir yardım hareketi olduğunu vurgulayarak, Gazze halkıyla dayanışma amacıyla yola çıktıklarını ifade etti.

Öte yandan Selçuk Arkın'ın sağlık durumu ve akıbetine ilişkin resmi makamlardan henüz bir açıklama yapılmadı. Yakınlarının ise gelişmeleri endişeyle takip ettiği öğrenildi.

Haberler.com'da yer alan habere göre, İran, savaşı sona erdirebilecek bir anlaşma için sunduğu son teklifi Pakistanlı arabulucular aracılığıyla ABD tarafına iletti. ABD Başkanı Donald Trump ise Tahran'ın teklifinin kendisini tatmin etmediğini söyledi.

Söz konusu teklife ilişkin yaptığı ilk açıklamada Trump, 'Anlaşma yapmak istiyorlar ama son öneriden tatmin olmadım. Anlaşmaya varabileceğimizden emin değilim' diye konuştu. 'İranlılar liderlerinin kim olduğunu bilmiyor' diyen Trump, 'Tahran'da her kafadan bir ses çıkıyor' ifadelerini kullandı. İran'a saldırıp saldırmayacağını basına açıklamayacağını da söyleyen ABD Başkanı, 'Onları sonsuza kadar bitirecek miyiz yoksa anlaşacak mıyız? Onları yok etmemeyi tercih ederim' dedi.

İran resmi haber ajansı IRNA, Tahran'ın Washington ile müzakerelerde aracılık yapan Pakistan yönetimine, ABD ile savaşı sona erdirebilecek bir anlaşma için yeni teklif sunduğu bildirildi. Haberde; 'İran, ABD ile müzakerelerde arabulucu olan Pakistan'a, 30 Nisan Perşembe akşamı nihai müzakere taslağının metnini iletti.' ifadelerine yer verildi. Teklifin içeriğine ilişkin detay ise paylaşılmadı.

Öte yandan Teklifin içeriği ve ABD'nin vereceği resmi yanıt merakla beklenirken İran dini lideri Mücteba Hamaney'den yeni bir açıklama geldi. Üstü kapalı olarak Körfez ülkelerini hedef alan Mücteba Hamaney, 'ABD'nin göstermelik üsleri kendi güvenliğini bile sağlayamaz, bölgedeki amerikanperestleri korumaktan ise çok uzaktır' ifadelerini kullandı.

Müzakere belirsizliği sürerken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi; Mısır, Katar, Suudi Arabistan, Irak ve Azerbaycanlı mevkidaşları ile savaşın sona erdirilmesi konusunda görüş alışverişinde bulundu. Arakçi görüşme sırasında mevkidaşlarına, ülkesinin savaşın sona erdirilmesine ilişkin tutumunu aktararak, ABD ve İsrail'in saldırganlığına ilişkin bilgi verdi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir telefon görüşmesi yaptı. Görüşmede, İran ve ABD arasındaki müzakere sürecindeki son durum ele alındı.

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı. İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi. ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hamleleriyle başlayan savaş süreci, küresel piyasaları teyakkuza geçirmişti. İran'ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatması, çok sayıda ülkeye ait ticari geminin mahsur kalmasına ve enerji sevkiyatının durma noktasına gelmesine neden olmuştu. Pakistan'ın arabuluculuğunda sağlanan kısa süreli iyimserlik, İsrail'in Lübnan saldırılarıyla sekteye uğrasa da, son diplomatik temaslar meyvesini verdi.

Bakan Abbas Arakçi, yaptığı açıklamada Lübnan'daki ateşkes sürecine vurgu yaparak şu ifadeleri kullandı:

'Lübnan'daki ateşkese paralel olarak, İran İslam Cumhuriyeti Limanlar ve Denizcilik Teşkilatı tarafından halihazırda duyurulan koordineli rota üzerinden, tüm ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişi, ateşkesin kalan süresi boyunca tamamen açık ilan edilmiştir.'

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, ablukanın Arap Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki tüm limanları kapsayacağı belirtildi. İran limanlarına giren veya bu limanlardan ayrılan tüm ülke gemilerine karşı 'tarafsız abluka' uygulanacağı duyuruldu. Denizcilere gönderilen bilgi notuna göre; bölgeye izinsiz giren gemiler durdurulacak ve gerekli görülmesi halinde gemilere el konulabilecek.

Washington'ın hamlesine Tahran kanadından tepki gecikmedi. İran devlet medyasında yer alan açıklamada, askeri sözcü ABD'nin bu kısıtlamasını 'deniz korsanlığı' olarak nitelendirdi. İranlı sözcü, misilleme sinyali vererek, 'İran limanları tehdit edilirse, ne Körfez'de ne de Umman Denizi'ndeki limanlar güvende kalır' ifadelerini kullandı.

Küresel enerji koridorunun kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'ndaki bu sıcak gelişme, piyasaları anında vurdu. Geçtiğimiz hafta ateşkes umuduyla gerileyen petrol fiyatları, ablukanın başlamasıyla birlikte bugün %7'den fazla değer kazandı. Brent petrolün varil fiyatı yeniden 100 doların üzerine çıkarak küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgası endişesini tetikledi.

Ablukanın resmen başladığı saat 17.00'den hemen önce, İran bağlantılı 'Aurora' ve 'New Future' adlı iki dev petrol tankerinin boğazdan ayrılmayı başardığı bildirildi. Saat 17.00 itibarıyla bölgedeki tüm gemi trafiği ABD Donanması'nın kontrolü altına girdi.

Grup adına konuşan İlahiyat Fakültesi öğrencisi Abdüsselam Yakut, bölgedeki gerilimin giderek genişlediğini ifade etti. Yakut, çatışmaların yalnızca Filistin ile sınırlı kalmadığını belirterek, Orta Doğu'nun farklı noktalarında da sivillerin hedef alındığını ve istikrarsızlığın derinleştiğini dile getirdi. Gazze'de süren ablukanın, halkın temel ihtiyaçlara erişimini zorlaştırdığını vurgulayan Yakut, uluslararası kamuoyunun daha etkin adımlar atması gerektiğini söyledi.

Filistinli tutuklularla ilgili alınan kararların da kabul edilemez olduğunu ifade eden Yakut, bu durumun insan hakları açısından ciddi ihlaller barındırdığını kaydetti.

Açıklamada ayrıca, 2010 yılında düzenlenen Mavi Marmara seferine de atıfta bulunularak, benzer insani yardım girişimlerinin sürdüğü belirtildi. Bu kapsamda, 'Sumud Filosu' adı verilen yeni organizasyonun 12 Nisan 2026'da İspanya ve İtalya'dan hareket edeceği bilgisi paylaşıldı.

Öğrenciler, söz konusu girişimin amacının Gazze'ye insani yardım ulaştırmak ve bölgede yaşananlara dikkat çekmek olduğunu ifade ederken, üniversite gençliğini de bu sürece destek vermeye davet etti.
Basın açıklaması, yapılan temennilerin ardından sona erdi.

ABD Başkanı, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini ifade ederek, 'İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır.' ifadelerini kullandı.

'Kilitli kapılar sessiz infazlar' sloganıyla gerçekleştirilen etkinlikte 7'den 70'e binlerce kişi, eski İl Milli Eğitim Müdürlüğü önünde bir araya geldi. Toplanan kalabalık, tekbirler ve sloganlar eşliğinde yürüyüşe geçerek Kernek Karagözlüler Camii bahçesine kadar ilerledi. Kur'an-ı Kerim tilavetinin ardından, Kudüs Kardeşlik Platformu adına basın açıklamasını Hüseyin Söylemez okudu.

Basın açıklamasına Maide süresinin 51'inci ayeti ile başlayan Söylemez, ''Ey iman edenler! Yahudileri ve Hristiyanları dost edinmeyin, onlar birbirinin dostudurlar. Sizden kim onları dost edinirse şüphesiz o da onlardandır. Allah zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.' İlk kıblemizin bu mahzun günlerinde, coğrafyamızı kana bulamak isteyen katil sürülerine karşı Kernek Meydanı'ndan harekete geçen kıymetli dostlar! Malatya'nın Kudüs'le, Gazze'yle, Tahran'la, Bağdat'la, Şam'la kardeş olduğunu gönüllerine nakşeden Ümmet bilinçli kardeşlerim! Mescidi Aksa'nın mazlumların ve Müslümanların sesini, yıllardır yılmadan bir çığlık gibi haykıran vicdan sahipleri! Ümmet coğrafyası ateş çemberinde, siyonist israil ve işbirlikçisi ABD bölgemizi yakıp yıkmaya devam ediyor. Çocuklar, kadınlar ve masumlar gözlerimizin önünde her gün katlediliyor. Bizlere evlerimizde oturmak yakışmaz. İşte bugün, zalime karşı mazlum kardeşlerimizin yanında olduğumuzu haykırmak, tüm dünyada bu zalimleri lanetlemek ve zulmün durdurulmasını da bizleri yönetenlerden istemek için bir araya geldik.' dedi.

Bölgede yürütülen kirli senaryoları, zulmü ve katliamları lanetlediklerini belirten Söylemez, 'Bölge halklarının iradesini yok sayan, sınırları kanla yeniden çizmeyi hedefleyen hiçbir askeri girişimi, işgali ya da saldırıyı kabul etmiyoruz. Kendi topraklarımızda hem işgalci israili hem de bölgeyi kaos bataklığına çeviren Amerikan askeri varlığını reddediyoruz.' ifadelerini kullandı.

Söylemez, 'Bugün İslam ülkelerinin yöneticileri, ülkelerinin geleceğini ve tam bağımsızlığını düşünüyorlar ise ABD ve israile karşı Şehid Yahya Sinvar'ın başlattığı direniş destanına destek vermek zorundadırlar. Sessizlik, sonu olamayan bir çukurdur. İnsanlığın ortak düşmanı olan ABD ve İsrail şer ittifakı, kendimizle ilgili tüm değerleri bir kenara koymadan, onların kulu, kölesi ve gönüllü askerî olmadan bizlerden razı olmayacaklardır. Ey İslam devletlerinin liderleri! bu sizin için utanç vericidir.' dedi.

Gazze'de saldırganlık devam ederken israilin Kudüs'te boş durmadığını ve İlk kıblemiz Mescid-i Aksa'yı tüm Ramazan ayı boyunca ibadetlere kapalı tuttuğunu anımsatan Söylemez, 'Batı Şeria'daki Filistinlilere karşı cinayetler ve işkenceler artarken İslam'ın sembolü Mescid-i Aksa'nın yıkılması tehdidiyle karşı karşıyayız. Kendi kutsal meknımıza giriş hakkımız, işgalci rejimin insafına ve uydurma bahanelerine terk edilemez. Müslümanların inanç özgürlüğü ayaklar altına alınamaz.' ifadelerini kullandı.

Kudüs'ün kapılarına vurulan her kilitin, bölgedeki barışa vurulmuş bir darbe olduğuna vurgu yapan Söylemez, 'Aksa'nın mahzun bırakılmasına sessiz kalmayacağımızı, bu kutsal meknın özgürlüğünün tüm coğrafyanın özgürlüğü olduğunu bir kez daha haykırıyoruz. Buradan yetkilere sesleniyoruz. Mescid-i Aksamız ibadete açılana kadar ülkemizdeki bütün sinagog ve kiliseler ibadete kapatılmalıdır. Hıristiyan liderler, devreye girip Kudüs'teki kiliselerini açtı. Siz neden sesinizi daha çok yükseltmiyorsunuz. Yoksa kınamaya mı devam edeceksiniz. Eğer Mescid-i Aksa yıkılır ve ibadete açılmazsa İslam ümmetinin tarihinde kara bir leke olarak kalacaktır.' dedi.

Söylemez, açıklamayı şu sözlerle sürdürdü: 'Şunu çok iyi bilmeliyiz ki; israil kurulduğu günden bugüne, arkasındaki küresel siyonist lobinin desteğiyle sadece Filistin'i değil, tüm coğrafyamızı ve hatta dünyayı bir kan gölüne çevirmeyi hedeflemiştir. Bu lobi, siyasi ve ekonomik gücünü kullanarak halkların iradesini ipotek altına almakta, sınırları kanla çizmektedir. Eğer bugün Gazze'de, Lübnan'da ve en son olarak İran'da sergilenen bu vahşete ve hukuk tanımazlığa karşı yekvücut olarak durmazsak; bugün Filistin'de yükselen o soykırım ateşi yarın mutlaka bizim de kapımızı çalacaktır. Bu bir beka meselesidir; ya hep beraber bu zulme dur diyeceğiz ya da bu ateşin hepimizi kuşatmasına seyirci kalarak utancı yüzümüzde bir leke olarak taşıyacağız.'

Söylemez, 'Filistinli mahkumların asılmasına sessiz mi kalacağız? Bugün siyonist terör şebekesi 7 Ekim'de Gazze topraklarında başlattığı soykırım ve katliamlarını 2,5 yıldır devam ettiriyor. Gazze'de bittiği ve ateşkese girdiği düşünülen soykırım ve katliam süreci ateşkes sürecinin garantör olduğu iddiasındaki Müslüman devletlerin pasifliğinin bir sonucu olarak hiç bitmeden devam ediyor. Son günlerde Gazze'de siyonist caniliğin 7 Ekim sürecindeki hızıyla devam ettiğini görmekteyiz. Gazze'de siviller ve toplu olarak yaşadıkları yerler bombalamaya çocuk kadın ve yaşlılar katledilmeye devam ediyor.' dedi.

'Şimdi de katil israil Filistinli esirleri idam edecek. Ey İslam ülkelerinin liderleri neredesiniz?' diye soran Söylemez, 'Küresel vahşi Epstein çetesi boş durmuyor. Yüz yıla yakındır mazlumların kanını içen, küçük çocukları korkunç şekilde katleden bu çete, bugün de; Filistin esirleri idam etmek için hazırlık yapmaktadır. Maalesef yine herkes ölüm sessizliğine gömülmüştür.' ifadelerini kullandı.

Söylemez, son olarak şunları kaydetti: 'Şunu iyi bilmeliyiz ki Filistin esirleri için şehadet bir kurtuluş olacaktır; ama bizim için bir zillet ve utanç kaynağı olacaktır. Amerika'yı ve israili gözünde büyütenler unutmayın bizim Rabbimiz en büyüktür. Ve sadece zalimlere mühlet vermektedir. Zamanı geldiğinde göz açıp kapayana kadar iktidarlarını yerle bir edecektir. Sessizliğin suça ortaklık olduğu bu kritik zamanda, zulme karşı duruşumuzu meydanlara taşımak için ayağa kalkıyoruz. Malatya Kudüs Kardeşlik Platformu ve vicdan sahibi insanlar olarak; bölgedeki işgale, kutsallarımıza yönelik saldırılara ve emperyalist sömürüye karşı olan tüm halkımızı da zalimlere karşı durmaya ve meydanlara inmeye davet ediyoruz. Soykırıma karşı tek ses, tek yürek olmak; kardeşlerimizin yalnız olmadığını göstermek için tüm vicdan sahiplerini bu onurlu direnişe omuz vermeye davet ediyoruz.'

Etkinlik, imam hatip Ahmet Turan Akın'ın yaptığı duanın ardından sona erdi.

Ancak protesto yürüyüşü, Karahan Geçidi yol ayrımında jandarma ekipleri tarafından durduruldu. Güvenlik güçlerinin yürüyüşe izin vermemesi üzerine grup, basın açıklamasını burada gerçekleştirdi.

Platform adına yapılan açıklamalarda, üssün bölge halkının itirazlarına rağmen kurulduğu vurgulandı. EMEP Malatya İl Başkanı Şerif Demirel ve EMEP Genel Başkan Yardımcısı Levent Tüzel yaptıkları konuşmalarda Kürecik Üssü'ne yönelik eleştirilerini dile getirdi.

Barış Yıldız ise konuşmasında, Kürecik'te bulunan radar üssünün Malatya halkının güvenliği açısından endişe oluşturduğunu ifade etti. NATO'nun bölgede barış misyonu üstlenmediğini savunan Yıldız, üssün varlığına karşı olduklarını belirtti.

Ortadoğu'da yaşanan çatışmalara da değinen Yıldız, 'Gazze vurulurken, İran vurulurken; barış gücüne ait olduğu iddia edilen bu kalkanın mazlumları değil, zalimleri koruduğunu açıkça görüyoruz' ifadelerini kullandı.
Bölge halklarına yönelik vicdani sorumluluk çağrısında bulunan Yıldız, emperyalist müdahalelere karşı olduklarını vurgulayarak, 'Bugün İran için buradayız, Gazze için buradayız. Emperyalizme karşı durmak, katil İsrail'e karşı durmak, Amerikan emperyalizmine karşı durmak için buradayız' dedi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın onay vermesi halinde nakledilen askerlerin İran'da haftalarca sürebilecek kara harekatı kapsamında konuşlandırılacağı belirtiliyor.

Yetkililer, bu planla ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının ilk dört haftasına kıyasla çok daha riskli bir aşamaya geçileceğine dikkati çekiyor. Planın, Amerikan birlikleri için önceki döneme kıyasla ciddi tehlikeler barındırabileceği ifade ediliyor.

Operasyon kapsamında ABD askerlerinin İran'a ait insansız hava araçları (İHA), füze sistemleri, kara saldırıları ve el yapımı patlayıcılar gibi çeşitli tehditlerle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
Olası kara harekatının tam ölçekli işgal niteliği taşımayacağını dile getiren yetkililer, saldırıların Özel Harekat kuvvetleri ile konvansiyonel piyade birliklerinin eş güdümlü yürüteceği nokta operasyonlardan oluşacağını ifade etti.

Yetkililer, ayrıca İran'ın Basra Körfezi'ndeki önemli petrol ihracat merkezlerinden Hark Adası'nın kontrol altına alınması ve Hürmüz Boğazı yakınındaki bölgelerde gemileri hedef alabilecek silahların imha edilmesinin de değerlendirildiğini belirtti.

Saldırıda 1 kişi hayatını kaybetti, yaralananlar oldu. Yaralılar, Şifa Hastanesi'ne nakledildi.

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda 72 bin 253 kişi hayatını kaybetti, 171 bin 912 kişi yaralandı.

Fransa'da belediye meclis üyesi adayları farklı parti ve ittifakların sunduğu listeler halinde seçimlere katılıyor.

Seçimlerin ikinci turu kapsamında, henüz belediye başkanı seçilmeyen yaklaşık 1500 belediyede seçim düzenleniyor.

İkinci turda 4 bin 355 listede yaklaşık 124 bin aday yarışıyor.

Yerel seçimlerin ikinci turunda belediyelerde en yüksek oy oranına sahip olan liste, belediye meclisinin sandalyelerinin yarısını kazanıyor.

Geriye kalan sandalyeler ise aynı belediye için yarışan ve oyların yüzde 5'ten fazlasını alan tüm listelerin oy oranlarına orantılı olarak dağıtılıyor.

Yerel seçimlerin ilk turu 15 Mart'ta düzenlenmişti.

Saldırıda şu ana kadar 12 kişinin hayatını kaybettiği, 112 kişinin de yaralandığı kaydedildi. İran Tabipler Birliği: ABD-İsrail saldırılarında 28 Şubat'tan bu yana İran'da 20 hastane zarar gördü.

İran Tabipler Birliği Başkanı Muhammed Reiszade, ABD-İsrail saldırılarında 28 Şubat'tan bu yana ülkede en az 20 hastane ve sağlık merkezinin zarar gördüğünü açıkladı.

İran basınına göre, Reiszade, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarında hasar gören hastanelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Reiszade, ABD-İsrail saldırılarında 28 Şubat'tan bu yana İran'da en az 20 hastane ve sağlık merkezinin zarar gördüğünü belirtti.
Özellikle Gandi Hastanesi'nin tamamen kullanılamaz hale geldiğini aktaran Reiszade, şu ana kadar 18 sağlık personelinin de saldırılarda hayatını kaybettiğini kaydetti.

Cami bahçesinde Kur'an-ı Kerim tilaveti ile başlayan program, Kudüs Kardeşlik Platformu adına Bilal Karaduman'ın okuduğu basın açıklaması ile devam etti.

Kudüs Kardeşlik Platformu adına konuşan Bilal Karaduman, Kudüs, Mescid-i Aksa ve Gazze'de yaşananlara dikkat çekmek için bir araya geldiklerini belirterek, 'Bugün burada, sadece bir bölgenin değil, tüm insanlığın vicdan durağı olan Kudüs, Mescid-i Aksa ve Gazze'de yaşanan soykırıma dur demek; bu beldeleri elde etme adına siyonist yayılmacılığın küresel barışı nasıl bir uçuruma sürüklediğine dikkat çekmek ve İslam coğrafyasının dört bir yanında yakılan fitne ateşine karşı vahdeti haykırmak için toplanmış bulunmaktayız.' dedi.

israil'in Gazze'de başlattığı ve Lübnan, Suriye, Yemen ile İran'a yayılan çatışma sürecinin bir güvenlik meselesi olmadığını ifade eden Karaduman, 'Bu, Arz-ı Mev'ud hezeyanıyla bölge ülkelerini zayıflatma, parçalama ve köleleştirme operasyonudur. Siyonist akıl, kendi güvenliğini komşu ülkelerin yıkımında aramakta, attığı her adımda dünya barışının altına dinamit döşemektedir. Bu saldırganlık, 'israil'in güvenliği' bahanesi altında bütün bölgeyi dizayn etmeyi hedefleyen emperyal bir projeye dönüşmüş ve dünya barışını doğrudan tehdit eden bir boyuta ulaşmıştır.' ifadelerini kullandı.

Yaşananların yalnızca Filistin ile sınırlı olmadığını dile getiren Karaduman, 'Şurası açıktır ki mesele sadece Filistin meselesi değildir. Asıl mesele İslam coğrafyasının tüm direniş hatlarını kırmayı hedeflemektedir. Bugün Ortadoğu, modern dünyanın gözleri önünde sistematik bir yok etme operasyonuna sahne olmaktadır. Sadece sınırların değil, vicdanların da tarumar edildiği bu süreçte Gazze ve Kudüs'e sahip olma adına Lübnan, Suriye, Yemen ve İran küresel şer odaklarının hedef tahtasına oturtulmuştur.' diye konuştu.

Kudüs'ün siyonist işgal altında kimliksizleştirilmeye çalışıldığını belirten Karaduman, 'Müslümanların ilk kıblesi Kudüs, siyonist işgalin pençesinde kimliksizleştirilmeye çalışılırken İsrail'in başlattığı saldırılarla Gazze tarihin en büyük toplu mezarlığına dönüştürülmüştür. Bu, sadece bir toprak kavgası değil bir inancın ve halkın kökünü kazıma girişimidir.' dedi.

Karaduman, bölgedeki kaosun arkasında Amerika ve israil'in bulunduğunu belirterek, 'Gazze'de taş üstünde taş bırakmayan, Kudüs'ün mahremiyetini çiğneyen bu terör mekanizmasının lokomotifi olan Amerika ve İsrail ikilisinin bölgedeki yayılmacı emelleri, bölgedeki kaosun ana kaynağıdır. Suriye'de yıllardır süren ve milyonlarca insanı yerinden eden savaş emperyalist güçlerin bölgeyi parçalama planlarının bir parçasıdır.' dedi.

Bölgedeki diğer ülkelerde yaşanan gelişmelere de değinen Karaduman, 'Lübnan, İsrail'in pervasız hava saldırıları ve ekonomik ambargolarla dize getirilmeye çalışılmakta, bir halkın geleceği sistematik olarak çalınmaktadır. Yemen ise Amerika destekli operasyonlar ve bitmek bilmeyen ambargolar nedeniyle yüzyılın en büyük insani dramını yaşamaktadır. Çocukların açlıktan öldüğü, salgın hastalıkların pençesinde kıvranan bir halk küresel güçlerin hakimiyet savaşlarına kurban edilmektedir.' ifadelerini kullandı.

İran'ın da hedef alındığını belirten Karaduman, 'Emperyalist güçler ve onların bölgedeki karakolu olan İsrail, bugün İran'ı doğrudan hedef alarak bölgesel bir savaşı tetiklemekten çekinmemekte, bölgeyi topyekûn bir yangın yerine çevirmekten çekinmemektedir. Dünya şunu çok iyi bilmelidir ki bu yangın bölgeyle sınırlı kalmayacak kendilerine de sıçrayacaktır.' dedi.

Uluslararası hukukun hiçe sayıldığını dile getiren Karaduman, 'Amerika ve İsrail ikilisi uluslararası hukuku ayaklar altına alarak dünyayı bir 'şeytan kanunu' düzenine sürüklemektedir. Okulları, hastaneleri ve mülteci kamplarını vuran bu saldırganlık küresel enerji hatlarını tehdit etmekte, dünya ekonomisini telafisi güç krizlere sürüklemekte ve üçüncü dünya savaşı riskini her geçen gün daha gerçekçi bir tehdit haline getirmektedir.' şeklinde konuştu.

Karaduman, açıklamasında İngiltere'nin rolüne de değinerek, 'Tarih bize bir kez daha göstermiştir ki 'küfür tek bir millettir'. Bu şer ittifakının içinde Amerika ön plana çıksa da İsrail'in arkasındaki en büyük destekçilerden biri de tarih sahnesindeki 'fitneci' rolünü yeniden üstlenmiş olan İngiltere'dir. Dün Filistin'i siyonistlere teslim eden Balfour Deklarasyonu'nun mimarı olan bu kirli zihniyet bugün de Gazze'de ve bölgede dökülen her damla kanda pay sahibidir.' dedi.

Zulüm karşısında sessiz kalmanın zalimin safında yer almak anlamına geldiğini vurgulayan Karaduman, 'Batılı güçler ve siyonist akıl İslam coğrafyasını zayıflatmak için tek bir vücut gibi hareket etmektedir. Emperyalist güçler kendi aralarındaki ihtilafları bir kenara bırakıp İslam coğrafyasına karşı birleşmişken Müslümanlara düşen görev kendi aralarındaki ihtilafları bir kenara bırakmak ve ümmet bilincini yeniden güçlendirmektir.' dedi.

Dünya Kudüs Günü vesilesiyle çağrıda bulunan Karaduman, 'Bu milletin bağrına saplanan Kürecik'teki radar üssünün açıktan İsrail'i koruduğu bilinen bir gerçek iken Patriotların getirilmesi ile ilgili de endişemizi giderecek bir açıklama beklenmektedir. Zulme sessiz kalmayın, işgale karşı sesinizi yükseltin, mazlumların yanında durun.' ifadelerini kullandı.

Karaduman, Müslümanlara birlik ve dayanışma çağrısında bulunarak, 'Mezhebi ve siyasi ayrılıklar siyonist kurşunlardan daha yıkıcıdır. Tek yürek ve tek bilek olma vaktidir. Gazze'den Lübnan'a, Yemen'den İran'a kadar saldırı altındaki tüm mazlum halklarla dayanışma içinde olunmalı, siyonizme ve onun en büyük destekçileri olan ABD, İsrail ve İngiltere'ye yönelik etkili ve sürdürülebilir bir ekonomik boykot uygulanmalıdır.' dedi.

Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın özgürlüğünün insanlığın ortak meselesi olduğunu vurgulayan Karaduman, 'Gazze'de yaşanan insanlık dramı, Mescid-i Aksa'ya yönelik baskınlar ve Kudüs'te yürütülen demografik ve siyasi değişim politikaları yalnızca Filistin halkının değil bütün dünyanın vicdanını yaralamaktadır. Kudüs'te adalet sağlanmadan dünya barışının kalıcı olması mümkün değildir.' diye konuştu.

Açıklamasının sonunda Karaduman, 'Kudüs özgür olmalıdır. Mescid-i Aksa özgür olmalıdır. Filistin özgür olmalıdır. Kudüs sadece bir şehir değil bir imandır, Mescid-i Aksa sadece bir cami değil bir davadır. Siyonizm ve emperyalizmin bu topraklardan sökülüp atılması için tek çare ümmetin vahdetidir. Bizler haksızlık karşısında susan dilsiz şeytanlar olmayacağız. Kudüs'ün özgürlüğü insanlığın özgürlüğüdür.' ifadelerini kullandı.

Program Dr. Öğretim Üyesi Hüseyin Polat'ın yaptığı duanın ardından sona erdi.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, İncirlik Üssü'ne doğru yöneldiği öne sürülen ve füze olduğu iddia edilen bir cismin havada imha edildiği ileri sürüldü. Siren sesleriyle uyanan bazı vatandaşlar, gökyüzünde ilerleyen cismi cep telefonlarıyla kaydetti.

Kentte bir süre itfaiye ve güvenlik güçlerine ait araçların siren seslerinin de duyulduğu bildirildi. Vatandaşların paylaştığı farklı görüntülerde ise füze olduğu ileri sürülen cismin İncirlik Üssü yönüne doğru ilerlediği görülüyor.

Olayla ilgili resmi makamlardan henüz herhangi bir açıklama yapılmadı.

Her yıl Ramazanın son günlerinde on binlerce Müslüman, Kadir Gecesi'ni idrak etmek ve gece namazlarını kılmak için Mescid-i Aksa ve İbrahim Camii'ne akın ediyordu. Ancak bu yıl uygulanan askeri kısıtlamalar, kontrol noktaları ve kapatmalar nedeniyle Filistinlilerin bu mabetlere ulaşması büyük ölçüde engellendi.

Kudüs meseleleri üzerine çalışan araştırmacı Hasan Hater, siyonist rejimin Kudüs'e yönelik askeri kısıtlamalarının binlerce Müslümanın Ramazanın son on gününde Mescid-i Aksa'da ibadet etmesini engelleyeceğini söyledi.

Hater, Kudüs'ün girişlerinde ve Eski Şehir çevresinde sıkı askeri önlemler alındığını belirterek Mescid-i Aksa'nın fiilen kapatıldığını ifade etti. Bu durumun, Müslümanların özellikle Ramazanın son günlerinde yerine getirmeye büyük önem verdiği itikaf ve gece ibadetlerini aksattığını dile getirdi.

Hater, Mescid-i Aksa'nın her yıl Ramazanın son on gününde Filistin'in farklı bölgelerinden gelen on binlerce Müslümanın buluşma noktası olduğunu hatırlatarak bu yıl yaşananların işgalcilerin mabed üzerindeki İslami varlığı sınırlamaya yönelik politikalarının bir parçası olduğunu söyledi.

El Halil'deki İbrahim Camii Müdürü Hafzi Ebu Senine de işgalcilerin son günlerde caminin kapılarını kapattığını ve Müslümanların girişini engellediğini açıkladı.

Ebu Senine, işgalcilerin cami çevresinde ve eski şehir bölgesinde askeri varlığını artırdığını, bunun da Ramazan ibadetlerinin fiilen engellenmesine yol açtığını ifade etti.

Her yıl Ramazanın son günlerinde El Halil ve Batı Şeria'nın farklı şehirlerinden binlerce Müslüman İbrahim Camii'ne akın ediyordu. Ancak bu yıl uygulanan kısıtlamalar nedeniyle birçok Filistinli kutsal mabede ulaşamıyor.

Ebu Senine ayrıca İslami vakıf görevlilerinin de camiye ulaşmakta ciddi zorluklar yaşadığını ve dini hizmetlerin aksadığını belirtti.

Filistinli yetkililer, Ramazanın son günlerinde İbrahim Camii'nin kapatılmasının Müslümanların ibadet özgürlüğüne açık bir saldırı olduğunu vurguladı.

Yetkililer, uluslararası kurumlara ve insan hakları kuruluşlarına çağrıda bulunarak siyonist rejimin kutsal meknlara yönelik bu uygulamalarına karşı acil müdahale edilmesini istedi.

Dinç, 'Her zaman rutin olarak yaptığımız gibi ziyaretlerimizi gerçekleştirmeye devam ediyoruz. Tabi gündemde gerçekten çok yoğun konular var. Özellikle 3 yıla yakın bir süredir Gazze'de bir soykırım var. Kadın, çocuk, sivil demeden işgalci israil tarafından katlediliyorlar. Daha doğrusu 7 Ekim Aksa Tufanı'ndan önce de maalesef her Ramazan ayında Kudüs'te, Gazze'de bu soykırımlar gerçekleşiyordu. Ancak 3 yıla yakın bir süredir aralıksız bir şekilde Gazze'de soykırım devam ediyor.' dedi.

Soykırımın arkasında küresel güçlerin bulunduğunu ifade eden Dinç, 'Bu soykırımı yürüten işgalci israilin dayandığı güç, hiç şüphesiz haydut küresel siyonizmin taşıyıcısı olan ve arkada destek veren ABD'dir. Ve maalesef bu kez İran'a saldırı gerçekleştirdi. Tabi aslında bunların amacı bölge ülkelerini, İslam ülkelerini istikrarsızlaştırmak istiyorlar ve sürekli burada kendi çıkarları için kendi hegemonyaları için Müslümanları katlediyorlar ve çıkan feryatlar ya Kürtçe ya Türkçe ya Farsça ya da Arapça'dır. Müslümanların kullandığı dillerde feryatlar yükseliyor.' ifadelerini kullandı.

İslam ülkelerinin birlik içinde hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Dinç, 'Bu süreçte biz şunu söylüyoruz. İslam ümmeti ve İslam ülkeleri farklılıklarını bir tarafa bırakıp asıl düşman olan siyonizme, küresel emperyalizme karşı net bir duruş sergilemeleri gerekiyor. Bugün İslam ülkelerinde bulunan ABD'nin üsleri aslında birer terör yuvası olduğu unutulmamalıdır. Ne ABD'nin üslerinden, ne de silahlarından asla hiç kimseye fayda gelmeyecektir. Bundan dolayı biz burada da çağrımızı yineliyoruz. Diyoruz ki bu üsler derhal kapatılmalıdır. Bu üsler sadece Amerika'nın çıkarlarına hizmet edecektir.' şeklinde konuştu.

ABD'nin Müslümanlar arasında ayrım yapmadığını dile getiren Dinç, 'Hiç unutulmasın ki ABD için ne Sünni, ne Şii fark etmez. Onlar Müslümanları hedef almışlar ve Müslümanları katlediyorlar. Bugün aramızda ihtilaflar varsa dahi bunların konuşulacağı gün değildir diyoruz. İnşallah bu vesileyle küresel siyonizmin yeryüzünde kalıntıları kalmaz duasını ediyoruz. Ramazanımız bu kardeşliğimizin birliğini sağlamasını diliyoruz. İnşallah bu yönüyle tekrardan Ramazanınız mübarek olsun.' dedi.

İran'a yönelik saldırılara da değinen Dinç, 'Biraz önce de ifade ettiğim gibi Amerika için Şii, Sünni fark etmez. Onlar biz Müslümanları hedef alıyorlar. 165 masum kız katledildi İran'da. Bu çocukların ne suçu vardı? Eğer bunlar sorgulanmıyorsa, bu konuda bu masum insanlar katledilirken hl konu farklı tarafa çekiliyorsa bu net bilinsin ki ABD'nin, işgalci israilin işine yarayan bir durumdur.' ifadelerini kullandı.

ABD'nin saldırılarında sivillerin hedef alındığını belirten Dinç, 'Ve şunu da söyleyeyim. ABD bu 165 masum kızı katlederken 'Biz bunları yanlışlıkla katlettik. Fark etmemiştik. Böyle çocuk olduğunu bilmiyorduk.' demediler. Çünkü bilerek katlediyorlar. Çocuk katletmek onlar için bir stratejidir.' dedi.

İslam ülkelerinin birlikte hareket etmesi gerektiğini ifade eden Dinç, 'Bundan dolayı bugün bize düşen, İslam ülkelerine, Müslümanlara düşen birlikte hareket etmektir. Gücünü birleştirmektir. Bilgisini birleştirip bu küresel siyonizme karşı mücadele etmeleri gerekir diye ifade etmek istiyorum.' şeklinde konuştu.

Dinç ayrıca, işgalci israilde gönüllü askerlik yapan ve Filistin'deki saldırılara katılan çifte vatandaşlarla ilgili Meclis'e kanun teklifi sunduklarını belirterek, 'Biz işgalci israilde gönüllü askerlik yapan, bu konuda Filistin'de katliama karışan, soykırıma karışan çifte vatandaşlarla ilgili bir kanun teklifimizi Meclise sunduk ta 2023'ten beri. Kanun teklifi Meclis'te kabul edilmesine rağmen halen kanunlaşmayı bekliyor.' dedi.

Bu kişilerin yargılanması gerektiğini belirten Dinç, 'Bu yönüyle bu işgalci israilin eğer oradan soykırıma karışıp bizim ülkemize gelenler varsa bunlar derhal tutuklanıp bunların yargılanması lazım ve bunların hak ettiği cezaya çarptırılması gerekiyor.' ifadelerini kullandı.

Gazze'de uzun süredir devam eden saldırılara da dikkat çeken Dinç, '3 yıla yakın bir süredir gözlerimizin önünde soykırım işleyen, kadın, çocuk, sivil demeden katliam gerçekleştiren, hiçbir ilke, hukuk, adalet, ahlak tanımayan bu canilere karşı aslında bizim de tedbirlerimizi alıp hiç unutmamamız gerekiyor ki bunlar bizim ülkemizde, bizim memleketimizde asla ama asla uslu bir şekilde duracak bir halk değildir. Bunlar gideceği her yere fitne götürüyorlar. Gideceği her yere kan, gözyaşı ve katliam götürüyorlar. Bunu da unutmamak gerekir.' dedi.

11 ayın sultanı ramazanın Müslümanlarla birlikte tüm insanlığa barış, huzur ve esenlik getirmesini dileyen Erdoğan, 'Bu mübarek günlerin Filistinli kardeşlerimiz başta olmak üzere huzura hasret tüm coğrafyalarda barışa vesile olmasını, çölleşmiş ve çoraklaşmış gönülleri rahmet bulutlarıyla yeşertmesini canıgönülden temenni ediyorum.' diye konuştu.

Ramazanın derin mesajlarına daha çok ihtiyaç duyulan, barış ve dayanışma çağrılarına en fazla kulak verilmesi gereken bir dönemde olunduğunu vurgulayan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bizler bu dostluk ve kardeşlik sofrasında iftarımızı ederken, bölgemizde ve dünyada son derece vahim hadiseler vuku buluyor. Gazze'de 10 Ekim'de imzalanan mutabakata rağmen sahadaki insani trajedi halen devam ediyor. İnsani yardım girişlerinde sıkıntılar yaşanırken, İsrail sistematik saldırılarıyla Gazze halkını terörize etmeyi sürdürüyor. Sadece son 5 ayda 640'ın üzerinde Gazzeli, İsrail saldırılarında şehit oldu. 2 bine yakın masum insan yaralandı. Geçen ayki arazi tesciline dair kararda olduğu gibi İsrail hükümetinin işgal ve istila politikasından Batı Şeria da payını alıyor. 7 Ekim 2023'ten bu yana Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te 1120'den fazla Filistinli katledilmiş, 12 bine yakın Filistinli ise yaralanmıştır. Ağır baskı altında tutulan Batı Şeria'da yargısız infazlar, işgaller, yıkımlar ve zorla yerinden edilmeler artarak devam ediyor. İsrail uluslararası toplumun dikkatinin Gazze'den başka yerlere kaymasını fırsat bilerek iki devletli çözüm yolunu tamamen dinamitleme peşindedir. Netanyahu yönetimi 10 Ekim'de imzalanan deklarasyondan bugüne kadar yürüttüğü hukuk dışı ve yayılmacı politikalarla barış istemediğini, çözümden yana olmadığını bir kez daha göstermiştir.'

Erdoğan, Türkiye'nin dün olduğu gibi bugün de kardeş Filistin halkının yanında olduğunu dile getirerek, Türkiye'nin Gazzeli mazlumlara maddi manevi tüm desteğini vermeye devam edeceğini vurguladı.

Bölgede yaşanan gelişmelere 28 Şubat itibarıyla İran'a yönelik saldırıların da eklendiğini anımsatan Erdoğan, '10 günü geride kalan saldırılarda şimdiye kadar içinde 300'ü aşkın masum çocuğun da olduğu 1500'e yakın İranlı hayatını kaybetti. İran kaynaklı füze ve dron saldırılarına paralel olarak gerilim tırmandı ve kısa sürede tüm bölgenin istikrarını tehdit eder boyutlara ulaştı.' dedi.
Erdoğan, karşılıklı misillemelerle hem can kayıplarının hem yıkımın hem de krizin ekonomik maliyetinin asimetrik şekilde arttığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Şu bir gerçek ki savaş uzadıkça maalesef tablo daha da kötüleşecektir. Bilhassa yeni maceralara girişmenin faturasını sadece çatışan taraflar değil, tüm bölgemiz hatta Avrupa ve Asya dahil tüm dünya ödeyecektir. Son yarım asırda Orta Doğu'da dış müdahalelerin ve jeopolitik mühendislik girişimlerinin nelere yol açtığına, geride nasıl büyük bir siyasi, sosyal ve ekonomik enkaz bıraktığına defalarca şahit olduk. Türkiye olarak biz bölgemizin aynı acıları tekrar yaşamasını istemiyoruz. Orta Doğu coğrafyasının tıpkı bir asır evvel olduğu gibi yeniden ameliyata alınmasını, ameliyat masasına tekrar yatırılmasını kabul etmiyoruz. Şunun da altını burada önemle çizmek istiyorum. Türkiye'nin dış politikası salt çıkar odaklı değil, aynı zamanda değer odaklıdır. Nerede olursa olsun adil bir barışın kaybedeninin olmayacağına inanıyoruz.'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 5. yılına giren Rusya-Ukrayna Savaşı'nın adil ve sürdürülebilir bir barış anlaşmasıyla sona erdirilmesini savunduklarını anımsatarak, şu ifadeleri kullandı:

'Bugün de aynı anlayışla ilk günden itibaren tavrımızı açıkça ortaya koyduk. Hava saldırılarının İran'ın egemenliğini ihlal ettiğini, uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve tarafımızca esefle karşılandığını belirttik. Aynı zamanda İran'ın başta can Azerbaycan ve Körfez ülkeleri olmak üzere kardeş ülkeleri hedef alan saldırılarını asla tasvip etmediğimizi, bunun yanlış olduğunu, ortak acıları büyütmekten, kardeşler arasına husumet tohumları ekmekten başka hiçbir işe yaramayacağını da açık açık ifade ettik.'
Geçen hafta ve bugün Türkiye'ye doğru gelen balistik unsurların vakitlice etkisiz hale getirildiğini, İran tarafına gerekli uyarıların çok net şekilde iletildiğini belirten Erdoğan, şöyle devam etti:

'Yine bu süreçte tansiyonun düşürülmesi, akan kanın durdurulması, diyalog kapısının açılması için yoğun gayret gösterdik. İlkeli ve diplomasiyi önceleyen tutumumuzu halen koruyoruz. Karşımızdaki manzara ne kadar ümit kırıcı olursa olsun, biz umutsuz değiliz. Bölgesel istikrarı tehdit eden, geleceğimizi ve gelecek nesilleri tehdit eden her soruna onurlu bir çözüm yolunun bulunabileceğine inanıyoruz. Yeni bir müzakere süreci mümkündür. Hatta olmalıdır.
Sizleri de vesile kılarak bugün bir kez daha savaşın bölgemizde daha fazla yayılmadan bir an evvel sona erdirilmesi gerektiğinin altını tekrar çiziyorum. Çatışma, kaos, kriz ve istikrarsızlık ihraç etmeyi dış politikalarının merkezine yerleştirenlere inat, bizler bu coğrafyada barış ve refah iklimini tesis etmekte, bunun için mücadele etmekte, bu yolda sonuna kadar yürümekte kararlıyız. Değerli dostlar, elbette bu mücadelede başta bölge ülkeleri olmak üzere herkesin katkısına, desteğine ve yapıcı rolüne ihtiyacımız var. Sorunların çözümünde bölgesel sahiplenme kavramını işte bundan dolayı büyük bir hassasiyetle öne çıkarıyoruz.'

Güney Kafkasya'dan Ege'ye, Doğu Akdeniz'den Balkanlara, Afrika'dan Latin Amerika'ya uzanan karşılıklı saygı, eşitlik ve kazan-kazan anlayışıyla pozitif gündemi büyütmek arzusunda olduklarını belirten Erdoğan, altyapıya yaptıkları dev yatırımlar sayesinde Marmaray'dan Avrasya Tüneli'ne, Bakü-Tiflis-Kars'tan Mersin limanına kadar Avrupa ile Asya arasında çok modlu koridorlar inşa ettiklerini söyledi.

Osmangazi Köprüsü, İstanbul Havalimanı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve 1915 Çanakkale Köprüsü gibi mega projeleri hayata geçirdiklerini anımsatan Erdoğan, Asya ve Avrupa bağlantılarıyla modern İpek Yolu'nu canlandırdıklarını dile getirdi.

Türkiye'den geçerek önce Kafkaslara, oradan da Hazar Denizi'ni aşarak Türkmenistan ve Kazakistan'ı takiben Pekin'e ulaşan Hazar geçişli Doğu-Batı orta koridorunun İpek Yolu'nun ana omurgası olduğuna işaret eden Erdoğan, stratejik önemi bugünlerde daha iyi anlaşılan Kalkınma Yolu Projesi'nin ise bu girişimlerin tamamlayıcısı olduğunu vurguladı.

Erdoğan, bölgedeki diğer ülkelerin de desteğiyle hayata geçirilecek Kalkınma Yolu Projesi sayesinde gelecek dönemde daha geniş bir coğrafyayı birbirine bağlama imkanı bulacaklarının altını çizdi.

Geride bırakılan çeyrek asırda Türkiye'nin nice badireyi başarıyla atlattığını anımsatan Erdoğan, şunları kaydetti:

'6 Şubat asrın felaketinden kanlı terör eylemlerine, darbe teşebbüslerinden sokak olayları marifetiyle hükümeti devirme girişimlerine kadar nice imtihanı alnımızın akıyla verdik. Son olarak 27 Aralık'ta deprem bölgemizde inşa ettiğimiz 455 binden fazla afet konutunu, iş yerini ve köy evini vatandaşlarımıza teslim etmeyi başardık. Ekonomiden ticarete, turizmden savunma sanayine geniş bir yelpazede aynı başarı hikayelerine rastlamak mümkündür. Çok zorluk çektik, çok ter döktük. Hiç ummadığımız yerlerden, hiç beklenmedik engellerle karşılaştık ama hedeflerimizden hiçbir zaman kopmadık. Şüphesiz bunda son 23 yıldır bizden desteğini esirgemeyen, girdiğimiz her seçimde yanımızda duran, hükümetimize güvenerek emaneti bize tevdi eden aziz milletimizin yıkılmaz iradesi belirleyici olmuştur. Milletimizden aldığımız güçle yolumuza devam ediyoruz.'

Türkiye'nin bölgesinde adeta bir istikrar adası, mücavir coğrafyasında ise bir çekim merkezi olarak konumunu her geçen gün tahkim ettiğini belirten Erdoğan, savunma sanayinde son 23 yılda inşa ettikleri güçlü kapasite, sadece milli güvenlik açısından değil, aynı zamanda Avrupa'nın ve kardeş ülkelerin güvenliğini de teminat altına alan, sarsılmaz bir sütun işlevi gördüğünü vurguladı.

Böylesine kritik bir dönemde Türkiye'nin temmuz ayında ev sahipliği yapacağı NATO Zirvesi'nin barış ve istikrarın güçlenmesine vesile olacağına inandığını dile getiren Erdoğan, 'NATO Zirvesi'nin yanı sıra 2026 senesi Türk diplomasisi açısından müstesna zirvelere ev sahipliği yapacağımız bir yıl olacaktır. Türk Devletleri Teşkilatımızın Zirvesini ülkemizde gerçekleştireceğiz. Ayrıca iklim krizi ile mücadelede hayati kararların alınacağı COP31 Zirvesi'ni Türkiye'de düzenleyeceğiz.' diye konuştu.

Bugün insanlığın sürdürülemez üretim ve tüketim alışkanlıklarının dünyayı çevresel felakete sürüklediğini açıkça gözlemlediklerini kaydeden Erdoğan, eşi Emine Erdoğan'ın öncülüğünde başlattıkları 'Sıfır Atık' hareketinin küresel ölçekte benimsenen bir dönüşüm sürecine ilham verdiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu yaklaşımın bir diğer ayağını ise çağın en ağır küresel sınamalarından biri olan gıda güvenliğinin oluşturduğunu ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Yıllardır pek çok defa dile getirdiğim üzere biz, 'komşusu açken tok yatan bizden değildir' inancıyla yoğrulmuş bir kültüre sahibiz. Gıda ve Tarım Örgütü başta olmak üzere Birleşmiş Milletler kuruluşlarıyla yakın eşgüdüm içinde bu sorunun çözümü için aktif bir politika yürütüyoruz. Küresel gıda güvenliğine yönelik güçlü taahhüdümüzün bir neticesi olarak Sayın Mehdi Eker'i Gıda ve Tarım Teşkilatı Genel Direktörlüğü pozisyonu için aday gösterme kararı aldık. Temmuz 2027'de gerçekleştirilecek seçimlerde sizlerin temsil ettiği dost ve müttefik ülkelerin kıymetli desteklerini bekliyoruz.'

AA muhabiri, 'Deprem Haftası' dolayısıyla ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS) ve dünya genelinde deprem risklerini analiz eden uluslararası organizasyon Global Earthquake Model Foundation (GEM) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerini derledi.

Yer kabuğundaki kırılmalar sonucu oluşan titreşimlerin dalgalar halinde yayılmasıyla ortaya çıkan sarsıntıya deprem deniyor. Fay hatları boyunca yeryüzündeki büyük kaya bloklarının kaymasıyla meydana gelen depremler, tektonik, volkanik ve çöküntü olmak üzere üçe ayrılıyor.

USGS'ye göre, dünyada her yıl yaklaşık 500 bin deprem meydana geliyor, bu sarsıntıların sadece 100 bini insanlar tarafından hissediliyor ve 100'ü ciddi hasarlara neden oluyor.

UNDRR ve Afetlerin Epidemiyolojisi Araştırma Merkezi (CRED) tarafından ortaklaşa hazırlanan 'Afetlerin İnsani Maliyeti 2000-2019' adlı rapora göre, söz konusu dönemde dünyadaki doğal afetlerin sadece yaklaşık yüzde 8'ini oluşturan depremler, tüm doğal afet kaynaklı can kayıplarının ise yüzde 58'ine neden oldu.

Buna göre, aynı dönemde doğal afetler nedeniyle hayatını kaybeden toplam 1,23 milyon kişinin en az 700 bini yalnızca depremler nedeniyle hayatını kaybetti.

Pasifik Okyanusu'nda sık sık meydana gelen depremler ve volkanik patlamalar sebebiyle 'Ateş Çemberi' olarak adlandırılan 40 bin kilometre uzunluğunda sismik bölge bulunuyor.

Dünyadaki depremlerin yaklaşık yüzde 90'ı ve büyük sarsıntıların yüzde 80'i, Şili'den başlayıp Yeni Zelanda'ya uzanan Pasifik Ateş Çemberi'nde meydana geliyor.

Benzer şekilde, depremlerin yüzde 5 ila 6'sı da Hindistan, Nepal ve Pakistan gibi ülkeleri kapsayan ve 'Alp-Himalaya Deprem Kuşağı' olarak bilinen ikinci büyük deprem kuşağında oluyor.

Doğu Akdeniz ve Türkiye ise Kuzey Anadolu ile Doğu Anadolu fay hatları gibi sismik bakımdan aktif bölgeleri barındırıyor.

İran, Kafkasya, İtalya ve Yunanistan gibi tektonik hareketliliğin yoğun olduğu ülkeler de nispeten yüksek sismik tehlike seviyelerine sahip bölgeler arasında yer alıyor.

Buna karşın Grönland, Kanada'nın iç kesimleri, Afrika'nın büyük bölümü ve Avustralya gibi bölgeler, düşük riskli görünüyor ancak bu durum büyük depremlerin olmayacağı anlamına gelmiyor.

Bir depremin 'önemli' kabul edilmesi, büyüklüğü, halk tarafından hissedilme düzeyi ve hemen sonrasındaki can kaybı ile ekonomik maliyete ilişkin tahminlerin birlikte değerlendirilmesiyle bağlantılı.

Depremlerin yıkıcı etkiye sahip olmasını şiddetlerinin yanı sıra sarsıntı süresi, sarsıntının yüzeye mesafesi, depremin meydana geldiği bölgenin fiziki ve beşeri koşulları belirliyor.

Dünya genelinde Rusya, Myanmar, Çin, Papua Yeni Gine, Şili, Japonya ve Endonezya başta olmak üzere, çoğu Ateş çemberine dahil bölgelerde 7'den büyük en az 16 deprem oldu.

Rusya'nın doğusundaki Kamçatka bölgesi yakınlarında 30 Temmuz 2025'te meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki deprem, USGS'ye göre, dünyada bugüne kadar meydana gelen en büyük 6'ncı depremi olarak kayda geçti.

Geçen yıl en şiddetli sarsıntıların görüldüğü yerlerden biri olan Kamçatka'da 13 Eylül'de 7,4, 18 Eylül'de ise 7,8 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi.

Depremin yıkıcı yüzünü en fazla gösterdiği Myanmar'da ise 28 Mart'ta 7,7 ve 6,4 büyüklüğünde meydana gelen depremlerde yaklaşık 3 bin 700 kişi hayatını kaybetti, 5 bini aşkın kişi yaralandı.

Komşu ülkeler Tayland ve Çin'de de şiddetli biçimde hissedilen depremler, ülkede büyük yıkıma yol açtı.

Papua Yeni Gine'de nisanda meydana gelen 7,6 büyüklüğündeki sarsıntıda 27 kişi öldü, yaklaşık 200 konut tamamen yıkılırken bölgedeki yollar ve haberleşme hatları ağır hasar gördü.

Şili'deki kıyı bölgelerinde temmuzda etkili olan 7,4 büyüklüğündeki depremde ise sarsıntı geniş bir alanda hissedildi ancak uyarı sistemleri sayesinde can kaybı yaşanmadı.

Japonya'da ekim ayındaki 7,2 büyüklüğündeki sarsıntıda da can kaybı görülmezken ciddi bir yıkıma da yol açmadı.

Endonezya'da aralık ayında Flores Denizi açıklarında meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki deprem de can kayıpsız atlatıldı.

Dünyanın bazı bölgelerinde daha düşük şiddetli depremler de can kayıplarına yol açabiliyor. Çin'in Tibet Özerk Bölgesi'nde 7 Ocak 2025'te meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki depremde en az 126 kişi hayatını kaybetti, 188 kişi yaralandı.

Filipinler'in Palompon bölgesinin batı açıklarında 30 Eylül'de meydana gelen 6,9 büyüklüğündeki depremde ise 79 kişi yaşamını yitirdi.

Depremlerin geçen yıl en fazla etkilediği ülkeler arasında Afganistan da yer aldı. Ülkenin doğusundaki Kunar eyaletinde eylül başında yaşanan 6,0 büyüklüğündeki deprem ise 2 bin 200'den fazla can kaybı ile yaklaşık 3 bin 700 kişinin yaralanmasıyla sonuçlandı.

Dünyanın en büyük ve en ölümcül depremleri Şili ve Çin'de meydana geldi

'Dünyanın en büyük depremi' olarak 22 Mayıs 1960'ta kayıtlara geçen 9,5 büyüklüğündeki sarsıntı, Pasifik Ateş Çemberi'nde yer alan Şili'de meydana geldi.

1000 kilometrelik alanda hissedilen deprem, 1655 kişinin ölümüne, 3 bin kişinin yaralanmasına ve 2 milyon kişinin evsiz kalmasına neden oldu.

Çin'in merkezinde 1556'da 'dünyanın en ölümcül depremi' olarak kayıtlara geçen sarsıntı, yaklaşık 830 bin kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlandı.

Benzer şekilde yine Çin'de 1976'da kaydedilen deprem ise 250 binden fazla can kaybına yol açtı.

Türkiye'de ise 6 Şubat 2023'te meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki, Kahramanmaraş'ın yanı sıra Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Adana, Malatya ve Elazığ'ı vuran depremlerde 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti. Türkiye'de son 100 yılın en ölümcül depremi olarak kayda geçen bu sarsıntılar, 'yüzyılın felaketi' olarak nitelendiriliyor.

GEM tarafından 5 farklı risk ölçütü baz alınarak oluşturulan Küresel Sismik Risk Haritası, depremlerin neden olduğu yıllık ortalama kayıpların coğrafi dağılımını gösteriyor.

Bu bağlamda, 'Yıllık ortalama can kaybı', 'Yıllık ortalama ekonomik kayıp', 'Yıllık ortalama yapı alanı kaybı', 'Yıllık ortalama evsiz kalan nüfus' ve 'Yıllık ortalama bina kaybı' kapsamında en riskli ülkeler sıralanıyor.

Yıllık ortalama can kaybı açısından en riskli 5 ülke Çin, Pakistan, Türkiye, Hindistan ve İran olarak öne çıkıyor, yıllık ortalama ekonomik kayıp bakımından ise en riskli ülkeler arasında sırasıyla Japonya, ABD, Çin, İtalya ve Türkiye yer alıyor.

Çin, Pakistan, Hindistan, Türkiye ve Japonya, yıllık ortalama yapı alanı kaybı açısından en riskli ülkeler olarak değerlendirilirken yıllık ortalama evsiz kalan nüfusun en fazla Pakistan, Hindistan, Çin, Endonezya ve Filipinler'de olduğu tahmin ediliyor.

Yıllık ortalama bina kaybı bakımından en riskli ülkelerin arasında ilk beşte yoğun kentsel yapılaşmaya sahip Hindistan, Pakistan, Filipinler, Çin ve Endonezya gibi ülkeler yer alırken Türkiye, 10. sırada bulunuyor.

Gündeme dair önemli açıklamalarda bulunan Erdoğan, Hatay'da düşürülen balistik mühimmat konusunda İran'a gerekli uyarıların yapıldığını belirtti. Erdoğan, 'Ülkemizin güvenliğine yönelik bir riskin ortaya çıkması durumunda müttefiklerimizle koordinasyon halinde bütün önlemleri titizlikle alıyoruz. Dünkü hadisede hassasiyetimizi çok açık ve net gösterdik. Benzer bir olayın tekerrür etmemesi için de gerekli ikazlarda bulunduk. Türkiye'nin dostluğunun, kadri kıymetinin bilinmesinin önemine dikkat çektik' ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmasından öne çıkan başlıklar şöyle:

'Dünyamız yakın tarihte eşi benzeri görülmemiş günler yaşıyor. Savaş ve sıcak çatışmalara her gün bir yenisi ekleniyor. Ne yazık ki başta batı dünyası olmak üzere uluslararası toplum, bütün bu olanları bir kez daha sadece izlemekle yetiniyor. Komşumuz İran'a yönelik hava saldırılarıyla bölgesel gerilim, ürkütücü bir boyut kazandı. Aralarında masum çocukların olduğu yüzlerce sivil hayatını kaybetti. İran'ın bölgedeki diğer ülkelere gönderdiği füzeler ve kamikaze İHA'lar ise ateşin çok daha büyük bir alana yayılma riskini ortaya çıkardı.

Hürmüz boğazının kapatıldığının açıklanması ile birlikte petrol ve doğalgaz fiyatlarında yüzde 20'lere varan artışlar oldu. Biz de akaryakıt fiyatlarında bu jeopolitik gelişmelerin, kaynaklı artışların önüne geçmek amacıyla eşel mobil sistemini devreye aldık. Buna göre benzin, motorin ve LPG'nin fiyatı artarsa artış tutarının yüzde 75'ine kadarı bu ürünlerin ÖTV'sinin indirilmesi suretiyle uygulanacak. Yani bu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması halinde bu tutarın sadece 2,5 lirası tabelaya yansıyacak, geri kalan 7,5 lira vergiden karşılanacak. Böylece hem akaryakıt fiyatları bahanesi ile fırsatçıların piyasayı bozmasını engellemiş hem de petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki dalgalanma dinene kadar devlet olarak vatandaşımızın yükünü paylaşmış olacağız.

Ekonomiden ticarete, güvenlikten turizme ve tarıma geniş bir alanda menfi yansımaları olan tüm bu gelişmeleri dikkatle takip ediyoruz. Bilhassa hudutlarımızın ve hava sahamızın güvenliğinin sağlanmasında en küçük bir ihmal ve tereddüt göstermiyoruz. Ülkemizin güvenliğine yönelik bir riskin ortaya çıkması durumunda ise müttefiklerimizle koordinasyon halinde bütün önlemleri titizlikle alıyoruz. Dünkü hadisede hassasiyetimizi çok açık ve net gösterdik. Benzer bir olayın tekerrür etmemesi için de gerekli ikazlarda bulunduk. Türkiye'nin dostluğunun, kadri kıymetinin bilinmesinin önemine dikkat çektik. Ülke ve millet olarak ilk günden beri barış için verdiğimiz mücadele apaçık ortadayken hiç kimse komşuluk ve kardeşlik hukukunu zedeleyen hatalı bir tavır içinde olmamalıdır.

86 milyonun güvenliğini merkeze alan hassas bir politika izliyoruz. Bu tutumumuzu muhafaza edeceğiz. Telefon görüşmelerimiz hız kesmeden sürüyor. Bugün Malezya Başbakanı, Fransa Cumhurbaşkanı, Azerbaycan Cumhurbaşkanı ile görüştük. İlham kardeşime Nahçıvan'ı hedef alan bugünkü saldırıdan üzüntü duyduğumuzu ve saldırıyı kınadığımızı ifade ettim. Bölgemizde daha fazla kan dökülmemesi, daha fazla masumun hayattan koparılmaması için yürüttüğümüz çok boyutlu diplomasimizi devam ettireceğiz. Kimse endişe etmesin. Allah'ın izniyle Türkiye bu bölgesel türbülanstan da başarıyla çıkacaktır.

Geçtiğimiz günlerde açıklanan büyüme rakamlarını takip ettik. Dünyadaki belirsizliklere, bölgemizdeki dalga boyu krizlere rağmen ekonomimiz 2025 yılında yüzde 3,6 büyüdü. Milli gelirimiz 1,6 trilyon dolara, kişi başına gelirimiz 18 bin 40 dolara yükseldi. Sanayi sektörümüz son 5 yılın en yüksek büyümesini kaydetti. Bu rakamlarla 2025'te OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen üçüncü ekonomi olduk. G20 ülkelerinde ise beşinci sırada yer alıyoruz. En büyük baş ağrımız enflasyonu hedeflediğimiz seviyelere indirdikçe, fiyat istikrarını sağladıkça, geçici zorlukları aştıkça Türkiye'nin ekonomisi inşallah daha da güçlenerek farklı bir ivme yakalayacaktır. Şu tartışmasız bir gerçek ki elde ettiğimiz bu başarılarda sizlerin büyük katkısı vardır. Rabbim sizlerle birlikte büyük ve güçlü Türkiye'yi bizlere nasip eylesin.

Değerli kardeşlerim, hükümet olarak hiçbir zaman ticaret erbabımızı yalnız bırakmadık. Destek paketleri, teşvik, kredi imkanlarımızla ve düzenlemelerle esnafımızın ayakta kalması ve geleceğe güvenle bakabilmesi için gerekli adımları attık. Salgın sürecinde zarara uğrayan esnafımıza yaklaşık 4 ayrı program kapsamında yaklaşık 9 milyar lira hibe desteği sağladık. 6 Şubat depremleri sonrası, bölgedeki 27 bin 202 esnaf ve sanatkrımıza Halkbank üzerinden 6,7 milyar lira tutarında destek kredisi kullandık. 2002'de 5 bin lira olan faiz indirimli kredi şahıs üst limitini 2025'te tam 1 milyon liraya çıkardık. İşyeri ve taşıt alımları kapsamındaki indirim kredilerin üst limitini 2,5 milyon liraya yükselttik. Ticari araç edinme kredisine 0-5 aralığındaki araçları da dahil ettik. İşletme kredilerini yüzde 33, yatırım kredilerini yüzde 66,6 oranında artırdık. Krediler üzerinden banka ve kooperatiflerce yapılan kesintilerde de önemli iyileştirmeye gittik. 2002'de bloke krediler üzerinden yapılan kesintiler yüzde 19'du, bugün bu kesintiler doğrudan kullanımda yüzde 3,5, kefaletli kullanımda yüzde 6'ya indi. 1951-2002 arasında esnaf ve sanatkrlara kullandırılan toplam kredi tutarı 152 milyondu, son 24 yılda ticaret erbabımıza 752 milyar liranın üzerinde kredi desteği sunduk.'